Prozdrowotne działanie czarnuszki siewnej (Nigella sativa) znane jest od stuleci. Wiele z tradycyjnych zastosowań medycznych tej rośliny znalazło potwierdzenie w badaniach naukowych. Wykazano m.in. jej działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne, przeciwdrobnoustrojowe i przeciwcukrzycowe. Jakie właściwości ma olej z czarnuszki? Jak wpływa na zdrowie, twarz i włosy?
Czarnuszkę siewną, zwaną także czarnuszką ogrodową, czarnuchą, czarnym kminem czy kąkolnicą, ceniono już w starożytnej Asyrii. W Biblii nazywana jest „leczniczym czarnym kminkiem”. Jej dobroczynne właściwości opisywali też ojcowie medycyny – Hipokrates, Dioskurydes, Pliniusz, Galen i Avicenna. Świadectwa stosowania czarnuszki w Polsce pochodzą od Marcina z Urzędowa, Syreniusza i ks. Jana Krzysztofa Kluka.
O czym warto pamiętać?
- Zdrowotne działanie nasion czarnuszki jest bezpośrednio związane z zawartością wielu związków aktywnych.
- Za najważniejszy składnik olejku eterycznego czarnuszki uważa się tymochinon.
- Oleje z nasion czarnuszki chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, ponieważ mają potwierdzone badaniami właściwości przeciwutleniające.
- Roślina znajduje szerokie zastosowanie nie tylko w medycynie tradycyjnej, ale także w przemyśle kosmetycznym.
- Nasiona i olej z czarnuszki charakteryzują się bardzo niską toksycznością i podczas ich podawania nie zanotowano istotnych skutków ubocznych.
Z artykułu dowiesz się:
- Jakie jest zastosowanie oleju z czarnuszki w medycynie tradycyjnej?
- Co zawiera czarnuszka? Skład i substancje aktywne
- Jakie są formy oleju z czarnuszki?
- Jakie są właściwości antyoksydacyjne oleju z czarnuszki i na czym polega jego wpływ na wątrobę?
- Jakie są inne właściwośći oleju z czarnuszki?
Olej z czarnuszki – zastosowanie w medycynie tradycyjnej
Nasiona i olej z czarnuszki wykorzystywane są w medycynie tradycyjnej wielu regionów świata. Przypisuje się im m.in. właściwości wiatropędne, żółciopędne, moczopędne i znieczulające. Czarnuszka uważana jest za przydatną w profilaktyce i leczeniu wielu schorzeń, np. astmy, egzemy, wysokiego poziomu cholesterolu, nadciśnienia, kaszlu, przeziębienia, spadku odporności czy chorób reumatycznych. Ma być także antidotum na zaburzenia miesiączkowania czy problemy z laktacją.
Czarnuszka – co zawiera? Skład i substancje aktywne
Zdrowotne działanie nasion czarnuszki związane jest z zawartością wielu związków aktywnych. Za najważniejszy z nich uważa się tymochinon – jeden ze składników olejku eterycznego. Ponadto w nasionach czarnego kminu znajdują się m.in.:
- olej tłusty: zawiera głównie nienasycone kwasy tłuszczowe (m.in. linolenowy, arachidonowy i eikozadienowy); białko: w jego skład wchodzi 8 z 9 niezbędnych aminokwasów;
- alkaloidy;
- saponiny;
- flawonoidy;
- tokoferole;
- sole mineralne.
Formy oleju z czarnuszki – kapsułki i nie tylko
Z dobroczynnych właściwości czarnuszki możemy korzystać w różnej formie. Do najpopularniejszych należą zmielone nasiona, odwary, napary, nalewki, krople do nosa i oleje. Olej z czarnuszki pozyskiwany jest metodą tłoczenia nasion na zimo. Ma gorzkawy smak i korzenny zapach. Na rynku dostępny jest także olej z czarnuszki w kapsułkach.
Olej z czarnuszki – właściwości antyoksydacyjne i wpływ na wątrobę
Bogactwo zawartych w czarnuszce składników przekłada się na wielokierunkowe działanie prozdrowotne. Udowodniono, że oleje z nasion czarnuszki i tymochinon mają właściwości przeciwutleniające (antyoksydacyjne). Oznacza to, że chronią organizm przed szkodliwym działaniem wolnych rodników, które są przyczyną wielu chorób. Z właściwościami antyoksydacyjnymi nasion czarnuszki wiąże się prawdopodobnie także ich ochronne oddziaływanie na wątrobę. Zdaniem ekspertów to z powodu działania przeciwutleniającego czarnuszka jest powszechnie wykorzystywana w medycynie ludowej.
Olej z czarnuszki – inne właściwości
Badania ekstraktu wodnego z czarnuszki i tymochinonu wykazały, że mają one działanie przeciwcukrzycowe. Doniesienia dotyczą także właściwości przeciwbakteryjnych ekstraktów i olejku eterycznego z czarnuszki. Potwierdzono też, że nasiona czarnuszki mają działanie przeciwwirusowe, przeciwpasożytnicze i przeciwgrzybicze. Badacze wykazali również przydatność wyciągu z nasion i oleju z czarnuszki w schorzeniach alergicznych. Ponadto prowadzone są prace badawcze nad działaniem przeciwnowotworowym czarnuszki. Zagadnienie to wymaga jednak wielu dalszych badań.
Olej z czarnuszki dla dzieci
W niektórych badaniach właściwości czarnuszki brały udział dzieci. W jednym z nich wykazano działanie przeciwrobacze olejku eterycznego w rozcieńczeniu 1:100 u dzieci chorujących na tasiemczycę. W trakcie innego badania osoby z objawami chorób alergicznych zażywały kapsułki zawierające 500 mg oleju z czarnuszki. Uzyskano istotną poprawę, zwłaszcza u dzieci.
