Co powoduje niedobór witaminy K?
Niedobór witaminy K u osób dorosłych występuje bardzo rzadko. Są na niego narażeni głównie pacjenci, którzy zmagają się z zaburzeniami wchłaniania (celiakia, przewlekłe zapalenie trzustki, mukowiscydoza), chorobami wątroby lub będący aktualnie w trakcie długotrwałej antybiotykoterapii. Możliwe objawy niedoboru witaminy K to:
- zaburzenia krzepnięcia krwi,
- krwawienia (najczęściej krwotoki z nosa),
- większa tendencja do powstawania siniaków,
- wydłużenie czasu gojenia się ran,
- zaburzenia pracy jelit,
- obfite miesiączki u kobiet,
- obecność krwi w moczu,
- pogorszenie stanu kości,
- zwiększona podatność na różnego rodzaju infekcje,
- zaburzenia rozwojowe u dzieci
Niedobory witaminy K są szczególnie niebezpieczne dla noworodków. Małe dzieci nie mają jeszcze w pełni rozwiniętej flory bakteryjnej jelit, dlatego substancja ta nie może być przez nie syntezowana. Jej brak skutkuje rozwinięciem się choroby krwotocznej noworodków.
Jeśli organizm przewlekłe zmaga się z niedoborem witaminy K, może dojść do rozwoju poważnych chorób, takich jak osteoporoza, żółtaczka, niedokrwistość czy zwapnienie naczyń krwionośnych. Jest więc ona niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Witamina K – dlaczego podaje się ją noworodkom?
Witamina K podawana jest noworodkom jeszcze w szpitalu w ciągu 6 godzin od narodzin. Postępowanie to ma na celu zapobieganie wystąpieniu choroby krwotocznej, która może prowadzić do poważnych krwawień wewnętrznych, w tym w mózgu.
Noworodki rodzą się z bardzo niskim poziomem witaminy K, ponieważ nie przenika ona w wystarczających ilościach przez łożysko. Z kolei ich własna flora bakteryjna jelit (odpowiedzialna za produkcję tej witaminy) nie jest jeszcze odpowiednio rozwinięta.
Mleko matki zawiera niewielkie ilości witaminy K, dlatego samo karmienie piersią nie pozwala na szybkie uzupełnienie niedoboru. Podanie witaminy K w postaci zastrzyku lub doustnie tuż po urodzeniu jest rutynową procedurą medyczną i nie należy się jej obawiać. Pozwala ona skutecznie zapobiegać ryzyku krwawień, a jednocześnie jest bezpieczna dla noworodka.
Nadmiar witaminy K w organizmie
Ryzyko wystąpienia nadmiaru witaminy K również jest niskie. Mimo to należy zachować ostrożność w czasie stosowania suplementów diety, które zawierają tę substancję. Zwiększanie dawki bez konsultacji z lekarzem może nieść za sobą przykre konsekwencje zdrowotne. Objawy, które świadczą o nadmiarze witaminy K to:
- wzmożona potliwość,
- uderzenia gorąca,
- bóle w klatce piersiowej,
- zaburzenia funkcjonowania wątroby,
- niedokrwistość.
W przypadku wystąpienia powyższych dolegliwości, należy porozmawiać z lekarzem. Tylko specjalista powinien zalecać suplementację witaminy K, dlatego warto skonsultować z nim czasowe odstawienie przyjmowanego preparatu.
Warto też pamiętać, że suplementacja witaminy K nie jest polecana pacjentom przyjmującym leki przeciwzakrzepowe. Ze względu na swoją rolę w procesie krzepnięcia krwi może ona osłabiać działanie farmaceutyków rozrzedzających krew. W takiej sytuacji należy również uważać na ilość produktów bogatych w witaminę K w codziennym jadłospisie.
Podsumowanie
Rola witaminy K jest niezastąpiona. Wpływa ona na prawidłowy przebieg procesów krzepnięcia krwi, a także pozwala zachować zdrowe i mocne kości. Groźny jest zarówno jej niedobór, jak i nadmiar, dlatego nie należy rozpoczynać suplementacji bez wskazań lekarza. Warto wiedzieć, że głównym źródłem witaminy K powinno być pożywienie – zdrowa i dobrze zbilansowana dieta pozwala dostarczyć organizmowi tego składnika w odpowiedniej ilości.
Źródła:
- A. Karmańska, B. Karwowski, Rola witaminy K w metabolizmie kości, “Bromatologia” 2015, nr 1, s. 106-115.
- E.J. Kucharz i in., Rola witaminy K2 w metabolizmie kości i innych procesach patofizjologicznych - znaczenie profilaktyczne i terapeutyczne, “Forum Reumatologiczne” 2018, t. 4, nr 2, s. 71-86.
Autorka
Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.
