Syrop z pędów sosny – właściwości lecznicze
Młode pędy sosny mogą zostać wykorzystane do przygotowania domowego syropu. Jest to specyfik, który wykazuje wiele właściwości prozdrowotnych. Z tego względu może być wsparciem w łagodzeniu nieprzyjemnych objawów – głównie infekcji górnych dróg oddechowych. Sprawdź, jak samodzielnie przygotować syrop sosnowy i kiedy go stosować.
Sosna zwyczajna jest wiecznie zielonym drzewem z rodziny Pinaceae. Występuje powszechnie na terenie Europy, w tym także w Polsce. Może osiągać wysokość nawet do 40 metrów. Jest wykorzystywana głównie jako surowiec drzewny, ale nie tylko. Od dawna znane są jej lecznicze właściwości. Cennym surowcem zielarskim są młode pędy sosny, a także igliwie. To części drzewa bogate w olejek eteryczny i inne substancje, które wykazują pozytywny wpływ na organizm człowieka. Preparaty można kupić w aptece lub przygotować samodzielnie w domu. Jednym z najpopularniejszych jest domowy syrop sosnowy.
Z artykułu dowiesz się:
- Kiedy warto sięgnąć po syrop z sosny?
- Jakie właściwości lecznicze wykazują młode pędy sosny?
- Jak zrobić syrop z pędów sosny?
Syrop z sosny – kiedy stosować?
Syrop z pędów sosny sprawdza się przede wszystkim przy infekcjach górnych dróg oddechowych. Dzięki zawartym w nim substancjom wykazuje działanie wykrztuśne, napotne, przeciwzapalne i przeciwdrobnoustrojowe. Dlatego najczęstsze wskazania do stosowania syropu sosnowego to:
- kaszel suchy i mokry – syrop z pędów sosny pomaga łagodzić zarówno kaszel suchy, jak i mokry. Działa wykrztuśnie, ułatwiając tym samym pozbywanie się wydzieliny.
- choroby zatok – właściwości rozrzedzające śluz mogą usprawniać oczyszczanie zatok i redukować stany zapalne w ich obrębie.
- przeziębienia i inne infekcje – dzięki właściwościom antybakteryjnym, przeciwzapalnym i wykrztuśnym, syrop z sosny może wspierać walkę z infekcjami górnych dróg oddechowych, takimi jak zapalenie gardła, krtani czy oskrzeli.
- ból gardła i chrypka – syrop działa łagodząco na podrażnienia błon śluzowych gardła, dlatego może przynieść ulgę w bólu, szczególnie gdy towarzyszy mu chrypka lub suchość.
- osłabienie w okresie jesienno-zimowym – zawarte w syropie olejki eteryczne z sosny zwyczajnej i witaminy wspomagają układ odpornościowy, dlatego może okazać się przydatny w sezonach wzmożonych zachorowań.
Jednak nie są to jedyne możliwe zastosowania syropu z młodych pędów sosny. Preparat sprawdza się także jako wsparcie układu pokarmowego – szczególnie przy niestrawności, w stanach skurczowych dróg żółciowych oraz przy zaburzeniach wydzielania żółci. Sosna w połączeniu z innymi ziołami jest często stosowana również przy dolegliwościach ze strony układu moczowego, ponieważ wykazuje działanie moczopędne.
Substancje lecznicze występujące w pędach sosny
Młode pędy i pączki sosny są cennym źródłem olejku eterycznego – zawierają go około 0,4%. W jego skład wchodzą m.in. α-pinen, β-pinen, limonen i borneol (niektóre z nich działają przeciwzapalnie). Oprócz tego znajduje się w nich wiele innych dobroczynnych składników:
- witamina C,
- garbniki,
- kwasy diterpenowe,
- substancje żywicowe i goryczowe,
- flawonoidy,
- sole mineralne.
Olejki eteryczne sosny zwyczajnej i inne substancje obecne w pędach nadają im cennych właściwości. Syrop sosnowy ma działanie:
- przeciwzapalne,
- wykrztuśne,
- napotne,
- rozkurczowe,
- żółciopędne,
- moczopędne,
- kojące,
- przeciwkaszlowe.
Syrop z pędów sosny ma również działanie przeciwutleniające. Zawdzięcza to zawartym w nim flawonoidom. Eliminowanie wolnych rodników tlenowych jest niezwykle ważne dla organizmu. Zapobiega występowaniu stresu oksydacyjnego, który uszkadza komórki, przyspiesza procesy starzenia się organizmu i sprzyja nowotworzeniu.
Substancje gorczycowe obecne w syropie sosnowym wspierają układ pokarmowy – w niewielkich ilościach poprawiają apetyt. Z kolei olejek eteryczny działa żółciopędnie, co sprzyja lepszemu trawieniu.
Wiele mówi się również o tym, że syrop z sosny wspiera układ odpornościowy. Wszystko dzięki zawartej w nim witaminie C. W badaniach wykazano także, że stymulująco na układ immunologiczny działa sam olejek sosnowy. Z tego względu syrop może być z powodzeniem zażywany w okresie obniżonej odporności i wzmożonej zachorowalności na grypę oraz przy przeziębieniu.
Przepis na domowy syrop z sosny
Syrop z pędów sosny można kupić w aptece bez recepty. Jeśli jednak chcesz spróbować zrobić go samodzielnie, skorzystaj z naszych wskazówek. Wykonanie domowego syropu sosnowego nie jest trudne. Potrzebne są:
- jasnozielone pędy sosnowe (np. 1 kilogram),
- cukier brązowy (1 kilogram),
- 1 duży słoik lub kilka małych.
Ilość składników z przepisu można zmodyfikować. Należy jednak pamiętać, że stosunek pędów sosny do cukru powinien zawsze wynosić 1:1.
W pierwszej kolejności należy dokładnie oczyścić pędy. Najlepiej umyć je pod bieżącą wodą i położyć na około godzinę na słońcu. Po tym czasie można pociąć je na 5-centymetrowe kawałki lub delikatnie zmiażdżyć drewnianym tłuczkiem. Następnie układa się je w słoiku, kładąc na zmianę warstwę pędów i cukru.
Pełny słoik powinno się dokładnie zakręcić i odstawić na około 2–3 tygodnie. W pierwszych dniach zalecane jest, aby stał na słońcu, ponieważ przyspieszy to rozpuszczanie się cukru i wypuszczanie soków. Konieczne jest także codzienne otwieranie słoika i dokładne mieszanie jego zawartości.
Syrop jest gotowy, kiedy sok w całości przykrywa pędy. Kolejny krok to przelanie go przez gazę do wyparzonych buteleczek lub słoiczków i zapasteryzowanie. Gotowy syrop należy przechowywać w lodówce. Zalecane jest, aby spożyć go w ciągu 6 miesięcy.
Jak zbierać młode pędy sosny?
Bardzo ważną kwestią jest to, jak prawidłowo zbierać pędy sosny na syrop. Najlepszy czas na zbieranie młodych pędów to wiosna – najczęściej maj lub początek czerwca, w zależności od regionu. Młode pędy powinny mieć długość od kilku do kilkunastu centymetrów, ważne, aby nie zdążyły jeszcze zdrewnieć. Im młodsze i jaśniejsze pędy, tym lepszy surowiec na syrop stanowią. Ścinać można wyłącznie pędy boczne, o długości 7–12 centymetrów, które są miękkie i niezdrewniałe. Nie należy jednak zbierać wszystkich pędów z jednej sosny, ponieważ w ten sposób można zaszkodzić drzewu.
Zbieraj je z młodych i zdrowych drzew, rosnących z dala od dróg, przemysłowych obszarów oraz zanieczyszczeń. Pędy zebrane w czystych, ekologicznych warunkach są najlepsze do użytku leczniczego, ponieważ nie zawierają zanieczyszczeń oraz metali ciężkich.
O czym jeszcze należy pamiętać podczas zbiorów? Oto kilka praktycznych wskazówek:
- do ścinania pędów używaj ostrych nożyczek lub sekatora, aby nie uszkodzić drzewa,
- zbieraj wyłącznie młode, zdrowe pędy, omijając starsze części sosny,
- nie obcinaj zbyt wielu pędów z jednej gałęzi, ponieważ może to osłabić naturalny wzrost drzewa,
- najlepiej pędy sosny zbierać w słoneczny i suchy dzień, kiedy nie są mokre.
Po zebraniu pędy są gotowe do użycia, jeśli chcesz przyrządzić z nich syrop. Jeśli masz ich nadmiar, część możesz zamrozić lub ususzyć. Z suszonych pędów przygotujesz napar o działaniu wzmacniającym i oczyszczającym drogi oddechowe.
Syrop z młodych pędów sosny – dawkowanie i przeciwwskazania
W kwestii ilości oraz częstotliwości przyjmowania dawek, najlepiej skonsultować się z lekarzem. Dzieciom powyżej 1. roku życia można podawać 1-2 łyżeczki syropu dziennie, natomiast dorośli mogą pić po 1 łyżce specyfiku trzy razy na dzień.
Przeciwwskazaniem do spożywania syropu z młodych pędów sosny jest alergia na olejek eteryczny sosny zwyczajnej. Zachować ostrożność powinni również pacjenci z astmą oskrzelową i krztuścem, ponieważ syrop wykazuje silne działanie wykrztuśne. Nie jest on wskazany w przypadku chorych z insulinoopornością oraz cukrzycą, gdyż zawiera duże ilości cukrów prostych.
Podsumowanie
Pędy sosny mają cenne właściwości i wszechstronne zastosowanie. Syrop sosnowy sprawdza się doskonale w łagodzeniu dolegliwości ze strony górnych dróg oddechowych. Działa przeciwzapalnie, wykrztuśnie i przeciwdrobnoustrojowo. Można stosować go również przy niektórych schorzeniach układu pokarmowego. Syrop z łatwością sporządzisz samodzielnie w domu. Do jego przygotowania potrzebne są tylko pędy sosnowe, woda i cukier.
Źródła:
- A. Kędzia i in., Aktywność przeciwgrzybicza olejku sosnowego (Oleum Pini sylvestris), „Postępy Fitoterapii” 2012, nr 4, s. 211-215.
- K. Hutka, Sosna nie taka zwyczajna, „Trybuna Leśnika” 2017, nr 1, s. 26.
- A. Kędzia, A.W. Kędzia, Działanie in vitro olejku sosnowego wobec bakterii beztlenowych wyizolowanych z jamy ustnej i dróg oddechowych, „Borgis – Postępy Fitoterapii” 2009, nr 1, s. 19-23.
Autorka
Angelika Janowicz – absolwentka Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich we Wrocławiu na kierunku pielęgniarstwo. Pisze o zdrowiu, ponieważ wie, jak ważna jest edukacja pacjenta. Wielbicielka podróży i kuchni greckiej.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [27.11.2025]