Żelazo i jego rola w organizmie
Żelazo jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Nie jest możliwa jego synteza w komórkach, dlatego musi być dostarczane z zewnątrz. Wchłanianie żelaza ma miejsce w przewodzie pokarmowym – głównie w dwunastnicy i górnym odcinku jelita cienkiego.
Żelazo jest potrzebne:
- do produkcji czerwonych krwinek,
- do dostarczania cząsteczek tlenu do wszystkich komórek ciała (jest to składnik hemoglobiny),
- do prawidłowego metabolizmu energetycznego,
- do prawidłowego funkcjonowania systemu odpornościowego i układu nerwowego.
Objawy związane z niedoborem żelaza
Zbyt niski poziom tego pierwiastka w organizmie może dawać szereg sygnałów. Objawami sugerującymi niedobór żelaza mogą być:
- zawroty głowy,
- osłabienie i łatwa męczliwość,
- bóle głowy,
- problemy z koncentracją,
- duszność,
- zaburzenia pracy serca,
- bladość skóry,
- osłabiona odporność organizmu.
Pojawienie się niepokojących objawów zawsze wymaga konsultacji z lekarzem i wykonania odpowiednich badań krwi (takich jak morfologia czy poziom ferrytyny).
Skąd się biorą niedobory żelaza i jak je uzupełniać?
Dzienna norma zapotrzebowania na żelazo jest zależna od płci i wieku. Inne zapotrzebowanie dotyczy dzieci, inne kobiet w ciąży i matek karmiących, a jeszcze inne osób starszych.
Na niedobór żelaza mogą być narażone w szczególności osoby, które:
- stosują dietę ubogą w żelazo (np. rezygnujące z produktów odzwierzęcych bez odpowiednich roślinnych zamienników);
- borykają się z przewlekłymi zaburzeniami wchłaniania jelitowego;
- zmagają się z nadmierną utratą krwi (np. obfite miesiączki lub utajone krwawienia z przewodu pokarmowego).
Żelazo występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego i roślinnego. Znajdziemy je w mięsie i podrobach, orzechach i nasionach, roślinach strączkowych, tofu, płatkach owsianych, kakao oraz warzywach (np. szpinaku, burakach, natce pietruszki). Odpowiednio zbilansowany jadłospis powinien być podstawowym elementem dbania o prawidłowy poziom żelaza, a uzupełnianie ewentualnych niedoborów powinno odbywać się pod okiem lekarza.
Suplementy diety z żelazem – formy i właściwości składników
W aptece internetowej e-ZikoApteka oferujemy szeroki wybór produktów, w tym suplementów diety zawierających żelazo. Występują one w zróżnicowanych formach, takich jak:
Asortyment obejmuje również preparaty złożone, których receptura została wzbogacona o dodatkowe substancje odżywcze, jak na przykład kwas foliowy, witamina C czy witamina B12. Składniki zawarte w takich wieloskładnikowych produktach mogą korzystnie wpływać na ogólną przyswajalność żelaza, a tym samym pomagać w uzupełnianiu codziennego zapotrzebowania na najważniejsze minerały i witaminy układu krwiotwórczego
Żelazo u kobiet w ciąży
Szczególną uwagę na poziom żelaza w organizmie powinny zwracać kobiety w ciąży i w okresie karmienia piersią. Zdarza się bowiem, że w okresie tym spada poziom żelaza u kobiet, które wcześniej nie miały tego problemu. Dlatego tak ważne jest comiesięczne wykonywanie podstawowych badań i w razie potrzeby suplementowanie żelaza odpowiednią w danym przypadku dawką. Dawkowanie preparatów z żelazem warto zawsze dopasowywać do aktualnych wyników badań. Szczególnej uwagi wymagają również szybko rosnące niemowlęta – w ich przypadku decyzję o ewentualnym podawaniu żelaza w kropelkach musi podjąć pediatra, po wcześniejszej ocenie zdrowia malucha.
O czym pamiętać podczas suplementacji żelaza?
- Należy pamiętać, by unikać popijania tego typu środków herbatą, kawą czy naparami ziołowymi, ponieważ zawarte w nich taniny i polifenole mogą znacząco ograniczać wchłanianie pierwiastka w jelitach.
- Wskazane jest popijanie preparatów czystą wodą lub sokami bogatymi w witaminę C, np. pomarańczowymi.
- Produkty obfite w wapń (jak mleko czy sery) także mogą blokować drogi wchłaniania żelaza, dlatego warto zachować co najmniej dwugodzinny odstęp pomiędzy spożyciem nabiału a przyjęciem dawki preparatu z żelazem.
Stosowanie dodatkowej suplementacji czy przyjmowanie leków należy rozpocząć dopiero po uprzedniej konsultacji z farmaceutą lub lekarzem prowadzącym.
Przeczytaj nasz wpis na blogu na temat tego, co jeść, aby uniknąć niedoborów żelaza.
