Ból w klatce piersiowej – czy to objaw choroby?
Ból w klatce piersiowej jest objawem, który zwykle wzbudza niepokój. Występuje dosyć często i może pojawić się u osób w każdym wieku. Nie należy go bagatelizować, jednak warto pamiętać, że nie zawsze świadczy on o poważnej chorobie, jak np. zawał mięśnia sercowego. Sprawdź, czym może być spowodowany ból w obrębie klatki piersiowej.
Klatka piersiowa jest przestrzenią, w której znajdują się bardzo ważne narządy wewnętrzne oraz naczynia krwionośne. To część między szyją a jamą brzuszną utworzona z 12 par żeber, mostka i kręgów piersiowych (12 sztuk). Są one pokryte mięśniami (to m.in. mięśnie podżebrowe, mięsień piersiowy większy) i skórą. Obecne są w niej: serce, płuca, tchawica, przełyk. Ból w klatce piersiowej może być spowodowany patologią w obrębie każdej z jej struktur.
O czym warto pamiętać?
- Dolegliwości bólowe w klatce piersiowej mogą przyjmować różną formę: bywają kłujące, dławiące, palące lub uciskowe.
- Przyczyny dyskomfortu często nie mają podłoża kardiologicznego i wynikają ze schorzeń układu pokarmowego, oddechowego lub są reakcją na silny stres i lęk.
- Silny, narastający i nieustępujący ból, któremu towarzyszy duszność, potliwość oraz lęk, to sygnał alarmowy wymagający natychmiastowego wezwania pogotowia ratunkowego (numer 112 lub 999).
- Przewlekły ból o mniejszym nasileniu również wymaga diagnozy lekarskiej, aby wdrożyć odpowiednie leczenie i wykluczyć rozwijające się choroby.
Z artykułu dowiesz się:
- Jakie objawy towarzyszą bólowi w klatce piersiowej?
- Jakie są przyczyny bólu w klatce piersiowej?
- Kiedy należy skonsultować się z lekarzem?
Ból w klatce piersiowej – najczęstsze objawy
Ból w klatce piersiowej może mieć różne nasilenie i charakter. Zdarza się, że jest kłujący, uciskowy, palący lub dławiący. Występuje samodzielnie, ale w niektórych sytuacjach towarzyszą mu także inne objawy – wszystko zależy od tego, co jest jego główną przyczyną.
Często zdarza się, że pojawia się tylko z jednego boku – po lewej lub prawej stronie klatki piersiowej. Czasami promieniuje także w kierunku jamy brzusznej, dlatego niekiedy ciężko określić jego źródło.
Dolegliwościom bólowym ze strony klatki piersiowej mogą towarzyszyć:
- pieczenie za mostkiem,
- duszność,
- nudności i wymioty,
- zaburzenia rytmu serca (kołatanie serca),
- objawy infekcji dróg oddechowych (m.in. kaszel, gorączka, katar),
- pogorszenie samopoczucia i osłabienie,
- lęk i uczucie niepokoju,
- tkliwość klatki piersiowej,
- krwiaki i siniaki,
- krwioplucie,
- trudności z wykonaniem wdechu,
- zgaga i odbijanie,
- wzmożona potliwość,
- jadłowstręt,
- przyspieszony oddech,
- opuchnięcie kończyn dolnych,
- zawroty głowy.
Ponadto ból w klatce piersiowej może promieniować także do innych części ciała. Często jest to bark, ręce lub nawet szczęka. Zdarza się, że ma on charakter rozlany. Oznacza to, że nie można określić jego dokładnej lokalizacji (np. czy występuje na środku, czy tylko z lewej strony).
Czas trwania dolegliwości ze strony klatki piersiowej może być różny – zależy głównie od podstawowej przyczyny. Niekiedy ból ustępuje samoistnie (np. po zaprzestaniu wysiłku fizycznego), po zmianie pozycji ciała lub przyjęciu leków przepisanych przez lekarza. W niektórych (choć stosunkowo rzadkich) przypadkach dolegliwości utrzymują się przez cały czas, a nawet narastają. Wówczas nie powinno się bagatelizować bólu – niezbędna jest pilna konsultacja z lekarzem lub wizyta w poradni kardiologicznej. Może się okazać, że ból w klatce piersiowej u zdrowego pacjenta w młodym wieku jest wynikiem niedokrwienia mięśnia sercowego.
Ból w klatce piersiowej – przyczyny
Przyczyny bólu w klatce piersiowej nie zawsze są związane z patologiami w okolicy narządów, które znajdują się w jej obrębie. Często dolegliwości tego typu są spowodowane nieprawidłowościami ze strony układu pokarmowego. Mogą to być m.in.: refluks żołądkowo-przełykowy (związany z cofaniem się treści pokarmowej z żołądka do przełyku), choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy (przebiegająca z uszkodzeniem ich błony śluzowej), kamica żółciowa (spowodowana tworzeniem się złogów w drogach żółciowych) lub pęknięcie przełyku.
Jedną z najczęstszych przyczyn bólu w klatce piersiowej jest infekcja dróg oddechowych (np. zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc). Takie schorzenia spowodowane są wniknięciem drobnoustrojów chorobotwórczych (wirusów, bakterii lub grzybów) do organizmu. Wówczas powstaje stan zapalny, który powoduje dolegliwości w klatce piersiowej – ból nasilający się przy oddychaniu oraz duszność.
Nieprzyjemne dolegliwości są także wynikiem nadwyrężenia mięśni przez przewlekły uporczywy kaszel. Innymi chorobami układu oddechowego, które także powodują ból w klatce piersiowej są odma opłucnowa, czyli przedostanie się powietrza do jamy opłucnej i zapalenie opłucnej, gdy w przestrzeni tej zaczyna się gromadzić płyn.
Co może oznaczać ból w klatce piersiowej? Inne potencjalne przyczyny
Przyczyną bólu w klatce piersiowej bywają także schorzenia układu sercowo-naczyniowego. Może to być dławica piersiowa, czyli krótkotrwałe i przejściowe niedokrwienie mięśnia sercowego. Dolegliwości bólowe są wówczas piekące i gniotące, ale trwają dość krótko – do ok. 20 minut i najczęściej ustępują po odpoczynku lub przyjęciu nitrogliceryny. Może je wywołać nie tylko wysiłek, ale także stres.
Nieco inaczej jest z bólem w klatce piersiowej, który towarzyszy zawałowi serca. To bardzo niebezpieczny stan, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia i wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Dolegliwości zwykle są silne, narastają z czasem i nie ustępują. Często zlokalizowane są głównie z lewej strony klatki piersiowej i promieniują do lewej ręki oraz szczęki. Towarzyszy im lęk, wzmożona potliwość i znaczne osłabienie.
Warto wiedzieć, że ucisk i napięcie mięśni klatki piersiowej może towarzyszyć nie tylko schorzeniom kardiologicznym czy chorobom układu oddechowego. Ból o charakterze kłującym oraz dyskomfort w okolicy mostka bywają związane z zaburzeniami lękowymi. Mechanizm tego zjawiska wynika z reakcji organizmu na stres – pod wpływem lęku dochodzi do napięcia mięśniowego, hiperwentylacji i wzrostu poziomu kortyzolu, co może powodować dolegliwości bólowe.
Inne możliwe przyczyny to także:
- nerwoból,
- uraz ściany klatki piersiowej (np. na skutek wypadku komunikacyjnego),
- nadwyrężenie lub przeciążenie układu mięśniowo-szkieletowego,
- rozwarstwienie aorty,
- zapalenie osierdzia,
- zapalenie trzustki.
Kiedy zgłosić się do lekarza?
Warto skonsultować się z lekarzem, jeżeli ból jest silny, nie ustępuje po kilku minutach lub przyjęciu nitrogliceryny, stopniowo narasta oraz towarzyszą mu jeszcze inne objawy (zwłaszcza krwioplucie, lęk, wzmożona potliwość, zaburzenia rytmu serca, znaczne pogorszenie samopoczucia). Takie dolegliwości mogą wskazywać na zawał mięśnia sercowego, który stanowi bezpośrednie zagrożenie życia chorego. W takiej sytuacji konieczne jest wezwanie pogotowia ratunkowego – zadzwoń pod numer 112 lub 999.
W pozostałych przypadkach wystarczy wizyta w poradni kardiologicznej. Specjalista najpierw przeprowadzi z pacjentem wywiad medyczny, a następnie zleci niezbędne badania – testy laboratoryjne z krwi, elektrokardiografię (EKG), echokardiografię (echo serca) czy RTG klatki piersiowej. Na podstawie wyników będzie mógł ustalić przyczynę dolegliwości i zaplanować odpowiednie leczenie.
Warto także zgłosić się do lekarza, jeśli ból w klatce piersiowej występuje przewlekle, ma charakter kłujący, piekący lub jest związany z lękiem i stresem. W takich przypadkach może być wynikiem problemów gastrologicznych (np. refluksu żołądkowego), nerwicy lub napięcia mięśniowego. Choć przyczyny te nie są bezpośrednim zagrożeniem dla życia pacjenta, właściwie postawiona diagnoza pozwoli szybko rozpocząć leczenie, aby skutecznie je wyeliminować.
Może się okazać, że u danej osoby dopiero rozwija się schorzenie związane z zaburzeniami kardiologicznymi, dlatego dobrze rozpoznać je na początku. Wówczas ważne jest regularne monitorowanie pracy serca oraz funkcjonowania układu krążenia. Lekarz może w tym celu zlecać rutynowe badania, których nie należy pomijać.
Podsumowanie
Ból klatki piersiowej może wystąpić zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn w każdym wieku i mieć różne przyczyny. Jego pojawienie się powinno wzbudzić czujność i skłonić do obserwacji organizmu. Niepokojące sygnały należy niezwłocznie skonsultować z lekarzem. Dzięki temu można uniknąć poważnych powikłań. W przypadku objawów wskazujących na zawał mięśnia sercowego konieczne jest niezwłoczne wezwanie karetki pogotowia. Sprawna reakcja i szybka pomoc medyczna w większości przypadków mogą uratować życie pacjenta.
Źródła:
- R. Aleksandrowicz, R. Ciszek, K. Krasucki, Anatomia człowieka. Repetytorium na podstawie Anatomii człowieka A. Bochenka i M. Reichera, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2014.
- A. Mackiewicz, S. Wojtuń, J. Gil, Pozasercowe bóle w klatce piersiowej, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2013, nr 9, s. 25-31.
- A. Kaźmierczak-Dziuk i in., Ból w klatce piersiowej – podobne objawy, a różne rozpoznania i przebieg kliniczny – opisy przypadków, „Pediatria i Medycyna Rodzinna” 2011, nr 7, s. 401-408
Autorka
Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czy każdy ból w klatce piersiowej to zawał mięśnia sercowego?
Nie. Choć niepokojących sygnałów nie można bagatelizować, ból ten nie zawsze świadczy o poważnej chorobie, jaką jest zawał. Bardzo często dolegliwości wynikają z problemów z układem pokarmowym (np. refluks), infekcji dróg oddechowych czy napięcia mięśniowego spowodowanego stresem.
Czym różni się ból przy dławicy piersiowej od zawału serca?
Ból przy dławicy piersiowej jest przejściowy – to piekące i gniotące dolegliwości trwające do około 20 minut, które zazwyczaj ustępują po odpoczynku lub przyjęciu nitrogliceryny. W przypadku zawału ból jest silny, nie ustępuje, a wraz z upływem czasu narasta i często promieniuje do lewej ręki oraz szczęki.
W jaki sposób stres wpływa na występowanie bólu w klatce piersiowej?
Pod wpływem silnego stresu i lęku w organizmie wzrasta poziom kortyzolu, co może prowadzić do hiperwentylacji oraz wzmożonego napięcia mięśniowego. Mechanizm ten może skutkować dyskomfortem oraz kłującym bólem w okolicach mostka.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [31.03.2026]