Bostonka to choroba wirusowa, która rozprzestrzenia się przez bliski kontakt z osobą zakażoną. Z tego względu nie trudno o transmisję wirusa – szczególnie wśród dzieci, które uczęszczają do żłobka lub przedszkola. W przebiegu infekcji występuje charakterystyczna wysypka, która ułatwia lekarzom postawienie rozpoznania. Sprawdź, czym charakteryzuje się bostonka, jakie są objawy choroby i sposoby leczenia.
Warto zdawać sobie sprawę, że określenie „choroba bostońska” nie istnieje w nomenklaturze medycznej. Prawidłowa nazwa, którą posługują się lekarze, to „choroba dłoni, stóp i jamy ustnej”. Pierwszy termin przyjął się jednak w mowie potocznej i jest szeroko używany – zwłaszcza przez rodziców. Ma on związek z epidemią zakażeń, która wybuchła w okolicach Bostonu. Innym często spotykanym określeniem jest „choroba brudnych rąk”.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest choroba bostońska u dzieci?
- Jakie są objawy bostonki u dzieci?
- Jak przebiega bostonka u dzieci?
- Jak wygląda leczenie choroby bostońskiej?
- Jak zmniejszyć ryzyko zachorowania na bostonkę?
Bostonka u dzieci – charakterystyka choroby
Bostonka, czyli choroba dłoni, stóp i jamy ustnej (w skrócie HFMD od ang. Hand, Foot and Mouth Disease), jest schorzeniem o charakterze zakaźnym. Infekcję wywołują wirusy z rodzaju enterowirusów, najczęściej są to drobnoustroje Coxsackie A i B. Źródłem i rezerwuarem zakażenia jest człowiek. Patogen cechuje się wysoką zakaźnością – szczególnie wśród dzieci. Choroba ta jest bardzo zaraźliwa i często pojawia się w miejscach, gdzie maluchy mają bardzo bliski kontakt, takich jak żłobki, przedszkola czy place zabaw. Szczyt zachorowań na HFMD przypada na okres letnio-jesienny.
Wirus powodujący bostonkę u dzieci przenosi się drogą kropelkową i fekalno-oralną. Patogeny obecne są w ślinie, wydzielinie z nosa i jamy ustnej, płynie z pękających pęcherzyków oraz stolcu osoby zakażonej. Do infekcji prowadzi bezpośredni kontakt z chorym lub z zakażonym przedmiotem (w tym pożywieniem, a nawet wodą). Małe dzieci przebywające w żłobkach i przedszkolach często biorą zabawki oraz różne przedmioty do ust. Jeśli znajdują się na nich patogeny (co jest bardzo prawdopodobne w przypadku grupy osób), w bardzo prosty sposób mogą przedostać się do organizmu dziecka.
Choroba dłoni, stóp i jamy ustnej występuje na całym świecie. Chorują głównie maluchy przed ukończeniem 10. roku życia, jednak zdarza się, że do zakażeń dochodzi również wśród starszych dzieci i osób dorosłych. Cyklicznie pojawia się wzrost zachorowań na bostonkę, co jest przyczyną lokalnych epidemii.
W większości przypadków bostonka ma łagodny przebieg i ustępuje samoistnie w ciągu 7–10 dni. Powikłania pojawiają się w bardzo rzadkich sytuacjach. Dotyczą one w szczególności najmłodszych dzieci z osłabioną odpornością oraz osób dorosłych. Do niebezpiecznych skutków choroby zalicza się zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych i powikłania neurologiczne.
Bostonka u dzieci – objawy
Pierwsze objawy bostonki przypominają zwykłe przeziębienie – dziecko może mieć stan podgorączkowy lub gorączkę, odczuwać osłabienie, brak apetytu i ból gardła. Charakterystycznym symptomem, który pozwala odróżnić ją od innych infekcji, jest pojawienie się bolesnego owrzodzenia i pęcherzyków w jamie ustnej – na języku, podniebieniu i wewnętrznej stronie policzków. Tego rodzaju dolegliwości utrudniają jedzenie i picie, dlatego szczególnie mali pacjenci są narażeni na odwodnienie.
Niedługo potem obserwuje się objawy wysypki na powierzchni dłoni i stóp (to tzw. osutka grudkowa lub grudkowo-pęcherzykowa). Zdarza się, że zmiany skórne pojawiają się też w okolicy narządów płciowych – szczególnie na pośladkach. Nie są one swędzące, jednak mogą sprawiać ból i utrudniać zasypianie oraz utrzymanie ciągłości snu.
Dodatkowo zwykle występują także ogólne objawy bostonki. Są to:
- złe samopoczucie,
- brak apetytu,
- bóle głowy,
- bóle kostno-stawowe,
- dreszcze,
- problemy z przyjmowaniem pokarmów i płynów.
Zdarza się również, że choroba bostońska przebiega bezobjawowo. Należy jednak pamiętać, że w takim przypadku osoba zakażona nadal stanowi zagrożenie dla innych. Niekiedy zmiany skórne nie mają postaci pęcherzyków, ale przyjmują postać czerwonych plamek.
Bostonka czy ospa – jak rozpoznać chorobę?
Wielu rodzicom zdarza się pomylić bostonkę z ospą wietrzną. Choć obydwie choroby wywoływane są przez wirusy i w przebiegu każdej z nich występuje pęcherzykowata wysypka, to jednak ważną różnicą jest lokalizacja zmian. Przy HFMD pojawiają się one głównie w ustach, na wewnętrznych stronach dłoni oraz stóp, natomiast w przypadku ospy – na tułowiu, owłosionej skórze głowy, kończynach i twarzy.
Warto jednak pamiętać, że samemu nie powinno się diagnozować żadnych chorób u dzieci. Wszelkie nietypowe objawy i dolegliwości należy zgłaszać pediatrze. Lekarz postawi diagnozę i zaproponuje odpowiedni sposób leczenia.
