Hemoroidy – przyczyny powstawania, objawy i sposoby leczenia bolesnych żylaków odbytu
Guzki krwawnicze (hemoroidy) to mocno ukrwione struktury naczyniowe w okolicach odbytu. Jeśli dojdzie do ich powiększenia, u chorego pojawi się ból, świąd, obrzęk, krwawienie i dyskomfort. Tzw. choroba hemoroidalna rozwija się najczęściej w wyniku siedzącego trybu życia, przewlekłych zaparć lub silnego parcia przy wypróżnianiu.
Choroba hemoroidalna to jedno z najbardziej krępujących schorzeń, które zyskało już miano cywilizacyjnego. Jest bolesna, utrudnia normalne funkcjonowanie i daje się we znaki nawet podczas tak podstawowych czynności jak wypróżnianie czy siedzenie. Sprawdź, czym jest choroba hemoroidalna, jakie są jej przyczyny, objawy oraz najskuteczniejsze sposoby leczenia.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym są hemoroidy zewnętrzne i wewnętrzne?
- Jakie objawy występują przy chorobie hemoroidalnej?
- Jakie są przyczyny powstawania hemoroidów?
- Kto jest najbardziej narażony na powiększenie się guzków krwawniczych?
- Jak wygląda rozpoznanie hemoroidów?
- Jak wygląda leczenie żylaków odbytu?
Czym są hemoroidy?
Guzki krwawnicze, nazywane również hemoroidami, to struktury naczyniowe położone w kanale odbytu. Są to tkanki, które naturalnie występują w ciele człowieka i ułatwiają kontrolę nad oddawaniem stolca oraz wypuszczaniem gazów. Potocznie „hemoroidy” to także choroba hemoroidalna, nazywana również żylakami odbytu. Jest to schorzenie, z którym zmaga się już co drugi Polak, w tym także wiele kobiet w ciąży.
Hemoroidy dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne, w zależności od tego, gdzie są zlokalizowane. Hemoroidy wewnętrzne występują wewnątrz odbytnicy. Zwykle nie powodują bólu, ponieważ w tym miejscu jest mniej zakończeń nerwowych, ale mogą objawiać się krwawieniem podczas wypróżnień. W bardziej zaawansowanych stadiach wypadają na zewnątrz odbytu, co powoduje dodatkowy dyskomfort.
Z kolei hemoroidy zewnętrzne tworzą się pod skórą wokół odbytu, przez co są wyczuwalne, widoczne i często wywołują ból. Towarzyszy im zwykle świąd oraz obrzęk, a w przypadku zakrzepicy stają się twarde i wyjątkowo bolesne.
Hemoroidy są kłopotliwe i mogą bardzo utrudniać codzienne funkcjonowanie. Na szczęście można je leczyć prostymi metodami, dlatego nie warto odkładać wizyty u proktologa. Specjalista postawi odpowiednią diagnozę i podpowie, w jaki sposób skutecznie sobie pomóc.
Objawy choroby hemoroidalnej – uważaj na świąd i krwawienie
Jednym z pierwszych sygnałów rozwoju choroby hemoroidalnej jest świąd odbytu oraz dyskomfort w tej okolicy. Niestety tego rodzaju objawy hemoroidów wielu pacjentów bagatelizuje, co opóźnia prawidłowe rozpoznanie choroby hemoroidalnej i przyczynia się do jej dalszego rozwoju. Nieprzyjemnemu swędzeniu może towarzyszyć uszkodzenie skóry i śluzówki, będące wynikiem drapania, ale także sączenie się wydzieliny, która sprzyja powstawaniu stanów zapalnych kanału odbytu.
Kolejnym objawem hemoroidów jest uczucie niepełnego wypróżnienia oraz niewielkie krwawienia z odbytu, co zwiastuje świeża krew na papierze toaletowym. Wraz z dalszym rozwojem schorzenia (w przypadku hemoroidów wewnętrznych) może dochodzić do wypadania guzka. W najbardziej zaawansowanym stadium choroby hemoroidalnej żylaki pozostają na zewnątrz odbytu i konieczne jest ich operacyjne usunięcie.
Przyczyny hemoroidów – siedzący tryb życia i nieprawidłowa dieta
Nie jest znana jednoznaczna przyczyna choroby hemoroidalnej. Mimo to lekarze wskazują kilka czynników, które prawdopodobnie powodują rozwój tego schorzenia. Wśród najczęściej wymienianych są:
- zaburzenie rytmu wypróżnień,
- brak aktywności lub niewielka aktywność fizyczna,
- nieprawidłowa dieta o niskiej zawartości błonnika,
- zwiększone ciśnienie w jamie brzusznej (spowodowanej m.in. przedłużonym parciem lub ciążą),
- czynniki genetyczne.
Ważne jest, aby nigdy nie bagatelizować przyczyny krwawienia z końcowego odcinka przewodu pokarmowego. Może być ono objawem bardzo poważnej choroby, takiej jak rak jelita grubego lub odbytu.
Kto jest szczególnie narażony na rozwój choroby hemoroidalnej?
Lekarze zauważyli, że jednym z głównych czynników przyczyniających się do powstawania żylaków odbytu jest siedzący tryb życia. Z powodu choroby hemoroidalnej cierpią więc zwykle osoby pracujące przy komputerze, jeżdżące konno, kierowcy czy kolarze.
Hemoroidy rozwijają się u osób w każdym wieku, choć ze względu na mniejsze napięcie mięśniowe w okolicy odbytu choroba ta dotyka częściej seniorów. W grupie zwiększonego ryzyka są także osoby otyłe, pacjenci, którzy przechodzili operacje okolic krocza i odbytu, osoby uprawiające seks analny, a także kobiety w okresie ciąży i po porodzie.
Jak wygląda diagnostyka hemoroidów?
Pacjenci często bagatelizują pierwsze objawy żylaków odbytu, ponieważ wstydzą się wizyty u lekarza i badania intymnych części ciała. Jest to duży błąd! Leczenie hemoroidów może być łatwe i skuteczne, ale tylko wtedy, gdy choroba zostanie zdiagnozowana na wczesnym etapie.
Aby wyleczyć hemoroidy, udaj się do lekarza pierwszego kontaktu lub wybierz się bezpośrednio do proktologa. Internista wystawi skierowanie do specjalisty zajmującego się schorzeniami odbytu i odbytnicy. Do prawidłowej diagnozy wystarczą często bardzo proste i bezbolesne procedury – wywiad z pacjentem, oględziny okolic odbytu oraz badanie palpacyjne (per rectum).
Jednym z elementów diagnostyki jest także anoskopia, czyli badanie polegające na obserwacji końcowego odcinka odbytnicy za pomocą specjalnego wziernika. Jeśli lekarz stwierdzi stan patologiczny, zleci odpowiednie leczenie hemoroidów.
Hemoroidy – leczenie
Sposób leczenia choroby hemoroidalnej zależy przede wszystkim od tego, jak zaawansowana jest w danym momencie. Punkt wspólny każdego rodzaju terapii to odpowiednia dieta. Osobom cierpiącym na żylaki odbytu zaleca się przyjmowanie 2 – 2,5 litrów płynu dziennie oraz spożywanie posiłków bogatych w warzywa i owoce. Dieta o dużej zawartości błonnika ułatwia defekację, dzięki czemu choroba hemoroidalna staje się mniej uciążliwa. Jeśli masa kałowa jest miękka i plastyczna, chory nie musi wkładać wiele wysiłku w wypróżnianie, co pozwala generować mniejszy ucisk na guzki krwawnicze.
Do podstawowych leków wykorzystywanych w leczeniu żylaków odbytu (bez względu na stadium rozwoju choroby) są tabletki, maści oraz czopki na hemoroidy. Tabletki mają za zadanie przeciwdziałać zapaleniom i hamować rozwój żylaków. Z kolei maści, żele oraz czopki zmniejszają świąd i obrzęki towarzyszące tej chorobie. Takie leki tworzone są zarówno z naturalnych substancji, takich jak pączki topoli, kłącze krwawnika czy wyciąg z kasztanowca, jak i zawierają substancje chemiczne, tworzone przez farmaceutów w warunkach laboratoryjnych. Wśród domowych sposobów na leczenie hemoroidów można wymienić ciepłe kąpiele, kąpiele-nasiadówki z dodatkiem rumianku oraz wspomnianą wcześniej dietę wysokobłonnikową.
Warto jednak zaznaczyć, że w późnym stadium choroby konieczne jest operacyjne usunięcie żylaków.
Podsumowanie
W dobie coraz częstszego występowania schorzeń cywilizacyjnych warto pogłębić swoją wiedzę o chorobie hemoroidalnej, aby mieć świadomość jakie są jej przyczyny, objawy i leczenie. Zdrowie jelita grubego oraz okolicy odbytu nie powinno być tematem tabu – to bardzo utrudnia profilaktykę i może prowadzić do rozwoju chorób zagrażających życiu. Żeby zmniejszyć ryzyko pojawienia się żylaków odbytu postaw na zdrową i bogatą w błonnik dietę oraz regularną aktywność fizyczną.
Źródła:
- K. Wroński, Leczenie choroby hemoroidalnej u kobiet w ciąży – opis przypadku i przegląd piśmiennictwa, „Borgis – Nowa Medycyna” 2010, nr 3, s. 113-115.
- A. Kluciński, Leczenie zabiegowe hemoroidów u pacjentów przyjmujących leki przeciwkrzepliwe, „Borgis – Nowa Medycyna” 2022, nr 4, s. 139-147.
- M. Kołodziejczak, P. Ciesielski, P. Dutkiewicz, Miejsce hemoroidektomii metodą Milligana-Morgana we współczesnym algorytmie leczenia choroby hemoroidalnej – przegląd aktualnego piśmiennictwa, „Borgis – Nowa Medycyna” 2016, nr 1, s. 22-28.
- M. Kołodziejczak, Zachowawcze leczenie choroby hemoroidalnej, „Borgis – Medycyna Rodzinna” 2011, nr 1, s. 7-11.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [27.11.2025]