Test na SIBO – jak wygląda?
Diagnozowanie zespołu rozrostu bakteryjnego powinno się odbywać wyłącznie pod kierunkiem lekarza. Podstawą diagnostyki są wodorowy test oddechowy lub badanie mikrobiologiczne treści pobranej z jelita czczego bądź dwunastnicy. Dodatkowo lekarz może zlecić badania krwi (morfologia, witamina B12, albuminy) oraz RTG przewodu pokarmowego. Warto pamiętać, że USG jamy brzusznej nie jest elementem diagnostyki SIBO.
Wodorowy test oddechowy, obok analizy próbki krwi i kału, to nieinwazyjne badanie, do którego jednak należy się przygotować. Przez 4 tygodnie poprzedzające test nie wolno przyjmować antybiotyków. Trzeba również zrezygnować ze spożycia produktów ulegających fermentacji (m.in. węglowodanów złożonych) na dzień przed badaniem. Pacjent powinien być na czczo, unikać palenia tytoniu i ograniczyć wysiłek fizyczny w tym dniu.
Stężenie wodoru w wydychanym powietrzu, po spożyciu roztworu glukozy lub laktulozy, pomoże lekarzowi ocenić, czy dany pacjent boryka się z zespołem rozrostu bakteryjnego.
Leczenie SIBO – na czym polega?
Zaburzenia mikrobioty jelitowej, takie jak zespół SIBO, mogą mieć charakter nawracający. Podstawą w leczeniu SIBO jest antybiotykoterapia zmniejszająca populację mikroorganizmów w konkretnym odcinku przewodu pokarmowego. Najczęściej stosowanym antybiotykiem w leczeniu SIBO jest rifaksymina – lek z grupy rifamycyn. Działa przeciwzapalnie, łagodząc stany zapalne jelit i wspierając ich naturalną barierę ochronną. Dodatkowo utrudnia bakteriom przyleganie do ścian jelita i zmniejsza ich szkodliwość, co pomaga ograniczyć ich przenikanie do organizmu. Jeśli antybiotykoterapia nie przynosi efektów, ostatecznością może być opcja przeszczepiania mikrobioty jelitowej od zdrowego dawcy.
Jeżeli u pacjenta występują niedobory, konieczna jest także suplementacja, by wyrównać poziom witamin i minerałów w organizmie. Chorzy powinni również przestrzegać diety – sięgać po produkty o małej zawartości fermentujących oligo-, di- oraz monosacharydów. Dobre efekty w terapii SIBO daje dieta low-FODMAP (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols). Polega na ograniczeniu spożycia węglowodanów słabo wchłanianych w jelicie cienkim i łatwo fermentujących w jelicie grubym. Wywołują one uciążliwe objawy ze strony układu pokarmowego.
Warto unikać stosowania probiotyków na własną rękę. Choć mówi się o nich wiele dobrego, także w kontekście leczenia SIBO, u części pacjentów mogą nasilić objawy choroby. Jeżeli chcesz po nie sięgnąć, porozmawiaj wcześniej ze swoim lekarzem prowadzącym.
Jak zapobiegać nawrotom SIBO?
Profilaktyka SIBO polega głównie na kontrolowaniu lub wyleczeniu głównych przyczyn rozrostu bakteryjnego jelita cienkiego. Należy pamiętać, że SIBO to jedynie skutek zaburzeń funkcjonowania układu trawiennego, dlatego warto podjąć działania, aby zapobiec jego rozwojowi. Przede wszystkim trzeba zadbać o zdrowy, zbilansowany jadłospis – w tym na pewno pomoże doświadczony dietetyk. Podpowie, jakie produkty powinny znaleźć się w codziennej diecie, a jakich lepiej unikać.
Powinno się też spożywać mniejsze porcje posiłków o regularnych porach. Nie należy objadać się na noc, aby nie zakłócać działania kompleksu MMC (ang. Migrating Myoelectric Complex), czyli ruchów robaczkowych jelit. Są one niezbędne, aby przesuwać treść pokarmową i przyspieszają oczyszczanie jelita.
Podsumowanie
Przewlekły ból brzucha to objaw, którego nie należy lekceważyć. Jeśli pojawiają się także inne dolegliwości, trzeba niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, zanim rozwój bakterii doprowadzi do zaawansowanej postaci choroby. SIBO warto zacząć leczyć jak najwcześniej – daje to szansę na szybszy powrót do zdrowia.
O czym warto pamiętać?
- SIBO to stan, gdy w jelicie cienkim znajduje się więcej bakterii, niż powinno.
- Współcześnie SIBO to coraz częściej diagnozowane schorzenie zarówno u dzieci, jak i u dorosłych.
- Osoby, u których występuje SIBO, najczęściej zgłaszają bóle brzucha, wzdęcia i zaburzenia rytmu wypróżnień.
- Żeby rozpoznać SIBO, należy wykonać wodorowy test oddechowy lub badanie mikrobiologiczne próbki pobranej z jelita czczego bądź dwunastnicy.
Źródła:
- P. Gajewski i in., Interna Szczeklika, „Medycyna Praktyczna” 2017, s. 1006-1007.
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, SIBO – definicja, diagnostyka, leczenie, dieta, https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-pokarmowego/sibo-definicja-diagnostyka-leczenie-dieta/ (dostęp 09.03.2023).
- M. Jabłkowski, J. Białkowska-Warzecha, A. Jabłkowska, Zespół rozrostu bakteryjnego – SIBO. Jak go diagnozować i leczyć w praktyce lekarza rodzinnego w świetle nowych wytycznych?, „Lekarz POZ” 2022, nr 1, s. 24-36.
- M. Jadam, G. Oracz, Small intestine bacterial overgrowth in chronic pancreatitis,
„Borgis – Postępy Nauk Medycznych” 2017, nr 11, s. 619-624.
Autorka
Aleksandra Chojnowska – absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister filologii polskiej, copywriterka. Od lat zgłębia wiedzę na tematy związane ze zdrowiem oraz urodą i z pasją pisze o tym, jak każdego dnia dbać zarówno o siebie, jak i o bliskich. Prywatnie doświadczona mama.
