Szczepienia na grypę w sezonie 2026/2027: dla kogo, kiedy i gdzie się zaszczepić? Przewodnik po dostępnych preparatach, refundacji i skuteczności szczepień
Grypa to choroba wirusowa dróg oddechowych. Może mieć ona groźny przebieg, co jest zależne od patogenu, ale także odporności i stanu zdrowia chorego. Wirus grypy stale mutuje, dlatego można chorować na nią wielokrotnie. W Polsce sezon epidemiczny trwa od października do maja, a szczyt zachorowań obserwuje się od stycznia do marca, choć w poszczególnych sezonach czas ten może się nieznacznie różnić.
Wirusy grypy nieustannie się zmieniają. Dlatego skład szczepionki przeciwko grypie jest co roku aktualizowany, by jak najlepiej odpowiadał wirusom przewidywanym w danym sezonie. Zalecenia w tym zakresie ogłasza Światowa Organizacja Zdrowia (WHO). Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się najważniejszych informacji na temat szczepień na grypę w sezonie 2026/2027, dostępnych preparatów oraz zasad refundacji.
O czym warto pamiętać?
- Szczepienie przeciw grypie jest zalecane wszystkim osobom powyżej 6 miesiąca życia, ze szczególnym uwzględnieniem grup ryzyka, takich jak osoby przewlekle chore, kobiety w ciąży, osoby starsze i pracownicy ochrony zdrowia.
- Grypa może powodować poważne powikłania, w tym zaostrzenie istniejących chorób przewlekłych, zapalenie mięśnia sercowego czy powikłania neurologiczne. Szczepienie chroni przed ciężkim przebiegiem choroby i jej groźnymi konsekwencjami.
- Optymalny czas na szczepienie to jesień (wrzesień-listopad), przed szczytem sezonu zachorowań, ponieważ odporność poszczepienna rozwija się przez około 2 tygodnie po podaniu szczepionki.
- W sezonie 2026/2027 w Polsce dostępne są trzy szczepionki: Vaxigrip, Influvac oraz wysokodawkowa Efluelda dla osób powyżej 60 lat.
- Szczepienia są całkowicie refundowane dla dzieci do 18 roku życia, kobiet w ciąży oraz osób powyżej 65 lat, a dla dorosłych w wieku 18–64 lata przysługuje 50% refundacji.
- Niepożądane odczyny poszczepienne po szczepieniu przeciw grypie są zwykle łagodne i krótkotrwałe.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Komu w szczególności zaleca się szczepienie na grypę?
- Dlaczego warto zaszczepić dziecko przeciwko grypie?
- Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciw grypie?
- Jakie szczepionki na grypę są dostępne w sezonie 2026/2027?
- Gdzie można wykonać szczepienie i jak się zapisać?
- Komu przysługuje bezpłatne szczepienie, a komu częściowa refundacja?
- Jakie mogą wystąpić dolegliwości po podaniu szczepionki?
- Czy są przeciwwskazania do podania szczepionki przeciwko grypie?
- Jaka jest skuteczność szczepionki przeciw grypie?
Komu szczepienie przeciw grypie jest szczególnie zalecane?
Szczepienie przeciw grypie nie należy do szczepień obowiązkowych, lecz zalecanych. Choć u wielu osób choroba może przebiegać łagodnie, nie należy jej lekceważyć i mylić ze „zwykłym przeziębieniem". Zakażenie wirusem następuje drogą kropelkową lub przez kontakt bezpośredni (np. skażone dłonie), może więc łatwo zostać przeniesiony na inne osoby.
Grypa może wiązać się z wieloma powikłaniami i stanowić poważne zagrożenie dla życia i zdrowia, szczególnie w grupach ryzyka. Dlatego szczepienie jest rekomendowane każdemu, kto chce zmniejszyć ryzyko zachorowania oraz powikłań.
Grupy ryzyka, którym w szczególności zaleca się szczepienie na grypę, wyróżnia się, biorąc pod uwagę dwa rodzaje przesłanek: przesłanki kliniczne oraz przesłanki epidemiologiczne.
W związku z przesłankami klinicznymi są to:
- osoby po transplantacji narządów,
- przewlekle chore dzieci (od 6 miesiąca życia) i dorośli,
- osoby w stanach obniżonej odporności (w tym po przeszczepie tkanek) i chore na nowotwory układu krwiotwórczego,
- dzieci z grup ryzyka od ukończenia 6 miesiąca życia do 18 roku życia (m.in. zakażone wirusem HIV, ze schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, z pierwotnymi niedoborami odporności, po leczeniu immunosupresyjnym, po przeszczepie szpiku, przed przeszczepieniem lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych, leczone przewlekle salicylanami),
- dzieci z wadami wrodzonymi serca, z niewydolnością serca, z nadciśnieniem płucnym,
- kobiety w ciąży lub planujące ciążę.
W związku z przesłankami epidemiologicznymi są to wszystkie osoby od ukończenia 6 miesiąca życia, w szczególności:
- zdrowe dzieci w wieku od 6 miesiąca życia do 18 roku życia,
- osoby w wieku powyżej 55 lat,
- osoby mające bliski kontakt zawodowy lub rodzinny z dziećmi do 6 miesiąca życia, osobami w podeszłym wieku lub przewlekle chorymi,
- pracownicy ochrony zdrowia, szkół, handlu, transportu, funkcjonariusze publiczni (w szczególności: policja, wojsko, straż graniczna, straż pożarna),
- pensjonariusze domów spokojnej starości, domów pomocy społecznej oraz innych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku.
Szczepienie dziecka przeciw grypie – dlaczego warto?
W głowach wielu rodziców mogą pojawiać się wątpliwości oraz pytanie, dlaczego to właśnie dzieci są jedną z grup, którym szczepienie przeciw grypie jest szczególnie zalecane. Jest to spowodowane kilkoma głównymi czynnikami takimi jak:
- Wysokie ryzyko zachorowania: dzieci chorują na grypę znacznie częściej niż dorośli – szacuje się, że każdego roku dotyczy to nawet 20–30% najmłodszych.
- Ryzyko powikłań pogrypowych: szczepienie chroni dziecko przed grypą oraz jej ciężkimi powikłaniami, np. bolesnym zapaleniem ucha, zapaleniem oskrzeli, zapaleniem płuc, powikłaniami ze strony układu nerwowego lub serca.
- Ryzyko przeniesienia wirusa na innych domowników: dzieci są głównym rezerwuarem wirusów grypy i odgrywają kluczową rolę w ich transmisji. Dzięki szczepieniu dziecko nie będzie źródłem zakażenia, co pomoże ochronić jego bliskich, w tym np. dziadków czy młodsze rodzeństwo.
Kiedy najlepiej jest się zaszczepić na grypę?
Szczepionkę na grypę można przyjąć w dowolnym momencie – zarówno przed, jak i w trakcie sezonu zachorowań. Najbardziej zalecanym terminem w Polsce są miesiące jesienne (od września do listopada). Gdy szczepionka zostanie już podana, organizm potrzebuje około 2 tygodni, by wytworzyć odpowiedź immunologiczną. Dlatego warto zaplanować przyjęcie jej z wyprzedzeniem, co pozwoli uzyskać odporność jeszcze przed szczytem zachorowalności.
Mimo to zaszczepienie się w późniejszym terminie nadal ma sens, ponieważ może zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia wirusem grypy oraz powikłań.
Czas, w którym utrzymuje się odporność poszczepienna, zazwyczaj trwa od 6 do 12 miesięcy.
Sezon 2026/2027 – jakie szczepionki na grypę są dostępne w Polsce?
W Polsce na sezon 2026/2027 są dostępne 3 szczepionki przeciwko grypie w ampułko-strzykawkach. Są to:
- inaktywowana szczepionka zawierająca rozszczepione wirusy grypy, typu „split” (preparat Vaxigrip),
- inaktywowana szczepionka podjednostkowa, typu sub-unit”, zawierająca powierzchniowe białka wirusa grypy: hemaglutyninę i neuraminidazę (preparat Influvac),
- inaktywowana szczepionka wysokodawkowa zawierająca rozszczepione wirusy grypy (typu „split”) ze zwiększoną zawartością antygenów do podawania osobom w wieku 60 lat i starszym (preparat Efluelda).
Skład szczepionek pod względem typów / podtypów wirusa jest we wszystkich szczepionkach w danym sezonie taki sam. Szczepionki zawierają te same antygeny szczepów wirusa grypy, rekomendowane w danym sezonie producentom szczepionek przez WHO i Europejską Agencję Leków.
Gdzie można zaszczepić się na grypę i jak zapisać się na szczepienie?
Szczepienie na grypę jest dostępne w podmiotach leczniczych (przychodniach POZ) oraz w wybranych aptekach prowadzących szczepienia dla dorosłych. Szczepienia dzieci mogą odbywać się tylko w podmiotach leczniczych. Przed podaniem szczepionki wykonywane jest badanie kwalifikacyjne, które potwierdza brak przeciwwskazań medycznych do szczepienia oraz ocenia aktualny stan zdrowia pacjenta.
Żeby wykonać szczepienie oraz skorzystać z refundacji, pacjentowi potrzebna jest recepta, którą może wystawić lekarz, pielęgniarka, położna lub farmaceuta. Wykonane szczepienie zostaje odnotowane w elektronicznej Karcie Szczepień.
Aby zapisać się na szczepienie – w przychodni POZ lub aptece – należy zgłosić się osobiście, telefonicznie lub skorzystać z wyszukiwarek terminów udostępnianych przez wybrane serwisy internetowe, np. Serwis „Ziko Szczepienia”.
Refundacja szczepienia przeciwko grypie – komu przysługuje bezpłatne szczepienie, a dla kogo jest częściowo płatne?
Kwalifikacja do szczepienia oraz podanie szczepionki w ramach podstawowej opieki zdrowotnej lub w aptekach są bezpłatne.
Sama szczepionka może być dostępna bezpłatnie albo z częściową refundacją.
Zgodnie z aktualnymi zasadami refundacji bezpłatne szczepionki przeciwko grypie przysługują:
- dzieciom od ukończenia 6 miesiąca życia do 18 roku życia,
- kobietom w ciąży i w połogu,
- osobom powyżej 65 roku życia.
Osoby dorosłe w wieku 18–64 lata mogą otrzymać 50% refundacji na szczepionkę przeciwko grypie. Dodatkowo szczepionka wysokodawkowa (preparat Efluelda) jest objęta 50% refundacją dla osób 60+.
Czy po szczepieniu na grypę mogą wystąpić objawy poszczepienne?
Szczepionki przeciw grypie, jak każdy inny produkt leczniczy, mogą powodować działania niepożądane. Jednakże najczęściej występujące niepożądane odczyny poszczepienne mają charakter łagodny i ograniczający się do miejsca wstrzyknięcia. Ustępują one zazwyczaj w ciągu 1–3 dni. Są to:
- zaczerwienienie,
- bolesność i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia.
Po szczepieniu mogą pojawić się również objawy grypopodobne. Nie należy mylić ich z zachorowaniem na grypę. Występują one rzadziej i mijają po kilku dniach. Są to:
- gorączka,
- ból głowy,
- ból mięśni,
- złe samopoczucie.
Możliwe, lecz wyjątkowo rzadkie, są również ciężkie niepożądane odczyny poszczepienne, np. zespół Guillaina-Barrégo, który jednak zdarza się 6 razy częściej jako następstwo naturalnego przebiegu grypy.
Czy istnieją przeciwwskazania do wykonania szczepienia przeciw grypie?
Istnieje kilka przeciwwskazań medycznych do szczepienia przeciw grypie. Są to m.in.:
- reakcja anafilaktyczna po wcześniejszym podaniu szczepionki,
- ostra infekcja,
- wysoka gorączka powyżej 38ºC.
Szczepionki przeciwko grypie – jaka jest ich skuteczność?
Na podstawie wyników badań skuteczność szczepionek szacowana jest na 40–70%. Jest to zależne od sezonu grypowego i populacji osób zaszczepionych.
Szczepionki są najskuteczniejsze u zdrowych, młodych osób, natomiast u osób starszych skuteczność może być niższa. Poza wiekiem na skuteczność szczepionki wpływ ma również:
- stan zdrowia szczepionej osoby,
- dopasowanie szczepów wirusa grypy wchodzących w skład szczepionki w danym sezonie grypowym do szczepów krążących rzeczywiście w populacji i wywołujących zachorowania,
- typ / podtyp wirusa grypy wywołującego zakażenia w danym sezonie,
- czas, który minął od szczepienia przeciw grypie do kontaktu szczepionej osoby z wirusem.
Szczepienia mogą chronić nie tylko przed zachorowaniem, ale również przed groźnymi w skutkach powikłaniami pogrypowymi, a nawet przed zgonem z powodu zaostrzenia istniejących lub pojawienia się nowych chorób przewlekłych.
Niektóre możliwe powikłania pogrypowe to:
- dotyczące układu oddechowego: zapalenie płuc, zapalenie oskrzeli, wtórne bakteryjne zapalenie płuc, zapalenie oskrzelików, zaostrzenie astmy, niewydolność wielonarządowa;
- dotyczące układu krążenia: zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zwiększone ryzyko zawału serca, zapalenie mięśni obwodowych;
- dotyczące układu nerwowego: zapalenie mózgu i opon mózgowych, encefalopatia, zespół Reye’a (częściej u dzieci), zespół Guillaina-Barrégo.
Powikłania pogrypowe mogą dotknąć każdego bez względu na wiek.
Źródła
- Czy szczepienia są skuteczne?, Szczepienia przeciw Grypie, https://www.szczepieniaprzeciwgrypie.pl/baza-wiedzy/czy-szczepienia-sa-skuteczne.html (dostęp: 14.10.2026).
- Jak prowadzone są szczepienia przeciw grypie w sezonie 2026/2027?, Szczepienia Info, https://szczepienia.pzh.gov.pl/faq/jak-prowadzone-sa-szczepienia-przeciw-grypie-w-sezonie-2026-2027/ (dostęp: 14.10.2026).
- L. Brydak, O szczepionce. Jakie znamy rodzaje szczepionek przeciw grypie?, Szczepienia Info, https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/?strona=5#jakie-znamy-rodzaje-szczepionek-przeciw-grypie (dostęp: 14.10.2026).
- L. Brydak, Podsumowanie – Szczepionka przeciw grypie, Szczepienia Info, https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/grypa/ (dostęp: 14.10.2026).
- Ministerstwo Zdrowia, Narodowy Fundusz Zdrowia, Grypa – chroń się przed powikłaniami, Pacjent.gov.pl, https://pacjent.gov.pl/zapobiegaj/grypa-chron-sie-przed-powiklaniami (dostęp: 14.10.2026).
- Serwis „Ziko Szczepienia”, https://www.zikoszczepienia.pl/ (dostęp: 14.10.2026).
- Szczepienie przeciw grypie 2026/2027 – zasady, dostępność i najważniejsze informacje, Szczepienia przeciw Grypie, https://www.szczepieniaprzeciwgrypie.pl/baza-wiedzy/szczepienie-przeciw-grypie-2026-2027-zasady-i-dostepnosc.html (dostęp: 14.10.2026).
- Szczepienie przeciw grypie dla dzieci i seniorów – refundacja w 2026 roku, Zwrotnik Raka, https://www.zwrotnikraka.pl/szczepienie-przeciw-grypie/ (dostęp: 14.10.2026).
- Trzy szczepionki przeciw grypie na sezon 2026/2027. 50-procentowa refundacja na receptę, Rynek Zdrowia, https://www.rynekzdrowia.pl/Serwis-Szczepienia/Trzy-szczepionki-przeciw-grypie-na-sezon-2026-2027-50-procentowa-refundacja-na-recepte,288877,1018.html (dostęp: 14.10.2026).
Autorka
Magdalena Merchut-Faron – specjalistka ds. rozwoju treści i redaktorka bloga e-ZikoApteki. Ukończyła Uniwersytet Jagielloński na kierunkach edytorstwo oraz zarządzanie informacją. Pozwoliło jej to uzyskać wiedzę i narzędzia przydatne w opracowywaniu zagadnień naukowych. Od kilku lat specjalizuje się w tworzeniu oraz redagowaniu treści związanych ze zdrowiem, mających charakter informacyjny i edukacyjny. Pisze, bazując na aktualnej wiedzy medycznej oraz materiałach udostępnianych przez oficjalne instytucje zdrowotne. Priorytetowo traktuje utrzymywanie wysokiej jakości merytorycznej treści i zachowywanie zgodności z zasadami komunikacji medycznej. Skupia się też na warstwie stylistycznej, przekładając trudne tematy na język zrozumiały dla czytelników.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Kiedy najlepiej zaszczepić się przeciwko grypie?
Przeciwko grypie najlepiej jest się zaszczepić jesienią, pomiędzy wrześniem a listopadem, czyli przed szczytem sezonu zachorowań. Jednakże późniejsze szczepienie nadal ma sens, ponieważ może ono zmniejszyć ryzyko ciężkiego przebiegu zakażenia wirusem grypy oraz powikłań.
Czy szczepionka na grypę jest refundowana i kto może z niej skorzystać?
Ze szczepienia przeciw grypie może skorzystać każdy, kto chce zmniejszyć ryzyko zachorowania oraz powikłań pogrypowych. Szczepionka na grypę jest całkowicie refundowana (100% refundacji) dla dzieci w wieku 6 miesięcy – 18 lat, osób w wieku 65+, kobiet w ciąży i połogu. Z 50% refundacją mogą ją otrzymać dorośli w wieku 18–64 lata oraz osoby w wieku 60+ w przypadku szczepionki wysokodawkowej (preparat Efluelda).
Jakie szczepionki na grypę są dostępne w sezonie 2026/2027?
W sezonie 2026/2027 dostępne są szczepionki dostosowane składem do aktualnych szczepów wirusa grypy: preparat Vaxigrip, preparat Influvac oraz preparat Efluelda. Wszystkie trzy preparaty zawierają ten sam skład pod względem typów / podtypów wirusa. Różnią się technologią produkcji oraz dawką antygenów, co wpływa na ich przeznaczenie dla konkretnych grup pacjentów.
Jakie są możliwe niepożądane objawy po szczepieniu na grypę?
Możliwe niepożądane objawy po szczepieniu na grypę to najczęściej zaczerwienienie oraz bolesność i obrzęk w miejscu wstrzyknięcia preparatu. Rzadziej występują objawy grypopodobne, a wyjątkowo rzadko ciężkie reakcje, np. związane z układem nerwowym.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [15.10.2026]