Podstawowym budulcem paznokci jest keratyna, a uściślając, są one zbudowane ze zrogowaciałych keranocytów wytwarzanych przez naskórek. Położone dachówkowato dość ściśle przylegają do siebie, tworząc gładką płytkę stykającą się ze skórą. Warto wiedzieć, że zdrowe paznokcie to nie tylko kwestia estetyki – ich wygląd dostarcza także wielu informacji o stanie zdrowia całego organizmu.
Paznokcie narażone są na różnego rodzaju urazy oraz dolegliwości chorobowe, takie jak zastrzały, infekcje grzybicze czy onycholiza. Każda z nich może dotyczyć zarówno paznokci stóp, jak i dłoni. W przypadku onycholizy dochodzi do odklejenia płytki paznokcia od łożyska. Sprawdź, jakie czynniki osłabiają paznokcie i powodują onycholizę, a także jak należy ją leczyć.
O czym warto pamiętać?
- Onycholiza to oddzielenie płytki paznokcia od łożyska, które początkowo nie powoduje bólu, ale ignorowane może prowadzić do poważniejszych problemów.
- Najczęstszą przyczyną są urazy mechaniczne (np. ucisk, niewłaściwy manicure), ale problem może wynikać także z chorób skóry, schorzeń ogólnoustrojowych czy działania niektórych leków.
- Onycholiza nie zawsze oznacza grzybicę, jednak może prowadzić do jej rozwoju, jeśli nie będzie odpowiednio leczona.
- Kluczowe znaczenie ma ustalenie przyczyny – bez tego problem będzie nawracał.
- Terapia obejmuje zarówno eliminację czynnika wywołującego onycholizę, jak i miejscową pielęgnację oraz leczenie dermatologiczne.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest onycholiza?
- Jak wygląda onycholiza paznokci i jakie daje objawy?
- Czym różni się onycholiza od grzybicy paznokci?
- Jakie są najczęstsze przyczyny onycholizy?
- Na czym polega leczenie onycholizy?
- Jak dbać o paznokcie, aby zapobiegać ich odklejaniu?
Onycholiza – co to takiego?
Onycholiza (łac. onycholysis) to odwarstwianie płytki od łożyska paznokcia. Jest to zupełnie bezbolesny proces, dlatego wielu pacjentów przez długi czas bagatelizuje te objawy. W wyniku odklejania paznokci pomiędzy nimi a skórą powstają niewielkie pęcherzyki, które stopniowo się powiększają. W pustej przestrzeni mogą zbierać się zanieczyszczenia i zrogowaciałe komórki, co stwarza idealne warunki do namnażania się drobnoustrojów. Efektem często jest stan zapalny, a w przypadku zakażenia bakteryjnego – zmiana wyglądu płytki paznokciowej lub całkowita jej utrata.
Onycholiza jest dość powszechnym zjawiskiem, diagnozowanym zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn (z przewagą przypadków u pań). Zdarza się, że pacjentki próbują ukryć objawy rozwarstwienia paznokcia od łożyska pod starannie wykonanym manicure. To jednak dodatkowo osłabia płytkę paznokcia i przyspiesza proces onycholizy.
Jak wygląda onycholiza paznokci?
Blaszka paznokcia, czyli jego widoczna zrogowaciała część, zbudowana jest z martwych komórek bogatych w keratynę. Ich zadaniem jest ochrona wrażliwych tkanek położonych pod spodem. Jeśli więc płytka paznokciowa oddzieli się od nich, stracą tę naturalną barierę. Mimo że sama w sobie onycholiza nie powoduje bólu, może prowadzić do infekcji grzybiczych lub bakteryjnych, jeśli przestrzeń pod paznokciem zostanie zanieczyszczona.
Warto wiedzieć, że onycholiza nie jest chorobą macierzy paznokcia (miejsca, z którego wyrasta). Pierwsze objawy odwarstwiania zaobserwować można w okolicach dystalnego końca, bardzo rzadko paznokcie odchodzą po bokach. Obszar, w którym płytka paznokciowa oddzieliła się od łożyska, staje się biały, ponieważ w tym miejscu nie prześwitują naczynia włosowate zlokalizowane w skórze. Jeśli do onycholizy dojdzie zakażenie drobnoustrojami lub jest ona efektem infekcji, płytka przybierze barwę brązową, żółtawą lub szarą. Niezależnie jednak od jej koloru, tego rodzaju objawy w obrębie paznokci należy jak najszybciej zgłosić lekarzowi i rozpocząć proces leczenia.
Onycholiza a grzybica paznokci – czym się różnią?
Niektórzy mylą onycholizę z grzybicą, dlatego warto zaznaczyć, że to dwie zupełnie inne kwestie. Przede wszystkim, zjawisko onycholizy określa wyłącznie oddzielanie się płytki paznokciowej od łożyska, niezależnie od czynników, jakie się do tego przyczyniają. Mogą to być choroby skóry, zaburzenia gospodarki hormonalnej, a nawet nieodpowiednia higiena dłoni i paznokci.
Z kolei grzybica to choroba spowodowana bytowaniem i aktywnością drobnoustrojów, której objawem również często bywa onycholiza. Grzybica paznokci może być także wtórna w przypadku onycholizy – jeśli pacjent zbagatelizuje objawy i w porę nie podejmie odpowiedniego leczenia, dojdzie do nadkażenia i rozwoju infekcji grzybiczej. Odsłonięta delikatna tkanka sprzyja rozwojowi patogenów, dlatego w przypadku onycholizy należy bardzo dbać o czystość dłoni oraz paznokci.
Onycholiza – jakie są jej przyczyny?
Choć na pierwszy rzut oka onycholiza może wydawać się jedynie defektem estetycznym, to warto pamiętać, że w wielu przypadkach bywa objawem różnego rodzaju schorzeń.
Onycholiza najczęściej spowodowana jest przez urazy mechaniczne paznokci, uderzenia lub silny ucisk – zarówno jednorazowy, jak i przewlekły (noszenie zbyt wąskiego obuwia). Również częsty kontakt z wodą i detergentami, zwłaszcza bez odpowiedniej ochrony, może prowadzić do rozmiękania paznokci i zwiększać ryzyko odwarstwienia płytki. Warto jednak zwrócić uwagę także na inne czynniki, które osłabiają paznokcie, ponieważ w wielu przypadkach to właśnie one prowadzą do onycholizy. Zaliczają się do nich:
- choroby skóry (grzybica, łuszczyca, atopowe zapalenie skóry, łysienie plackowate, liszaj płaski),
- choroby ogólnoustrojowe (cukrzyca, choroby tarczycy, anemia z niedoboru żelaza),
- stosowanie niektórych leków,
- uwarunkowania genetyczne,
- zaburzenia w budowie paznokci,
- ciąża,
- brak odpowiedniej higieny,
- uczulenie na składniki zawarte w lakierach do malowania paznokci.
Także nieumiejętne korzystanie z frezarki podczas zabiegów stylizacji może przyczyniać się do odwarstwiania się płytki. Dodatkowo promienie UV emitowane przez lampę utwardzającą także uszkadzają płytkę paznokcia, co intensyfikuje problem.
