Seksoholizm, czyli uzależnienie od seksu to zaburzenie, w którym aktywność seksualna przestaje być wyborem. Staje się przymusem, negatywnie wpływającym na życie osobiste i zawodowe. Osoba dotknięta tym problemem doświadcza silnego napięcia, które może rozładować tylko poprzez zachowania seksualne, a po ich realizacji pojawia się wstyd i poczucie winy. Jakie mogą być tego przyczyny i jak radzić sobie z tego typu uzależnieniem?
Czym jest seksoholizm (uzależnienie od seksu)?
Seksoholizm to uzależnienie polegające na powtarzających się zachowaniach o charakterze seksualnym. Osoba z tym problemem odczuwa silny wewnętrzny przymus fantazjowania, poszukiwania kontaktów seksualnych, oglądania pornografii czy masturbacji – nawet jeśli wiąże się to z poczuciem wstydu, winy czy zniszczeniem relacji z innymi.
Uzależnienia od seksu nie należy mylić z dużymi libido czy “rozwiązłością”. Jest to stan, w którym seks przestaje być wyborem. Staje się koniecznością, prowadzącą do poważnych problemów osobistych, zawodowych i emocjonalnych [1], [2].
Przyczyny seksoholizmu (uzależnienia od seksu)
Seksoholizm to złożone uzależnienie, które rozwija się pod wpływem różnych czynników (w tym życiowych doświadczeń). Kompulsywne zachowania seksualne często nie wynikają bezpośrednio z potrzeby seksu, lecz stanowią formę ucieczki od napięcia, samotności, emocjonalnego bólu czy pustki.
Do najczęstszych czynników sprzyjających rozwojowi seksoholizmu należą: wczesne doświadczenia traumy lub nadużyć seksualnych, a także trudne emocje, z którymi osoba nie potrafi sobie radzić, zaburzenia psychiczne, niska samoocena, problemy z tożsamością i czynniki biologiczne [1], [2].
Objawy seksoholizmu (uzależnienia od seksu)
Objawy seksoholizmu opierają się na trzech podstawowych elementach typowych dla każdego uzależnienia. Pierwszym z nich jest przymus – osoba odczuwa silne wewnętrzne napięcie i konieczność powtarzania zachowań seksualnych. Próby ich przerwania kończą się niepowodzeniem mimo chęci zmiany.
Drugim elementem jest kontynuowanie zachowań pomimo negatywnych skutków, takich jak utrata związku, problemy zawodowe, kłamstwa czy poczucie wstydu. Z kolei trzecim symptomem jest obsesja – myśli związane z seksem dominują w codziennym funkcjonowaniu. Planowanie, fantazjowanie i organizowanie okazji do realizacji impulsu stają się priorytetem.
Charakterystyczne dla uzależnienia od seksu jest również narastające napięcie, które można rozładować jedynie poprzez aktywność seksualną. Ulga, która po niej następuje jest jedynie krótkotrwała. Następnie pojawia się wstyd, żal i poczucie winy.
W niektórych przypadkach pojawiają się także ryzykowne lub społecznie nieakceptowane zachowania np. seks w miejscach publicznych czy ekshibicjonizm. Nie jest to jednak regułą [1].
Leczenie seksoholizmu (uzależnienia od seksu)
Leczenie uzależnienia od seksu wymaga pomocy specjalisty, takiego jak psycholog, psychiatra czy seksuolog. W wielu przypadkach bardzo pomocna okazuje się również terapia dla par. Dobór formy terapii zależy od przyczyn oraz indywidualnej sytuacji osoby uzależnionej. Za jedno z najbardziej skutecznych podejść uznaje się terapię poznawczo-behawioralną, która umożliwia identyfikację czynników wyzwalających problematyczne zachowania oraz rozwijanie różnych sposobów radzenia sobie z nimi.
Jeśli seksoholizm współwystępuje z zaburzeniami lękowymi lub nastroju, psychiatra może włączyć leczenie farmakologiczne. Ważną rolę odgrywają także grupy wsparcia, które wspomagają proces wychodzenia z uzależnienia.
Należy podkreślić, że celem terapii nie jest całkowita abstynencja, jak w przypadku innych uzależnień – podejmowanie współżycia seksualnego stanowi naturalny element życia człowieka. Leczenie uzależnienia od seksu ma na celu wypracowanie zdrowych wzorców zachowań [1], [2].
Profilaktyka seksoholizmu (uzależnienia od seksu)
Profilaktyka seksoholizmu polega m.in. na uważnym obserwowaniu swoich zachowań seksualnych. Jeśli stają się one niepokojące i ciężko je kontrolować, warto pomyśleć nad konsultacją ze specjalistą.