Kardiomiopatia to heterogenna grupa schorzeń serca, które charakteryzują się upośledzoną czynnością rozkurczową mięśnia sercowego. Wyróżnia się 3 klasyczne typy kardiomiopatii: przerostową, rozstrzeniową i restrykcyjną. Ostatnia z wymienionych występuje najrzadziej. Jakie są jej przyczyny, objawy i metody leczenia?
Czym jest kardiomiopatia restrykcyjna?
Kardiomiopatia restrykcyjna (inaczej zaciskająca) to choroba serca, w której przebiegu obserwuje się obniżenie podatności komór serca na rozciąganie i upośledzenie czynności rozkurczowej mięśnia sercowego. Jest to przyczyną zastoju krwi w krążeniu żylnym i rozwoju niewydolności krążenia.
Istnieje kilka klasyfikacji kardiomiopatii restrykcyjnej. Jeden z najprostszych podziałów uwzględnia postać wtórną i pierwotną. Do pierwszej z wymienionych należy m.in. kardiomiopatia restrykcyjna spowodowana chorobą popromienną czy naciekiem mięśnia sercowego. Z kolei do kardiomiopatii restrykcyjnej o charakterze pierwotnym zalicza się np. zwłóknienie endomiokardialne [1], [2].
Przyczyny kardiomiopatii restrykcyjnej
Jakie są przyczyny kardiomiopatii restrykcyjnej? Może być ona następstwem innych chorób lub występować rodzinnie. Wśród jej przyczyn wymienia się:
- schorzenia ograniczone do mięśnia sercowego;
- choroby ogólnoustrojowe (m.in. twardzina układowa, zespół rakowiaka, amyloidoza);
- radioterapię;
- przyjmowanie niektórych leków (np. antracyklin);
Wyróżnia się również kardiomiopatię idiopatyczną, której przyczyna jest nieznana [1], [2].
Objawy kardiomiopatii restrykcyjnej
Jak objawia się kardiomiopatia restrykcyjna? U osób chorych obserwuje się objawy, takie jak:
- uczucie kołatania serca spowodowane zaburzeniami rytmu serca, które często towarzyszą tej chorobie;
- objawy niewydolności prawokomorowej, obejmujące m.in. wodobrzusze, uwypuklenie żył szyjnych czy powiększenie wątroby;
- zmniejszona tolerancja wysiłku, która wynika z upośledzenia funkcji rozkurczowej mięśnia sercowego;
- duszność nasilająca się w pozycji poziomej i zmniejszająca się zazwyczaj po pionizacji;
Leczenie kardiomiopatii restrykcyjnej
Jak diagnozuje się kardiomiopatię restrykcyjną? Diagnostyka choroby obejmuje szczegółowy wywiad lekarski, badanie fizykalne oraz badania dodatkowe. Lekarz może zlecić np.:
- biopsję mięśnia sercowego (jest ona wskazana przy podejrzeniu, że u podłoża kardiomiopatii restrykcyjnej leży choroba spichrzeniowa np. zespół Hurler);
- cewnikowanie serca – badanie to zleca się przede wszystkim po to, aby wykluczyć zaciskające zapalenie osierdzia;
- echo serca (badanie echokardiograficzne) pozwala wykazać m.in. upośledzenie relaksacji ścian komór, a także nieprawidłowy profil napełnienia komór krwią;
- badanie EKG, w którym widoczne są nieprawidłowości zapisu znad komór i przedsionków;
- zdjęcie przeglądowe klatki piersiowej, które wykonuje się u wszystkich chorych;
Jak leczy się kardiomiopatię restrykcyjną? Przed rozpoczęciem leczenia ustala się rokowanie, od którego zależy wybór metod leczenia i zalecenia lekarskie dotyczące stylu życia.
U chorych z pierwotną kardiomiopatią restrykcyjną terapia polega na podawaniu leków przeciwkrzepliwych i leczeniu niewydolności serca. Z kolei w przypadku kardiomiopatii restrykcyjnej o charakterze wtórnym dodatkowo stosuje się leczenie choroby podstawowej.
Jeśli chodzi o farmakoterapię niewydolności serca podstawę stanowią diuretyki. Są to leki, które pozwalają zmniejszyć objętość wody w organizmie i zwiększyć jej wydalanie przez nerki. Powoduje to zmniejszenie duszności i obrzęków obwodowych.
Nie zawsze farmakoterapia okazuje się wystarczająca. W takich przypadkach rozważa się przeszczep serca. Uznaje się go za najskuteczniejszą metodę leczenia schyłkowej niewydolności krążenia [1].
Oprócz wspomnianych metod leczenia ważne jest również przestrzeganie zaleceń lekarskich. Osoba z kardiomiopatią restrykcyjną powinna przestać palić papierosy (mogą w tym pomóc leki na rzucenie palenia), ograniczyć ilość spożywanego alkoholu, dbać o zdrową dietę i prawidłową masę ciała.
