Zioła towarzyszą człowiekowi od wieków w trosce o zdrowie, dobre samopoczucie i urodę. Choć dawniej korzystano z nich na podstawie wierzeń ludowych, przekazów czy własnych doświadczeń, dziś kierujemy się głównie wynikami badań naukowych. Zioła są skuteczne, często bezpieczne, a przy tym naturalne. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych i wszechstronnych ziół jest rumianek – niepozorna roślina, którą warto mieć w swojej apteczce.
Nie bez powodu mówi się, że rumianek to prawdziwy skarb natury. Wykazuje liczne właściwości lecznicze, jest delikatny dla organizmu, a jednocześnie niedrogi i łatwo dostępny. Rumianek pospolity wspomaga trawienie, działa przeciwzapalnie, łagodzi stany alergiczne i wspiera regenerację skóry. Sprawdź, na co jeszcze pomaga rumianek, jak go stosować i w jakich sytuacjach po niego sięgać.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest rumianek pospolity?
- Jakie są dobroczynne właściwości rumianku?
- Jak stosować rumianek?
- Kiedy nie powinno się stosować rumianku?
- Jakie skutki uboczne może wywołać stosowanie rumianku?
- Czy stosowanie rumianku jest bezpieczne?
Rumianek – co to za zioło?
Rumianek pospolity (Matricaria chamomilla L.) to jedna z najcenniejszych roślin leczniczych. Należy do rodziny astrowatych i występuje naturalnie w Europie, Azji (poza południowymi terenami) oraz na północnych terenach Afryki. Ma nagą łodygę z wieloma rozgałęzieniami, na których zawiązują się koszyczki kwiatów rumianku. Bardzo łatwo je rozpoznać – mają białe płatki otaczające żółty środek i wydzielają intensywny zapach. Choć rumianek często rośnie na łąkach i nieużytkach, jest także uprawiany jako roślina ozdobna i powszechnie stosowane zioło.
Najwięcej substancji czynnych zawierają właśnie koszyczki rumianku. Zbiera się je w okresie kwitnienia, czyli od maja do lipca. To prawdziwe bogactwo składników o działaniu prozdrowotnym i pielęgnacyjnym – znajdują się w nich m.in. olejki eteryczne, substancje śluzowe, kwasy fenolowe, sole mineralne, garbniki katechinowe i wiele innych cennych związków. Koszyczki rumianku następnie się suszy, aby przygotować z nich napar, nalewkę lub wyciąg.
Rumianek – właściwości lecznicze i pielęgnacyjne
Rumianek pospolity – jedno z najpopularniejszych i najpowszechniej stosowanych ziół – ceniony jest głównie za swoje działanie uspokajające i właściwości przeciwzapalne. Rumianek zawiera flawonoidy, czyli substancje roślinne zaliczane do przeciwutleniaczy. Te naturalne antyoksydanty neutralizują wolne rodniki, które są odpowiedzialne za szybsze starzenie się komórek oraz nowotworzenie. Nic więc dziwnego, że rumianek wykorzystywany jest nie tylko ze względu na swoje właściwości zdrowotne, ale również pielęgnacyjne.
Okłady z rumianku łagodzą stany zapalne skóry i błon śluzowych. Wyciąg z tej aromatycznej rośliny można znaleźć również w wielu produktach kosmetycznych do pielęgnacji włosów, twarzy i ciała. W rumianku znajdują się także substancje przyspieszające gojenie ran oraz regenerację skóry.
Picie naparu z rumianku może również pomóc w łagodzeniu dolegliwości wynikających z nadkwaśności żołądka, choroby wrzodowej oraz innych objawów ze strony układu pokarmowego. Jednak wspieranie układu trawiennego i działanie pobudzające przemianę materii to nie wszystko. Rumianek bywa bardzo pomocny również w przypadku zapalenia pęcherza moczowego (lekarze często zalecają pacjentom nasiadówki jako wsparcie leczenia).
Zastosowanie rumianku
Nie bez powodu rumianek stosowany jest jako składnik aktywny kosmetyków i suplementów diety. Suszone kwiaty rumianku można wykorzystywać nie tylko do przygotowania naparu czy nalewki, ale również do kąpieli leczniczych. Podstawowym sposobem stosowania jest jednak picie herbaty rumiankowej. Pomaga w łagodzeniu napięć i dolegliwości trawiennych: wzdęć, kolek, skurczów i nadkwasoty, dlatego wiele osób decyduje się nawet pić rumianek codziennie. W aptekach dostępny jest zarówno susz z rumianku jak i rumianek wchodzący w skład różnych mieszanek leczniczych.
Ze względu na działanie przeciwzapalne rumianek można również stosować do płukania jamy ustnej i gardła. Popularne są także inhalacje rumiankiem, które łagodzą objawy kataru, zapalenia zatok, bólu gardła oraz zmniejszają stany zapalne jamy ustnej.
Z kolei regularne wmasowywanie wcierki lub płukanki z naparu bywa pomocne przy wypadaniu włosów i problemach skóry głowy. Rumianek wzmacnia cebulki i poprawia mikrokrążenie w skalpie.
Co ciekawe – stosowanie okładów z rumianku może nie tylko złagodzić zapalenie spojówek i podrażnienia skóry, ale również oparzenia słoneczne. Rumianek koi rozgrzany naskórek i przyspiesza jego regenerację. Jest dobrze tolerowany przez większość osób i rzadko wywołuje reakcje alergiczne, dlatego często stosuje się go także u dzieci.
Coraz popularniejsze w kuchni roślinnej jest również ozdabianie potraw świeżymi kwiatami lub suszonymi płatkami rumianku.
Rumianek – przeciwwskazania
Choć rumianek zawiera chamazulen, któremu zawdzięcza antyalergiczne właściwości, może wywoływać u niektórych reakcje uczuleniowe. Nie powinien być więc stosowany przez alergików oraz osoby, które podejrzewają u siebie uczulenie na rośliny z rodziny astrowatych.
Warto wiedzieć, że rumianek może też nasilać lub osłabiać działanie niektórych leków. Należy zachować ostrożność zwłaszcza w przypadku przyjmowania preparatów przeciwzakrzepowych, ponieważ zwiększa się wówczas ryzyko wystąpienia krwawienia.
Picie rumianku – skutki uboczne
Picie naparu z rumianku rzadko wywołuje skutki uboczne. Jeśli już się pojawiają, najczęściej są wynikiem nadmiernego spożycia herbaty lub reakcji alergicznej. W takich przypadkach mogą wystąpić dolegliwości ze strony układu pokarmowego lub zmiany skórne. Przed zastosowaniem rumianku warto więc przeczytać zamieszczone w ulotce podstawowe informacje.
Rumianek pospolity jest jedną z najpopularniejszych i najlepiej przebadanych roślin leczniczych, jednak, jak w przypadku każdego zioła, należy zachować umiar w jego spożywaniu.
