Skaza białkowa a atopowe zapalenie skóry
Skaza białkowa i atopowe zapalenie skóry (AZS) to dwa powiązane, choć nie tożsame schorzenia, które często występują u niemowląt i małych dzieci. Zarówno atopowe zapalenie skóry, jak i skaza białkowa są nadwrażliwością organizmu na alergeny. W obu przypadkach kontakt z nimi prowadzi do pojawienia się stanu zapalnego i wykwitów skórnych. AZS jest jednak pojęciem nieco szerszym, ponieważ wywołują go nie tylko substancje obecne w pokarmach, lecz także te znajdujące się w kosmetykach, środkach chemicznych i powietrzu.
W przypadku skazy białkowej mogą pojawić się nie tylko objawy skórne, ale także dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Najczęściej są to bóle brzucha, kolki, wzdęcia, ulewania, a nawet nasilone wymioty. Charakterystyczne są również zmiany w stolcu – może być on luźniejszy, śluzowaty, a czasem z domieszką krwi, co jest sygnałem podrażnienia błony śluzowej jelit.
Jakie są objawy alergii u małych dzieci?
W przebiegu skazy białkowej i atopowego zapalenia skóry rozwijają się takie same objawy. Gdy alergeny przedostaną się do organizmu, układ immunologiczny zaczyna produkować substancje wywołujące stan zapalny w skórze. Dzieje się tak, ponieważ są one rozpoznawane jako zagrożenie dla organizmu, które trzeba wyeliminować.
Typowe objawy alergii u niemowląt to:
- zaczerwienienie skóry,
- świąd skóry,
- nadmierna suchość skóry,
- łuszczenie się skóry,
- zmiany skórne (grudki, pęcherzyki, krostki, wypryski).
Objawy atopowego zapalenia skóry i skazy białkowej najczęściej są zlokalizowane na twarzy, kończynach, owłosionej skórze głowy i na tułowiu. Zdarza się, że obejmują całe ciało. Oba schorzenia charakteryzują się okresami zaostrzeń i remisji.
Żywienie niemowląt ze skazą białkową
Bardzo ważną kwestią jest prawidłowe żywienie niemowląt ze skazą białkową. Po rozpoznaniu tego schorzenia powinno się wyeliminować czynnik uczulający, w tym przypadku białka mleka krowiego. U dzieci karmionych mlekiem matki należy kontynuować ten sposób żywienia. Ważne jest jednak, aby kobieta ograniczyła spożycie lub całkowicie wykluczyła ze swojego jadłospisu nabiał.
Po 6. miesiącu życia można rozszerzyć dietę niemowlęcia – nowe produkty powinno się wprowadzać stopniowo i pojedynczo. W tym czasie należy bacznie obserwować (a najlepiej także notować) reakcje organizmu dziecka. W przypadku nasilenia objawów najlepiej zrezygnować z podawania nowego rodzaju pokarmu do czasu konsultacji z lekarzem alergologiem.
Rodzice dzieci karmionych mlekiem modyfikowanym powinni wiedzieć, jakie mleko dla niemowląt ze skazą białkową jest najlepsze. W aptekach dostępne są mieszanki, które zamiast białek zawierają peptydy, aminokwasy lub białka wysoko hydrolizowane. Są to preparaty hipoalergiczne. Mleko dla dzieci ze skazą białkową jest oznaczone symbolem HA. Przed jego zakupem należy dokładnie przeczytać skład oraz skonsultować się z lekarzem.
Dziecko, u którego występują objawy skórne lub ze strony przewodu pokarmowego mogące wskazywać na alergię na białka mleka powinno być pod stałą opieką poradni alergologicznej. W diagnostyce skazy białkowej alergolog najpierw przeprowadza wywiad medyczny z rodzicami, a następnie kieruje małego pacjenta na testy alergiczne. Nie należy wprowadzać diety eliminacyjnej na własną rękę, bez wcześniejszej konsultacji z lekarzem i diagnostyki pod kątem alergii.
Jak dbać o skórę niemowlęcia z alergią?
Odpowiednie mleko dla niemowląt ze skazą białkową to nie wszystko. Ważna jest także pielęgnacja skóry objętej objawami alergii. Kluczową rolę odgrywają właściwie dobrane kosmetyki, te same, które stosuje się w leczeniu atopowego zapalenia skóry.
Powinny to być produkty delikatne, pozbawione substancji drażniących (m.in. substancji zapachowych, sztucznych barwników, konserwantów) i hipoalergiczne. Warto wybierać kosmetyki bogate w składniki łagodzące nieprzyjemne objawy, regenerujące naskórek i odbudowujące naturalną barierę ochronną skóry. Dobrze sprawdzają się emolienty, np. naturalne oleje roślinne ze słodkich migdałów, z wiesiołka czy oliwek. Natłuszczają naskórek oraz intensywnie odżywiają, aby poprawić jego odporność na uszkodzenia. Preparaty te można kupić w aptece bez recepty.
Kąpiele niemowlęcia z objawami alergii skórnej powinny być krótkie, w letniej wodzie, bez dodatku drażniących środków myjących. Do mycia także można stosować olejki lub delikatne emolienty. Po kąpieli skórę należy osuszać miękkim ręcznikiem, unikając pocierania, żeby dodatkowo jej nie podrażnić.
Pościel, odzież oraz kocyki i pieluszki tetrowe powinno się prać w łagodnych detergentach, najlepiej hipoalergicznych.
Podsumowanie
Alergia to nie to samo, co atopowe zapalenie skóry, jednak w przypadku wystąpienia skazy białkowej, objawy skórne mogą być podobne. Jeśli podejrzewasz u swojego dziecka uczulenie, poproś pediatrę o skierowanie do poradni alergologicznej. Lekarz alergolog postawi właściwą diagnozę i podpowie, co należy robić w takiej sytuacji.
Źródła:
- P. Góra, A. Skop-Lewandowska, Jaki termin jest prawidłowy „skaza białkowa” czy „alergia na pokarmy” – oraz co to oznacza?, „Problemy Higieny i Epidemiologii”, 2011, t. 92, nr 4, s. 701-704.
- A. Rosińska-Więckowicz, M. Czarnecka-Operacz, Skórne testy z natywnymi alergenami pokarmowymi w diagnostyce alergii pokarmowej, „Postępy Dermatologii i Alergologii”, 2009, t. 26, nr 5, s. 270-279.
- M. Millan, J. Mijas, Atopowe zapalenie skóry – patomechanizm, diagnostyka, postępowanie lecznicze, profilaktyka, „Nowa Pediatria”, 2017, t. 21, nr 4, s. 114-122.
Autorka
Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.
