Menopauza – objawy menopauzy, wiek, menopauza a ciąża
Klimakterium to naturalny etap w życiu kobiety, który zwykle następuje między 45. a 55. rokiem życia. Wiąże się z wyciszaniem pracy jajników i zanikaniem płodności. Wiele kobiet zastanawia się nad tym, do którego momentu mogą jeszcze starać się o potomstwo. Sprawdź, czego się spodziewać i jak świadomie przejść przez ten czas intensywnych zmian hormonalnych.
Menopauza to ostatnie krwawienie miesięczne. W okresie okołomenopauzalnym, zwanym klimakterium i przekwitaniem, wiele kobiet doświadcza objawów, które mogą znacznie obniżać komfort ich życia. Jakie są pierwsze objawy menopauzy? W jakim wieku je odczuwamy? Jakie tabletki na menopauzę polecają specjaliści?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym jest i w jakim wieku pojawia się menopauza?
- Jakie są pierwsze objawy klimakterium?
- Dlaczego u niektórych kobiet pojawia się przedwczesna menopauza?
- Czy w okresie menopauzy można zajść w ciążę?
- Jak rozpoznać, że w organizmie kobiety zachodzą zmiany hormonalne związane z menopauzą?
- Jak złagodzić dokuczliwe objawy przekwitania przy pomocy leków?
- Jakie są domowe sposoby na łagodzenie nieprzyjemnych objawów menopauzy?
Co to jest menopauza? Wiek i statystyki
Menopauzą nazywa się ostatnie krwawienie menstruacyjne, po którym przez 12 kolejnych miesięcy nie wystąpiło już kolejne. Ostatnia miesiączka ma zazwyczaj miejsce pomiędzy 45. a 55. rokiem życia. To zwykle pozwala rozróżnić menopauzę i zaburzenia miesiączkowania. Część kobiet doświadcza jednak przedwczesnej i wczesnej menopauzy. W jakim wieku? Jako przedwczesną określa się menopauzę u kobiety poniżej 40. roku życia. Natomiast menopauza przed 45. rokiem życia nosi nazwę wczesnej. Menopauza przedwczesna dotyczy ok. 1 proc. kobiet, a wczesna – ok. 10 proc.
Co ciekawe, wiek wejścia w okres przekwitania bywa związany również z czynnikami genetycznymi. Jeśli wiek wystąpienia ostatniej miesiączki u matki lub babki był wczesny, kobieta również może doświadczyć menopauzy wcześniej. Współcześnie coraz więcej mówi się też o tym, że ostateczne ustanie miesiączkowania zależy także od stylu życia kobiety, stresu i innych czynników środowiskowych.
Menopauza – objawy w okresie przekwitania
Większość objawów klimakterium związana jest ze wzrastającym niedoborem hormonów jajnikowych. Pierwsze dolegliwości związane z menopauzą mogą wyprzedzić jej wystąpienie o kilka lat. Szacuje się, że przed ostatnią miesiączką objawów klimakterium doświadcza ok. 40 proc. kobiet. Po menopauzie występują one u ok. 85 proc. kobiet. Pojawienie się i nasilenie poszczególnych symptomów jest kwestią indywidualną. Jednak niemal 1/3 pań skarży się na bardzo ciężki przebieg klimakterium. Oto objawy przekwitania, które występują najczęściej.
Przed menopauzą i we wczesnej fazie klimakterium:
• zaburzenia cykli miesiączkowych.
Przed i po menopauzie:
- uderzenia gorąca,
- zlewne poty,
- kołatanie serca,
- bóle głowy
- zawroty głowy,
- problemy ze snem,
- wahania nastroju,
- problemy z pamięcią i koncentracją,
- przygnębienie,
- depresja,
- zwiększenie masy ciała,
- ból podczas stosunku (dyspaurenia),
- częstsze infekcje dróg moczowych,
- wysiłkowe nietrzymanie moczu.
Niedobory hormonów płciowych związane z menopauzą mają także wpływ na rozwój:
- miażdżycy i jej powikłań,
- osteoporozy,
- choroby Alzheimera,
- problemów z utrzymaniem prawidłowej masy ciała.
Procesy prowadzące do wystąpienia tych objawów wynikają głównie z gwałtownego spadku poziomu estrogenów. To właśnie on zakłóca działanie wielu układów – od sercowo-naczyniowego po nerwowy.
Wcześniejsza menopauza – przyczyny
Część mechanizmów prowadzących do przedwczesnej i wczesnej menopauzy nie została ustalona. Znane przyczyny wczesnego wystąpienia ostatniego krwawienia miesiączkowego to m.in.:
- operacja usunięcia jajników wraz z jajowodami,
- chemioterapia i radioterapia,
- choroby tarczycy,
- zaburzenia układu immunologicznego,
- choroby autoimmunologiczne,
- cukrzyca.
Udowodniono również, że menopauzę (nawet o 1,5 roku) może przyspieszyć palenie tytoniu, przewlekły stres oraz intensywne treningi fizyczne. Również restrykcyjne diety mogą powodować zaburzenia hormonalne, a co za tym idzie, także sprzyjać wcześniejszej menopauzie.
Menopauza a ciąża
Menopauza jest konsekwencją naturalnego procesu starzenia się kobiecego organizmu i wygasania funkcji jajników. Jej rozpoznanie, którego warunkiem jest m.in. rok bez krwawień miesięcznych, oznacza koniec płodności kobiety. W praktyce po prostu wygasa funkcja jajników, związana z uwalnianiem gotowych do zapłodnienia komórek jajowych. Spada również poziom estrogenów i progesteronu – kobiecych hormonów płciowych, których odpowiedni poziom jest niezbędny do zajścia w ciążę.
W okresie perimenopauzy, czyli kilku lat poprzedzających ostatnią miesiączkę, kobieta nadal może jednak zajść w ciążę. Choć owulacje bywają nieregularne, to jednak wciąż występują. Warto więc pamiętać, że nawet pojedyncza owulacja w nieregularnym cyklu może doprowadzić do zapłodnienia. Z tego względu stosowanie skutecznej antykoncepcji jest zalecane aż do pełnego potwierdzenia menopauzy. Lekarze zalecają kontynuowanie stosowania zabezpieczeń jeszcze przez 12 miesięcy od ostatniej miesiączki u kobiet powyżej 50 roku życia. U młodszych pań najlepiej wydłużyć ten okres do 24 miesięcy.
Menopauza – rozpoznanie
Objawy menopauzy są zazwyczaj dla kobiet wystarczającym potwierdzeniem wejścia w okres przekwitania. W razie wątpliwości czy obaw należy skonsultować się z lekarzem. W niektórych przypadkach specjalista może zlecić badania krwi, by sprawdzić poziom:
• FSH i estrogenu (estradiolu), ponieważ w okresie okołomenopauzalnym poziom FSH wzrasta, a poziom estradiolu maleje;
• TSH (hormonu uwalnianego przez przysadkę mózgową, która kontroluje pracę tarczycy) – niedoczynność lub nadczynność tarczycy może powodować symptomy podobne do objawów menopauzy.
Domowy test na menopauzę
Na rynku dostępne są również testy menopauzalne do samodzielnego wykonania w warunkach domowych. Jaka jest zasada działania testu na menopauzę? Testy menopauzalne do samokontroli pozwalają na wykrycie stale podwyższonego poziomu hormonu FSH w moczu (powyżej 25 mlU/ml), który – jak wspomniano wyżej – świadczy o zmianach hormonalnych dojrzałej kobiety i jest oznaką menopauzy.
Jak złagodzić objawy klimakterium? Tabletki na menopauzę
Objawy menopauzy można łagodzić dzięki przyjmowaniu hormonów (to tzw. hormonalna terapia zastępcza). Zarówno same hormony, jaki i sposób ich podawania dobiera się indywidualnie, biorąc pod uwagę wskazania, przeciwwskazania i preferencje. Jeśli wśród objawów klimakterium przeważają wahania nastroju, depresja i uderzenia gorąca, przydatne są leki przeciwdepresyjne.
W łagodzeniu symptomów przekwitania mogą być też stosowane produkty ziołowe, np.:
- kozłek lekarski,
- soja,
- szałwia,
- wiesiołek dwuletni,
- czerwona koniczyna
- rumianek.
Przy suchości pochwy pomogą produkty niehormonalne, np. dostępne bez recepty żele intymne na bazie wody.
Domowe sposoby na objawy klimakterium
Objawy menopauzy można również złagodzić dzięki zastosowaniu poniższych metod:
- Bierz przekwitanie „na chłodno”. Ubieraj się „na cebulkę”, miej pod ręką szklankę wody, wychodź z dusznych pomieszczeń. Znajdź czynniki, które wyzwalają u ciebie uderzenia gorąca i staraj się ich unikać.
- Dbaj o odpowiednią ilość i jakość snu. Ogranicz napoje zawierające kofeinę, która może utrudniać zasypianie. Unikaj też alkoholu, ponieważ zakłóca sen.
- Wzmacniaj mięśnie dna miednicy. Ćwiczenia mięśni dna miednicy, zwane ćwiczeniami mięśni Kegla, są bardzo ważne przy wysiłkowym nietrzymaniu moczu.
- Ogranicz liczbę spożywanych kalorii. Zwiększ wartość odżywczą swojego jadłospisu. Zapytaj specjalistę, czy powinnaś stosować suplementy, np. witaminę D czy wapń.
- Nie pal. Palenie zwiększa ryzyko chorób serca, udaru mózgu, osteoporozy, raka i wielu innych problemów zdrowotnych. Może również nasilać uderzenia gorąca.
- Regularnie ćwicz. Aktywność fizyczna pomaga w zapobieganiu nadwadze i otyłości, chorobom serca, cukrzycy, osteoporozie i innym schorzeniom związanym ze starzeniem się organizmu. Pamiętaj, że nie należy trenować bezpośrednio przed snem.
- Znajdź czas na relaks.
Podsumowanie
Dla kobiet menopauza jest naturalnym etapem w życiu, dlatego nie należy się jej obawiać. Mogą ją poprzedzać nieregularne miesiączki, a w okresie klimakterium pojawiają się objawy, takie jak przewlekłe zmęczenie, obniżenie nastroju czy częste oddawanie moczu. Zaburzenia hormonalne związane z menopauzą wpływają na funkcjonowanie całego organizmu, jednak można łagodzić nieprzyjemne dolegliwości.
O czym warto pamiętać?
- Charakterystyczne objawy menopauzy (ciągłe uczucie zmęczenia, zaburzenia snu, uderzenia gorąca) możesz łagodzić z pomocą hormonalnej terapii zastępczej.
- Warto również sięgnąć po domowe sposoby związane ze zmianą stylu życia na zdrowszy. Są to m.in.: dbanie o zdrowy sen, regularna aktywność fizyczna i dieta wspierająca zdrowie kobiety.
- Zapytaj swojego lekarza, kiedy ustępują objawy menopauzy (najczęściej przekwitanie trwa ok. 4-5 lat).
Źródła:
- https://podyplomie.pl/ginekologia/29129,menopauza (dostęp 31.08.2019)
- http://www.czytelniamedyczna.pl/717,menopauza.html (dostęp 31.08.2019)
- https://podyplomie.pl/wiedza/wielka-interna/1210,menopauza (dostęp 31.08.2019)
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/menopause/diagnosis-treatment/drc-20353401 (dostęp 31.08.2019)
- https://www.e-zikoapteka.pl/meno-check-strumieniowy-test-menopauzalny-2-sztuki.html (dostęp 31.08.2019)
Autorka:
Małgorzata Skoczylas-Kouyoumdjian – o zdrowiu pisze od ponad 20 lat. Ukończyła kształcenie podyplomowe w Instytucie Żywności i Żywienia na kierunku dietetycznym. Jest mamą Rafała i żoną Krzysztofa. W wolnych chwilach czyta kryminały.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [28.11.2025]