Grypa żołądkowa, grypa jelitowa, jelitówka – pod tymi nazwami kryje się ta sama choroba układu pokarmowego. Wywoływana jest przez wirusy, najczęściej z grupy rotawirusów, które wywołują nieżyt żołądka, biegunki i wymioty. Najczęściej objawy grypy żołądkowej pojawiają się w towarzystwie wysokiej gorączki i prowadzą do znacznego osłabienia. Z tego artykułu dowiesz się, jakie są symptomy grypy żołądkowej, ile trwa i jak skutecznie się leczyć.
Ze względu na wysoką zakaźność i częste występowanie zwłaszcza w sezonie jesienno-zimowym, grypa żołądkowa bywa bardzo problematyczna. Choć zazwyczaj przebiega łagodnie, potrafi skutecznie wyłączyć z normalnego funkcjonowania nawet na kilka dni. Warto wiedzieć, jak rozpoznać jej pierwsze objawy, by szybko wdrożyć odpowiednie postępowanie i uniknąć odwodnienia.
O czym warto pamiętać?
- Nieżyt żołądkowo-jelitowy charakteryzuje się nagłym wystąpieniem objawów – pojawia się gorączka, biegunka lub silne wymioty.
- Leczenie grypy żołądkowej polega na łagodzeniu objawów – podstawą są leki rozkurczowe, preparaty przeciwbiegunkowe i odpowiednie nawadnianie.
- Po ustąpieniu objawów warto jeszcze przez jakiś czas spożywać posiłki lekkostrawne i dbać o uzupełnianie płynów.
- Jelitówka roznosi się błyskawicznie, a wywołujące ją wirusy wykazują dużą odporność na środki dezynfekujące. Mogą one przetrwać na zabrudzonych powierzchniach (np. klamkach, bateriach umywalkowych czy desce klozetowej) nawet przez kilka tygodni.
- Mimo mylącej nazwy choroba ta nie ma nic wspólnego z wirusami grypy typu A lub B. W przypadku grypy żołądkowej infekcja obejmuje przewód pokarmowy, a nie układ oddechowy.
- Sięganie po typowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne (z grupy NLPZ) przy pierwszych objawach grypopodobnych jest nieskuteczne.
- Infekcja bywa szczególnie niebezpieczna dla małych dzieci, seniorów oraz kobiet w I trymestrze ciąży, u których bardzo szybko może dojść do groźnych powikłań, takich jak poważne odwodnienie i zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej.
- Ostra faza choroby (intensywna biegunka i wymioty) trwa najczęściej od 1 do 3 dni, choć cała infekcja może przeciągnąć się nawet do 9 dni.
Z artykułu dowiesz się:
- Co stanowi najczęstszą przyczynę grypy żołądkowej?
- Jakie są objawy grypy żołądkowej?
- Jak leczy się grypę żołądkową?
- Jak samodzielnie zrobić napój elektrolitowy?
- Co jeść w trakcie grypy żołądkowej?
- Jak długo trwa grypa żołądkowa?
Jelitówka, czyli grypa żołądkowa (grypa jelitowa)
Nie bez przyczyny choroba ma charakter sezonowy, czyli zwykle występuje masowo w jednym okresie, atakując dużą grupę ludzi. Nawet niewielka ilość wirusa wystarczy by doszło do rozprzestrzenienia choroby. Zakażenie jest praktycznie niemożliwe do uniknięcia przez współmieszkańców oraz osoby mające bliski kontakt z osobą chorą. Dzieje się tak, ponieważ grypa jelitowa wywoływana jest przez grupę rotawirusów charakteryzujących się niezwykle wysoką zakażalnością.
Jelitówkę wywołują też norowirusy oraz adenowirusy. Wszystkie roznoszą się bardzo szybko, i choć podstawą zapobiegania zakażeniom jest higiena, to już samo korzystanie z tej samej toalety sprawia, że można się zarazić. Wirusy namnażają się w komórkach jelita, prowadząc do uszkodzenia błony śluzowej i powodują szereg nieprzyjemnych objawów. Warto jednak pamiętać, żę grypa żołądkowa nie ma nic wspólnego z klasyczną grypą wywoływaną przez wirusy grypy typu A lub B. W tym przypadku infekcja obejmuje przede wszystkim przewód pokarmowy, a nie układ oddechowy.
Grypą jelitową najłatwiej zarazić się drogą fekalno-oralną, czyli poprzez przenoszenie wirusów do ust na nieumytych rękach. Nie jest konieczny bezpośredni kontakt z fekaliami, gdyż rotawirusy mogą długo utrzymywać się na zabrudzonych powierzchniach np. desce klozetowej, klamce, baterii umywalkowej itd. Mogą tam pozostawać nawet przez kilka tygodni, ponieważ wykazują wysoką odporność na wiele środków dezynfekujących. To dlatego ogniska choroby często pojawiają się w przedszkolach, szkołach czy domach opieki, gdzie wiele osób korzysta ze wspólnych pomieszczeń.
Jakie są objawy jelitówki?
Jelitówka może przypominać zatrucie pokarmowe, ale zwykle zaczyna się od gorszego samopoczucia i objawów grypopodobnych. Właśnie dlatego w pierwszym odruchu wiele osób sięga po typowe leki przeciwbólowe i przeciwzapalne z grupy NLPZ. Szybko jednak okazuje się, że są one nieskuteczne. Głównym objawem jelitówki jest silna biegunka, wodnista i trwająca około 2-3 dni, która może przeciągnąć się nawet do ponad tygodnia. Biegunce towarzyszą nudności i wymioty, czasami wysoka gorączka ponad 39°C.
Niektóre osoby skarżą się także na bóle głowy, bóle mięśni oraz dreszcze. W pierwszej fazie choroby może pojawić się uczucie przelewania w brzuchu, gazy i intensywne burczenie. Największym zagrożeniem jest wodnista biegunka oraz wymioty prowadzące do szybkiego odwodnienia organizmu i zaburzeń elektrolitowych. Z tego względu należy dbać, aby chory otrzymywał dużą ilość płynów wzbogaconych o elektrolity.
To zapamiętaj! Objawy grypy żołądkowej:
- biegunka utrzymująca się dłużej niż 2 dni,
- nudności i wymioty,
- silne bóle brzucha,
- osłabienie mięśni i ogólne wyczerpanie organizmu,
- brak apetytu,
- u dzieci mogą pojawić się krwawe stolce, nadmierna senność i apatia, objawy odwodnienia i niedożywienia.
Jeżeli ktokolwiek w rodzinie zachoruje na jelitówkę, należy wprowadzić specjalne zasady higieny. Trzeba pilnować czystości toalety i nie tylko spłukiwać wodę, ale też odkażać muszlę po użyciu. Każdorazowo po skorzystaniu z łazienki należy myć ręce oraz wszystkie elementy, które były dotykane: uchwyty na papier toaletowy, klamki, baterie łazienkowe.
Szczególną uwagę powinno się zachować, gdy w domu są małe dzieci oraz jeśli z łazienki korzysta kobieta w ciąży. Jelitówka w ciąży nie stanowi bezpośredniego zagrożenia dla płodu, ponieważ ogranicza się do przewodu pokarmowego, ale pośrednie skutki grypy żołądkowej w ciąży mogą być niebezpieczne. Odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe i wysoka gorączka stanowią zagrożenie zwłaszcza w I trymestrze. Samodzielne leczenie jelitówki w ciąży i przyjmowanie jakichkolwiek leków bez konsultacji z lekarzem jest zabronione.
Jeśli objawy utrzymują się dłużej niż 3 dni lub są bardzo nasilone, również warto umówić się na wizytę lekarską. U seniorów i małych dzieci może bardzo szybko dojść do odwodnienia i rozwoju poważnych zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej.
