Ochrona przed słońcem to jeden z najistotniejszych elementów dbania o zdrowie i kondycję skóry, o którym powinniśmy pamiętać na co dzień. Promieniowanie UV dociera do naszych komórek przez cały rok, niezależnie od zachmurzenia czy temperatury za oknem. Stosowanie kremów z filtrem jest dla wielu z nas naturalnym nawykiem, ale wybór konkretnego współczynnika SPF wciąż budzi sporo wątpliwości.
Długotrwała ekspozycja na promienie UV bez odpowiedniego zabezpieczenia stopniowo degraduje włókna kolagenowe, prowadząc do utraty elastyczności, przesuszenia i powstawania trudnych do usunięcia przebarwień. Jak się przed tym chronić? Zobacz, czym różnią się filtry SPF 30 i SPF 50, a także w jaki sposób możesz dopasować kosmetyk do potrzeb Twojej skóry.
O czym warto pamiętać?
- Promieniowanie słoneczne (UVA i UVB) dociera do komórek skóry przez cały rok, a brak ochrony sprzyja degradacji włókien kolagenowych, przesuszeniu naskórka oraz powstawaniu przebarwień.
- Wskaźnik SPF odnosi się głównie do ochrony przed promieniowaniem UVB, natomiast przed głęboko penetrującym promieniowaniem UVA chronią preparaty z oznaczeniami takimi jak PPD lub PA.
- Wybór między SPF 30 a SPF 50 ma duże znaczenie: niższy filtr przepuszcza w głąb tkanek około 3% promieniowania, podczas gdy wyższy zaledwie 2%. Statystycznie stanowi to ogromną różnicę dla obciążenia komórek.
- Prawidłowa aplikacja wymaga nałożenia około 2 miligramów preparatu na centymetr kwadratowy skóry, co w przypadku twarzy ułatwia tzw. „zasada dwóch palców”.
- Każdy kosmetyk promieniochronny ulega stopniowemu wycieraniu i osłabieniu, dlatego zaleca się dokładanie kolejnej warstwy (reaplikację) co 2 do 3 godzin.
- Nawet najwyższy faktor ochrony nie zwalnia z konieczności stosowania dodatkowych metod prewencji, takich jak unikanie słońca w godzinach południowych, noszenie czapek, okularów i odpowiedniej odzieży.
- Dokładny demakijaż (najlepiej dwuetapowy) pozwala usunąć resztki wodoodpornych filtrów i przygotować cerę do nocnej regeneracji.
Z artykułu dowiesz się:
- Co oznacza SPF i jak działa na skórę?
- Jakie są różnice między SPF 30 a SPF 50 i kiedy stosować wyższy filtr?
- Jak prawidłowo nakładać krem z filtrem?
- Jakie są dodatkowe metody ochrony przed słońcem?
- Czym kierować się przy wyborze kremów przeciwsłonecznych dla różnych typów skóry?
- Jakie są częste błędy przy stosowaniu SPF?
Co oznacza SPF i jak działa na skórę?
Wskaźnik SPF (z języka angielskiego Sun Protection Factor) to podstawowy parametr określający zdolność kosmetyku do ochrony przed promieniowaniem UVB. Fale te charakteryzują się stosunkowo wysoką energią, ale wnikają w naskórek bardzo płytko. UVB jest głównym czynnikiem wywołującym powstawanie powierzchownych zaczerwienień i opalenizny.
Preparat do ochrony przeciwsłonecznej powinien charakteryzować się szerokim spektrum działania. Wynika to z faktu, że na naszą powłokę wspólną oddziałuje również promieniowanie UVA.
Fale z tego zakresu docierają do powierzchni Ziemi przez cały rok w niemal niezmienionym natężeniu, przenikając z łatwością przez chmury i szyby okienne. Docierają one w głąb skóry właściwej, gdzie przyczyniają się do powstawania wolnych rodników tlenowych i uszkadzania włókien kolagenu oraz elastyny. Z tego względu promieniowanie UVA uznaje się za główną przyczynę przedwczesnego fotostarzenia.
Aby kosmetyk mógł niwelować wpływ słońca na cerę, producenci wykorzystują w jego składzie specjalistyczne substancje promieniochronne. Dzielą się one na dwie główne kategorie, z których każda charakteryzuje się nieco innym mechanizmem funkcjonowania.
Filtry chemiczne (organiczne)
Wnikają one w powierzchowne warstwy naskórka. Tam pochłaniają padające promieniowanie UV, a następnie przekształcają tę energię i bezpiecznie uwalniają ją do otoczenia pod postacią niewyczuwalnego ciepła. Wyróżniają się lekką, często niewidoczną konsystencją.
Filtry mineralne (fizyczne)
Opierają się na związkach takich jak tlenek cynku czy dwutlenek tytanu. Tworzą one na powierzchni cery swoistą, mikroskopijną powłokę, która pomaga odbijać i rozpraszać część padających fotonów. Zazwyczaj nie penetrują głębszych warstw skóry; często rekomenduje się je do pielęgnacji cery małych dzieci oraz skóry wyjątkowo wrażliwej.
Różnice między SPF 30 a SPF 50 – kiedy stosować wyższy filtr?
Kosmetyk z filtrem SPF 30 posiada właściwości blokujące, które pozwalają zneutralizować około 97% docierających do nas promieni słonecznych. Z kolei wariant ze wskaźnikiem SPF 50 zatrzymuje około 98% z nich. Z matematycznego punktu widzenia różnica wynosi zaledwie jeden punkt procentowy. Z tego powodu wiele osób uznaje, że zmiana używanego preparatu nie ma większego sensu.
Aby dostrzec realną różnicę z perspektywy kondycji warstwy hydrolipidowej, należy odwrócić to zestawienie. Kosmetyk SPF 30 przepuszcza w głąb tkanek około 3% fal słonecznych. Z kolei wariant SPF 50 przepuszcza ich zaledwie około 2%. Różnica między 3% a 2% oznacza, że gdy wybieramy kosmetyk z niższym współczynnikiem SPF, do naszej skóry dociera o połowę więcej promieniowania UV.
Kiedy więc sięgnąć po konkretne rozwiązania? Zastosowanie kremu z faktorem 30 wykazuje odpowiednie właściwości prewencyjne u osób, które spędzają większość dnia wewnątrz budynków (w domu lub w biurze), a ich kontakt ze słońcem ogranicza się do krótkich spacerów po mieście.
Z kolei faktor o wartości 50 to rozwiązanie, które powinno stanowić podstawę pielęgnacji w wielu bardziej wymagających sytuacjach. Rekomenduje się go dla osób:
- o bardzo jasnej i fotoczułej karnacji;
- borykających się z uciążliwymi problemami skórnymi oraz przebarwieniami;
- narażonych na dłuższą ekspozycję i zmienny indeks UV (na przykład podczas wakacyjnych wyjazdów lub pracy na zewnątrz).
Jak prawidłowo nakładać krem z filtrem?
Aby uzyskać deklarowaną na opakowaniu wartość filtra, należy zaaplikować dokładnie 2 miligramy preparatu na każdy centymetr kwadratowy powierzchni ciała. W warunkach domowych przeliczanie gramów jest trudne, dlatego przydatna będzie „zasada dwóch palców”. Na czym ona polega?
Wyciśnij dwa nieprzerwane pasma kremu z tubki na całą długość palca wskazującego oraz palca środkowego. Taka ilość wystarczy do pokrycia twarzy. Pamiętaj, by podobną ilość zaaplikować również na szyję i uszy.
Na co musisz zwrócić uwagę przy nakładaniu kremu z filtrem? Emulsję wklepuj warstwowo i bez pośpiechu, pozwalając jej stopić się z naskórkiem. Preparaty oparte na filtrach chemicznych potrzebują czasu na aktywację, dlatego cały rytuał pielęgnacyjny warto przeprowadzić na około 15 do 20 minut przed planowanym wyjściem z domu.
Utrzymanie stabilnej ochrony wymaga ponawiania aplikacji w ciągu dnia. Wynika to z faktu, że każda warstwa kosmetyku ulega fizycznej degradacji na skutek pracy mimicznej twarzy, pocenia się czy wydzielania sebum. Z tego względu zaleca się dokładanie preparatu co 2 lub 3 godziny, a bezwzględnie zawsze po wyjściu z wody czy wytarciu twarzy ręcznikiem.
Na co dzień nosisz podkład? Sprawdź, jak w prosty sposób możesz aplikować ponownie krem.
- Stosuj mgiełki ochronne, które rozpyla się na gotowy makijaż.
- Korzystaj z pudrów mineralnych z filtrem, które pomagają zmatowić cerę i staniową kolejną warstwę ochronną przed promieniami UV.
- Nakładaj standardową emulsję za pomocą zwilżonej gąbeczki makijażowej – produkt należy delikatnie rozprowadzić na skórze, unikając rozcierania.
Dodatkowe metody ochrony przed słońcem
Co jeszcze możesz zrobić, aby ochronić się przed szkodliwym działaniem promieni UV?
Unikaj przebywania w pełnym słońcu między 10 a 16
Ogranicz ekspozycję na słońce w czasie jego największej aktywności do niezbędnego minimum. Pamiętaj, że fale słoneczne potrafią w ogromnym stopniu odbijać się od rozgrzanego, jasnego piasku, betonu czy tafli wody, docierając w ten sposób do naszej cery.
Noś ubrania z certyfikatem UPF i nakrycia głowy
Dobrym sposobem ochrony jest noszenie odzieży wyposażonej w certyfikat UPF. Jej gęsto tkane włókna mają właściwości blokujące dla wielu zakresów promieniowania. Warto również wyrobić w sobie nawyk noszenia przewiewnych nakryć głowy (osłaniają cienką skórę karku oraz głowy), a także inwestować w okulary przeciwsłoneczne z filtrem UV400, które chronią delikatną okolicę oka.
Włącz do pielęgnacji kosmetyki antyoksydacyjne
Dodatkowym wsparciem pielęgnacyjnym jest stosowanie preparatów antyoksydacyjnych (np. z witaminą C), które aplikuje się rano pod krem z filtrem. Antyoksydanty w kosmetykach wspomagają neutralizację wolnych rodników tlenowych, wspierając tym samym proces ochrony przeciwstarzeniowej.
Kremy przeciwsłoneczne dla różnych typów skóry - czym kierować się przy wyborze?
Czy krem przeciwsłoneczny może zastąpić Twój ulubiony krem na dzień? Tak, jeśli dopasujesz go do swojego typu skóry. Zobacz, na co musisz zwrócić uwagę przy wyborze kosmetyku z filtrem SPF.
Cera tłusta i trądzikowa
Optymalnym wyborem będą w tym przypadku lekkie żele i fluidy o działaniu niekomedogennym, które nie zapychają porów. Warto poszukiwać w nich dodatków takich jak niacynamid czy sole cynku. Wykazują one właściwości kojące i pomagają zmatowić twarz, co jest szczególnie istotne w trakcie upalnego, długiego dnia pracy.
Cera naczynkowa i z trądzikiem różowatym
Skóra obdarzona kruchymi naczynkami czy zmianami rumieniowymi wykazuje silną nadreaktywność. Część klasycznych filtrów chemicznych może u takich osób potęgować nieprzyjemne uczucie pieczenia czy ciepła. W związku z tym w przypadku cery naczynkowej rekomenduje się najczęściej emulsje opierające się na filtrach mineralnych (zwłaszcza tlenku cynku). Działają one wyciszająco na naskórek.
Cera sucha i dojrzała
Gdy Twoja skóra boryka się z postępującą utratą elastyczności, priorytetem staje się ochrona przed rozpadem kolagenu. Zwróć uwagę na wysokie wskaźniki ochrony anty-UVA (jak PPD czy najwyższe PA). Pielęgnację wspierają formuły o nieco bogatszej konsystencji, wzbogacone o ceramidy i kwas hialuronowy, które skutecznie zapobiegają odparowywaniu wody z naskórka. Dobrze sprawdzą się też kremy tonujące z dodatkiem pigmentów (tlenków żelaza), które od razu subtelnie wyrównują koloryt, pielęgnując i zmniejszając widoczność nierówności.
