Ichtiol to tajemniczo brzmiący składnik, który od wieków cieszy się popularnością wśród zwolenników naturalnych metod leczenia. Pierwsze wzmianki o jego właściwościach pochodzą z XVI w., jednak jego działanie w leczeniu dermatoz opisano dopiero w 1886 r. Dziś ichtiol można znaleźć w składzie maści ichtiolowej, dostępnej w aptece bez recepty. Sięgają po nią szczególnie osoby borykające się z problemami skórnymi, ponieważ hamuje rozwój bakterii.
Maść ichtiolową stosuje się głównie w przypadku trądziku, wyprysków oraz czyraków. Jej działanie polega na redukcji stanów zapalnych, łagodzeniu bólu oraz przyspieszania procesu gojenia. Sprawdź, jakie właściwości ma substancja czynna, zawarta w maści i kiedy możesz sięgnąć po ten lek o charakterystycznym zapachu. Podpowiadamy, w jakich sytuacjach warto zastosować popularny lek – maść ichtiolową.
Z artykułu dowiesz się:
- Jaką substancję czynną oraz substancje pomocnicze zawiera maść ichtiolowa?
- Na co pomaga maść ichtiolowa i jakie właściwości wykazuje?
- W jaki sposób należy stosować maść ichtiolową?
Czym jest maść ichtiolowa i jaki ma skład?
Maść ichtiolowa to lek do stosowania miejscowego przy trądziku i innych problemach skórnych. Aktywny składnik leku to ichtiol, czyli inaczej amonowy sulfobituminian lub ichtammol. Występuje on w postaci gęstej cieczy o intensywnym, charakterystycznym aromacie. Dawniej pozyskiwany był w wyniku suchej destylacji łupków bitumicznych, pochodzących ze skał osadowych o wysokim stężeniu siarki oraz węglowodorów stałych. W Estonii nadal trwają prace, związane z ich wydobywaniem. Co ciekawe, naturalne złoża tego surowca pochodzą z ery mezozoiku.
Współcześnie w przemyśle kosmetycznym i farmaceutycznym wykorzystuje się głównie syntetyczny ichtiol, powstały w procesie sulfonowania oleju. Wyróżnia się dwa rodzaje tej substancji, ze względu na kolor oraz właściwości:
- ciemny ichtiol — wykazuje działanie ściągające, antybakteryjne i przyspieszające proces gojenia. Szczególnie skutecznie hamuje rozwój gronkowca złocistego, jednak nie przynosi spodziewanych efektów w walce z drożdżakami. Ponadto ichtiol działa przeciwobrzękowo. W maściach może występować w różnym stężeniu – od 10 do nawet 30% (taka koncentracja stosowana jest w leczeniu czyraków).
- biały ichtiol (Sodium Shale Oil Sulfonate) — również wykazuje właściwości przeciwbakteryjne i przeciwzapalne, jednak jest znacznie skuteczniejszy w walce z zakażeniami grzybiczymi niż jego ciemny odpowiednik. Reguluje proces złuszczania naskórka i wspomaga jego odbudowę komórkową. Z tego względu stosowany jest do produkcji kosmetyków dedykowanych osobom, borykającym się z łuszczycą lub trądzikiem różowatym. Ichtiol biały ma również mniej intensywny zapach niż ciemny.
Żeby poprawić właściwości maści ichtiolowej, do substancji czynnej dodaje się:
- lanolinę – działa ochronnie i natłuszczająco, dzięki czemu preparat nie wysusza skóry, ale pomaga ją zregenerować,
- wazelinę żółtą – emolient, który ułatwia rozprowadzanie leku i dodatkowo zabezpiecza naskórek przed działaniem czynników zewnętrznych.
W aptekach dostępne są tubki o pojemności 10-20 g. Maść ichtiolowa o stężeniu 10% wydawana jest bez recepty. Lek należy przechowywać z dala od źródeł światła, w temperaturze nieprzekraczającej 25 stopni Celsjusza i miejscu niedostępnym dla dzieci.
Działanie maści ichtiolowej — efekty
Maść ichtiolowa polecana jest do stosowania miejscowego na skórę w leczeniu wyprysków skórnych, trądziku oraz czyraków, ponieważ ichtiol to znany środek ułatwiający odchodzenie ropy. Dermatolog może zalecić ją także pacjentom, u których doszło do okołomieszkowego zakażenia gronkowcem, borykającym się z łojotokowym zapaleniem skóry czy łuszczycą. Lek ten przydatny bywa też w przypadku zastrzałów oraz odmrożeń, ponieważ za sprawą sulfobituminianu amonowego „wyciąga” ropę i zapobiega rozwojowi bakterii.
Maść działa szybko i skutecznie – już po kilku godzinach ściąga ku górze treść ropną. Na zmienionym miejscu widoczne staje się ujście ropy. Często jednak zdarza się też, że zmiana samoistnie pęka, a ropny płyn wycieka i wsiąka w opatrunek plastra. Wówczas rozpoczyna się proces gojenia — należy delikatnie oczyścić okolice rany z pozostałości leku, aby nie doszło do podrażnień skóry.
Warto wiedzieć, że ichtiol wpływa także na mikrokrążenie – poprawia ukrwienie skóry, przyspieszając w ten sposób proces regeneracji uszkodzonych tkanek. Dostępna bez recepty maść ichtiolowa może być więc pomocna również przy leczeniu powierzchniowych otarć naskórka, ukąszeń owadów i drobnych infekcji skórnych.
Jak stosować maść ichtiolową?
Dzięki zawartości natłuszczających substancji pomocniczych stosowanie maści ichtiolowej jest bardzo łatwe. Ta gęsta ciecz nie wchłania się, tylko pozostaje na skórze, dlatego po odpowiednim czasie należy ją dokładnie zmyć. Sposób nakładania maści na miejsca zmienione chorobowo powinien określić lekarz, w zależności od rodzaju dolegliwości. Zazwyczaj jednak cały proces składa się z kilku prostych kroków:
- Dokładnie umyj i osusz ręce oraz miejsce, na które chcesz zaaplikować maść.
- Nanieś cienką warstwę maści na zmiany (nie musisz jej mocno wcierać), a następnie naklej plaster z opatrunkiem lub pozostaw lek na skórze.
- Ponownie dokładnie umyj ręce, aby usunąć maść z palców.
Jeśli nakładasz lek na noc, możesz iść spać z naniesioną maścią i przyklejonym plastrem. Jeżeli robisz to w ciągu dnia, pamiętaj o zmyciu jej pozostałości po kilku godzinach. Standardowo leczenie wyprysków za pomocą maści ichtiolowej polega na nakładaniu jej 1-2 razy dziennie na skórę. W przypadku bardziej rozległych zmian skórnych najlepiej stosować maść punktowo, aby nie obciążać zdrowych fragmentów naskórka. Jeśli objawy nie ustępują i utrzymują się dłużej niż 5-7 dni mimo regularnego stosowania preparatu, skonsultuj się z dermatologiem.
Maść ichtiolowa – przeciwwskazania do stosowania i możliwe działania niepożądane
Podobnie jak w przypadku stosowania każdego innego leku, tu również istnieją przeciwwskazania. Maść ichtiolowa nie zawsze powinna być aplikowana na skórę, ponieważ u niektórych może wywołać skutki uboczne. Jeśli chcesz się upewnić czy możesz ją zastosować, poproś o poradę dermatologa lub przeczytaj zamieszczony w ulotce opis. Pamiętaj, że maści ichtiolowej nie należy nakładać na błony śluzowe ani na zmienione miejsca, jeśli ciągłość skóry została naruszona. Nie powinno się jej stosować również w przypadku nadwrażliwości na którykolwiek składnik leku.
Przeciwwskazaniem do leczenia zmian maścią ichtiolową bywa również wiek (dzieci poniżej 12. roku życia), ciąża i okres karmienia piersią. W takich sytuacjach przed zastosowaniem należy skonsultować się z lekarzem. Dopuszczalne jest użycie maści wyłącznie wtedy, jeśli korzyści z tym związane przewyższają potencjalne ryzyko. To pomoże ocenić specjalista.
Warto wiedzieć, że substancja czynna maści ichtiolowej wchodzi w interakcje z niektórymi antybiotykami oraz z preparatami zawierającymi hydrokortyzon . Aplikując maść należy więc przestrzegać zaleceń lekarza oraz producenta i nie przekraczać dziennej maksymalnej dawki leku. Jeśli maść będzie stosowana zbyt często lub w wysokich ilościach, ichtammol może powodować miejscowe reakcje alergiczne.
