Wady postawy u dzieci to jeden z problemów zdrowotnych, które w ostatnich latach przybierają na sile. Coraz więcej maluchów spędza długie godziny w pozycji siedzącej, często z telefonem lub przed innym ekranem. Jeśli rodzice zaniedbają rozwój dziecka w tym zakresie, może dojść do trwałych zmian w układzie kostno-mięśniowym. Sprawdź, jakie są najczęściej występujące wady postawy u dzieci i jak im zapobiegać.
Prawidłowa postawa ciała u dziecka to jeden z warunków właściwego funkcjonowania całego organizmu – od układu ruchu po oddychanie. Niestety, siedzący tryb życia, noszenie ciężkiego plecaka i brak ruchu sprawiają, że coraz częściej lekarze diagnozują skrzywienia kręgosłupa czy płaskostopie. Wady kręgosłupa i wady kończyn dolnych rozwijają się już u uczniów w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie są najczęstsze wady postawy u dzieci?
- Kto diagnozuje u dzieci wady postawy?
- Jak zapobiegać rozwojowi wad postawy u dzieci?
- Jakie ćwiczenia korekcyjne wspomagają profilaktykę i leczenie wad postawy?
Wady postawy u dzieci – czym są?
Wadami postawy nazywamy wszelkie nieprawidłowości w ukształtowaniu ciała, które odbiegają od fizjologicznych norm rozwojowych. Najczęstsze wady postawy dotyczą kręgosłupa, jednak wyróżnia się też wady klatki piersiowej, barków czy kończyn dolnych. Zwykle rozwijają się stopniowo, pod wpływem złych nawyków ruchowych, przeciążeń lub siedzącego trybu życia. Niektóre z nich mogą mieć także podłoże wrodzone.
Początkowo wady postawy bywają mało widoczne, dlatego wielu rodziców nie zauważa ich od razu lub liczy, że dziecko z tego „wyrośnie”. Nic bardziej mylnego – niekorygowane wady postawy będą się pogłębiać, wpływając nie tylko na wygląd sylwetki, ale także na sprawność fizyczną. Nie są obojętne także dla ogólnego funkcjonowania organizmu – szczególnie układu oddechowego, trawiennego czy krążenia. Mogą prowadzić do nieprawidłowego rozwoju narządów wewnętrznych. Lekarze alarmują, że z roku na rok wzrasta częstość występowania wad postawy u coraz młodszych dzieci.
Najczęstsze wady postawy u dzieci
Do najczęściej występujących wad postawy u dzieci specjaliści zaliczają zaburzenia, takie jak:
- skolioza – boczne skrzywienie kręgosłupa,
- plecy okrągłe – nadmierne zaokrąglenie górnego odcinka kręgosłupa, któremu towarzyszy spłaszczenie klatki piersiowej i wysunięcie barków do przodu,
- plecy wklęsłe – nadmierne pogłębienie lordozy lędźwiowej,
- płaskostopie – deformacja związana z obniżeniem naturalnych łuków stopy dziecka,
- koślawość kolan (kolana przypominające literę X) – kolana stykają się przy prostych nogach, a kostki pozostają rozchylone,
- kolana szpotawe (kolana przypominające literę O) – odwrotność wyżej wspomnianej wady, w tym przypadku kostki się stykają, a kolana pozostają oddalone.
Niezależnie od tego, czy zauważasz u dziecka nadmierne wygięcie kręgosłupa, czy wady kończyn dolnych, nie lekceważ problemu. Jeśli nie zareagujesz w porę, wada może pogłębić się do tego stopnia, że konieczne będzie leczenie operacyjne. Warto więc korygować zaburzenia, kiedy jeszcze można zrobić to z pomocą ćwiczeń i zabiegów.
Jak sprawdzić, czy dziecko ma wadę postawy?
To właśnie rodzice pierwsi zauważają, że dziecko garbi się, siada w literę „W” czy krzywo stawia stopy przy chodzeniu. W takich sytuacjach nie należy czekać, tylko zgłosić się do specjalisty. Choć faktycznie niektóre stany mogą być fizjologiczne (np. płaskostopie u małych dzieci), lepiej żeby ocenił to lekarz. W tym celu warto odwiedzić gabinet pediatry lub udać się bezpośrednio do ortopedy. Lekarz obejrzy dziecko i oceni jego sylwetkę – symetrię barków, ustawienie miednicy czy kształt kręgosłupa. Jeśli zauważy nieprawidłowości, skieruje małego pacjenta do poradni specjalistycznej.
Rozpoznawaniem wad postawy zajmuje się ortopeda. Specjalista przeprowadzi szereg pomiarów i testów funkcjonalnych, które pozwolą określić nie tylko rodzaj, ale także stopień zaawansowania wady. Czasem w tym celu konieczne jest przeprowadzenie diagnostyki obrazowej – USG, RTG lub rezonansu magnetycznego (MRI).
U dzieci w wieku wczesnoszkolnym oraz młodzieży w okresie dojrzewania zaleca się regularne kontrole ortopedyczne. Czas intensywnego wzrostu sprzyja rozwojowi wad postawy, które nieleczone mogą prowadzić do deformacji kręgosłupa oraz kończyn dolnych.
Zapobieganie wadom postawy u dzieci – co możesz zrobić?
Profilaktyka to najlepszy sposób na uniknięcie rozwoju wad postawy u dziecka. Jeśli więc zastanawiasz się, co możesz zrobić, żeby zapobiec zaburzeniom w funkcjonowaniu układu ruchu, sprawdź nasze wskazówki. Możesz również poprosić o nie pediatrę, ortopedę lub fizjoterapeutę. Na co zwrócić uwagę?
- Aktywność fizyczna – codzienny ruch to podstawa. Dziecko powinno spędzać na świeżym powietrzu minimum godzinę dziennie. Nie musi to być typowy sport, ale także spacer czy aktywność na placu zabaw.
- Ergonomia miejsca do nauki – biurko i krzesło muszą być dopasowane do wzrostu dziecka, a ekran komputera ustawiony na wysokości wzroku.
- Waga i rodzaj plecaka szkolnego – plecak nie powinien być ciężki, żeby uniknąć przeciążenia kręgosłupa. Najlepiej, jeśli będzie miał szerokie szelki, aby ciężar mógł się równomiernie rozłożyć.
- Dbanie o prawidłową masę ciała – nadwaga i otyłość zwiększają ryzyko wad postawy, prowadząc do obciążenia kręgosłupa i stawów.
- Regularne wizyty kontrolne – systematyczne kontrole u ortopedy lub fizjoterapeuty pozwolą w porę wykryć ewentualne nieprawidłowości.
