Alergia na pyłki roślin nazywana jest również “pyłkowicą”. To choroba sezonowa, która daje różne objawy. Jednym z głównych jest katar sienny. Jakie są jego przyczyny, objawy i metody leczenia?
Czym jest choroba alergia na pyłki roślin (katar sienny)?
Alergiczny nieżyt nosa jest zapaleniem błony śluzowej nosa, które charakteryzuje się wyciekiem wydzieliny z nosa (lub ściekaniem jej po tylnej ścianie gardła), a także świądem nosa i kichaniem. Jeśli jest on spowodowany pyłkami roślinnymi, mówi się o katarze siennym (inaczej pyłkowicy).
W Polsce najczęściej uczulają pyłki:
- traw (np. tymotki łąkowej, wiechliny łąkowej)
- drzew (np. brzozy, wierzby)
- chwastów (np. babki lancetowatej)
Katar sienny określa się jako chorobę sezonową. Dlaczego? Wynika to z tego, że powtarza się zazwyczaj w określonych miesiącach, które odpowiadają okresowi kwitnienia roślin [1].
Przyczyny alergii na pyłki roślin (katar sienny)
Alergia na pyłki roślin jest wynikiem nadwrażliwości układu odpornościowego na określone białka, które się w nich znajdują. Gdy osoba uczulona wdycha pyłki, organizm błędnie rozpoznaje je jako zagrożenie, co uruchamia mechanizmy obronne.
Najczęściej uczulają pyłki traw, drzew i chwastów. Co powoduje, że niektóre osoby w ogóle na nie nie reagują, a inne zmagają się z katarem siennym itd.? U podłoża alergii na pyłki roślin mogą leżeć predyspozycje genetyczne - osoby, których rodzice cierpią na alergie, są bardziej narażone na rozwój tej choroby [1].
Objawy alergii na pyłki roślin (katar sienny)
Objawy alergii na pyłki roślin są przede wszystkim związane z układem oddechowym i obejmują:
- kichanie
- katar
- swędzenie nosa, gardła lub oczu
- łzawienie oczu
- zatkany nos
- kaszel
- objawy astmatyczne, takie jak duszności, świszczący oddech
Jednym z głównych objawów alergii na pyłki roślin jest katar sienny. Czym różni się od tego, który pojawia się w przebiegu infekcji? Po pierwsze ma sezonowy charakter - pojawia się w okresie kwitnienia roślin, na które dana osoba jest uczulona. Po drugie może trwać tyle, ile okres pylenia roślin. W przeciwieństwie do kataru o podłożu infekcyjnym, który zazwyczaj utrzymuje się przez 7 dni.
Poza tym charakterystyczne jest to, że katar sienny to wodnista wydzielina, której towarzyszą inne objawy alergii na pyłki roślin. Należą do nich m.in. kichanie, łzawienie i swędzenie oczu.
Leczenie alergii na pyłki roślin (katar sienny)
Jak diagnozuje się i leczy alergię na pyłki roślin? Pierwszym etapem diagnostyki jest szczegółowy wywiad lekarski, w którym stwierdza się m.in. sezonowość objawów. Ponadto w rozpoznaniu alergicznego nieżytu nosa wykorzystuje się m.in.:
- testy skórne
- badania laryngologiczne
- cytologię błony śluzowej nosa
- diagnostykę obrazową zatok przynosowych
- oznaczenie poziomu całkowitego przeciwciał IgE w surowicy
Co, jeśli wywiad i badania potwierdzą, że przyczyną uciążliwych dolegliwości jest alergia na pyłki roślin? Leczenie skupia się głównie na łagodzeniu objawów oraz zmniejszaniu reakcji alergicznych [1], [2]. W tym celu osobie z alergią podaje się:
- leki przeciwhistaminowe – blokują działanie histaminy, czyli substancji wywołującej objawy alergiczne (mogą być stosowane w postaci tabletek, kropli do oczu czy aerozoli do nosa)
- leki kortykosteroidowe – stosowane głównie w formie sprayów do nosa, pomagają w zmniejszeniu stanu zapalnego w obrębie błony śluzowej nosa
- leki przeciwzapalne – stosowane w leczeniu objawów zapalenia spojówek oraz astmy alergicznej
- immunoterapię swoistą (odczulanie) – polega na stopniowym podawaniu rosnących dawek alergenu w celu zmniejszenia wrażliwości organizmu na pyłki
Istnieją również domowe sposoby, które stosuje się w celu łagodzenia dolegliwości alergii na pyłki roślin. Jednym z nich jest stosowanie środka przeznaczonego do płukania nosa z roztworem soli fizjologicznej.
Aby uniknąć nieprzyjemnych dolegliwości, warto pamiętać również o śledzeniu kalendarza pyleń i planowaniu zgodnie z nim aktywności na świeżym powietrzu, używaniu oczyszczacza powietrza, a także suszeniu prania w zamkniętym pomieszczeniu.
