Światłowstręt to nadwrażliwość oczu na światło, która objawia się bólem, pieczeniem i dyskomfortem przy ekspozycji na źródła światła. Nie jest samodzielną jednostką chorobową, co nie oznacza, że można zostać zlekceważona. Nadwrażliwość na światło może być oznaką chorób oczu czy problemów neurologicznych, dlatego wymaga konsultacji z lekarzem.
Czym jest światłowstręt?
Światłowstręt, zwany też fotofobią (ang. photophobia) to nadwrażliwość oczu na światło, która powoduje dyskomfort lub ból nawet przy niewielkim jego natężeniu.
Fotofobia nie jest chorobą, lecz objawem, który może wystąpić u osób w różnym wieku i obu płci. W związku z tym, że światłowstręt nie jest klasyfikowany jako odrębna jednostka chorobowa, brakuje danych statystycznych dotyczących częstości jego występowania [1].
Przyczyny światłowstrętu
Światłowstręt nie wynika jedynie z chorób narządu wzroku. Może mieć wiele różnych przyczyn i być spowodowany ogólnoustrojowymi chorobami czy stosowaniem niektórych leków.
Do przyczyn związanych bezpośrednio z oczami należą m.in.:
- zapalenia spojówek i rogówki (zwłaszcza gdy dochodzi do uszkodzenia nabłonka rogówki, jak przy owrzodzeniach czy erozjach)
- stany zapalne przedniego odcinka błony naczyniowej oka
- zapalenie wnętrza gałki ocznej
- wrodzone wady tęczówki
Wpływ na światłowstręt mają również komplikacje związane z noszeniem soczewek kontaktowych lub oparzeniami oczu. Ponadto nadwrażliwość na światło może wystąpić jako reakcja na podanie niektórych leków stosowanych miejscowo w diagnostyce i leczeniu (np. środków rozszerzających źrenice).
Światłowstręt może towarzyszyć także: migrenom, niektórym infekcjom, wściekliźnie, a także chorobom neurologicznym (np. zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych, nowotworom układu nerwowego).
Warto zaznaczyć, że fotofobia nie zawsze wynika z problemów zdrowotnych czy podania niektórych leków. Istnieje grupa osób o naturalnie zwiększonej wrażliwości na światło [1].
Objawy światłowstrętu
Światłowstręt objawia się bólem i pieczeniem oczu, które pojawiają się podczas patrzenia na źródła światła lub przebywania w dobrze oświetlonych, nasłonecznionych pomieszczeniach. Nie jest to samodzielna choroba, dlatego dolegliwości mogą mieć różne nasilenie i charakter w zależności od przyczyny, która wywołuje nadwrażliwość na światło [1].
Leczenie światłowstrętu
Światłowstręt wymaga konsultacji z lekarzem (szczególnie jeśli nadwrażliwości na światło towarzyszy ból oczu), ponieważ może świadczyć o chorobie. W jaki sposób ustala się rozpoznanie? Diagnostyka opiera się przede wszystkim na dokładnym wywiadzie lekarskim oraz badaniu okulistycznym, które obejmuje ocenę ostrości wzroku, badanie w lampie szczelinowej oraz wziernikowanie dna oka.
Leczenie światłowstrętu skupia się przede wszystkim na usunięciu jego przyczyny, która może wynikać z chorób oczu, schorzeń ogólnych lub zaburzeń neurologicznych. W niektórych przypadkach konieczna jest także zmiana stosowanych leków.
W złagodzeniu objawów pomocne bywa stosowanie okularów przeciwsłonecznych lub szkieł fotochromowych. Osoby cechujące się naturalnie zwiększoną wrażliwością na światło również powinny stosować odpowiednią ochronę oczu.
Czy możliwe jest całkowite wyleczenie światłowstrętu? Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie, ponieważ wszystko zależy od przyczyny nadwrażliwości na światło [1].
Profilaktyka światłowstrętu
Profilaktyka światłowstrętu opiera się przede wszystkim na ochronie oczu przed nadmiernym działaniem intensywnego światła m.in. poprzez stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV oraz szkieł fotochromowych. Ważne jest także unikanie długotrwałego narażenia na jasne, oślepiające światło oraz odpowiednie ustawienie jasności i kontrastu ekranu podczas pracy przed komputerem.
Jednym z elementów profilaktyki światłowstrętu są również regularne badania okulistyczne.
Pozwalają one na wczesne wykrycie i leczenie chorób oczu, które mogą powodować nadwrażliwość na światło.
W niektórych przypadkach światłowstręt jest spowodowany przyjmowaniem leków. Jednak należy pamiętać, że każda zmiana w farmakoterapii powinna być skonsultowana z lekarzem.
