Każdego roku w Polsce odnotowuje się kilkaset przypadków zatrucia grzybami. Konsekwencje zdrowotne mogą być bardzo poważne, dlatego ważne jest wczesne rozpoznanie nieprawidłowości i zgłoszenie się do lekarza. Sprawdź, jakie objawy mogą wystąpić po zjedzeniu trujących grzybów i czy spożywanie jadalnych grzybów leśnych zawsze jest bezpieczne. Podpowiadamy co robić i jak uniknąć zatrucia grzybami.
Grzyby wykorzystuje się w celach kulinarnych od wieków – szczególnie w krajach europejskich. Są one doceniane nie tylko ze względu na walory smakowe, ale także właściwości odżywcze. Wiadomo, że stanowią źródło białka, błonnika, witamin (głównie z grupy B), minerałów i innych związków, które wykazują pozytywny wpływ na organizm człowieka (m.in. polifenole, polisacharydy, kwasy tłuszczowe). Niestety, nie wszystkie grzyby nadają się do spożycia. Dlatego zalecane jest zbieranie i zjadanie tylko tych, które pochodzą z zaufanych źródeł oraz są odpowiednio przechowywane i przyrządzane.
Z artykułu dowiesz się:
- Jakie są objawy zatrucia grzybami?
- Co robić, gdy dojdzie do zatrucia grzybami?
- Jakie są powikłania po zatruciu grzybami?
Zatrucie grzybami – objawy
Zatrucie grzybami kojarzy się ze spożyciem tych gatunków, które są trujące lub niejadalne. Zawierają one substancje toksyczne dla ludzi. Już w niewielkiej dawce prowadzą do zaburzeń w funkcjonowaniu narządów wewnętrznych. Toksyny zawarte w grzybach to m.in.:
- amatoksyny,
- muskaryna,
- manityna,
- psylocybina,
- muscymol,
- inne substancje drażniące układ pokarmowy.
Są one odporne na wysokie temperatury i inną obróbkę. Grzyby trujące występujące w Polsce to m.in.:
- muchomor sromotnikowy,
- muchomor czerwony,
- borowik szatański,
- zasłonak rudy,
- muchomor wiosenny,
- muchomor plamisty,
- strzępiak ceglasty.
Trzeba jednak pamiętać, że zatrucie grzybami grozi również na skutek spożycia grzybów jadalnych. Najczęściej jest to efekt ich niewłaściwego przechowywania. Gdy są one zamknięte w opakowaniach bez dostępu powietrza, wytwarzają neurynę. Jest to substancja o działaniu toksycznym. Objawy zatrucia pojawiają się też po spożyciu grzybów zbyt młodych lub starych oraz nieodpowiednio przyrządzonych (surowych, wielokrotnie zamrażanych i odgrzewanych). Co ważne – nie należy łączyć grzybów jadalnych z alkoholem. Niektóre gatunki zawierają koprynę, która blokuje proces jego rozkładu, co prowadzi do poważnego zatrucia pokarmowego.
Pierwsze objawy zatrucia grzybami pojawiają się dopiero po pewnym czasie od spożycia. Wiele zależy od gatunku i zjedzonej ilości trującego grzyba. W przypadku muchomora sromotnikowego jest to kilkanaście godzin – z możliwym okresem ustąpienia dolegliwości. Niekiedy zatrucie grzybami ujawnia się dopiero po 2 tygodniach (w przypadku spożycia grzybów: piestrzenicy kasztanowatej i zasłonaka rudawego).
Pierwsze objawy zatrucia grzybami
Możliwe objawy zatrucia grzybami to:
- bóle brzucha,
- nudności i wymioty,
- biegunka,
- bóle głowy,
- ślinotok,
- zawroty głowy,
- uczucie gorąca,
- rozszerzenie źrenic,
- drżenie mięśni,
- niepokój lub pobudzenie ruchowe,
- wzmożona potliwość,
- zaburzenia świadomości,
- silne zmęczenie i znaczne osłabienie,
- wzmożone pragnienie.
Należy zdawać sobie sprawę, że nie u każdego muszą wystąpić wszystkie powyższe objawy zatrucia. Dużo zależy od rodzaju toksyn zawartych w danym gatunku grzybów. Substancje toksyczne mogą powodować uszkodzenia narządów wewnętrznych, układu nerwowego lub działać wyłącznie w obrębie przewodu pokarmowego.
W zaawansowanych przypadkach mogą wystąpić również zaburzenia rytmu serca, trudności z oddychaniem, drgawki oraz utrata przytomności. U dzieci, osób starszych i osób z chorobami przewlekłymi przebieg zatrucia bywa znacznie cięższy, dlatego wymaga natychmiastowej interwencji medycznej.
Objawy zatrucia grzybami mogą się nasilać, jeżeli nie zostanie wdrożone odpowiednie leczenie. Pojawić się mogą:
- drgawki,
- żółtaczka,
- skaza krwotoczna,
- niewydolność narządów wewnętrznych,
- śpiączka.
Szczególnie niebezpieczne jest podanie trującego grzyba dziecku – taka sytuacja może zakończyć się tragicznie. Z tego względu grzybów leśnych nie powinno się serwować dzieciom poniżej 10 roku życia.
Objawy zatrucia grzybami jadalnymi
Zatrucie grzybami jadalnymi najczęściej objawia się dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi. Są to bóle brzucha, nudności, biegunka, wymioty, ogólne osłabienie. Zwykle przebieg jest łagodny. Może się jednak zdarzyć, że po zjedzeniu grzybów jadalnych zatrucie będzie bardzo nasilone.
Sytuacje tego typu mogą wynikać także z reakcji alergicznych lub nietolerancji niektórych składników grzybów. Objawy zwykle ustępują po kilku godzinach, jednak w razie ich nasilenia należy zgłosić się do lekarza. Nie powinno się ich bagatelizować, szczególnie jeśli dodatkowo pojawiła się gorączka lub silne wymioty.
