Propolis – czym jest? Sprawdź, kiedy warto sięgnąć po kit pszczeli!
Propolis (kit pszczeli) to jeden z najcenniejszych produktów wytwarzanych przez pszczoły. Nie bez powodu nazywany jest naturalnym antybiotykiem – pomaga chronić ul przed drobnoustrojami. Ma też wiele cennych właściwości zdrowotnych. Właśnie dlatego może być wsparciem w okresach obniżonej odporności organizmu, sezonie infekcyjnym czy przy problemach skórnych. Sprawdź, czym dokładnie jest propolis i kiedy warto go zastosować.
Propolis to w pełni naturalna substancja o bardzo bogatym składzie i szerokim zastosowaniu. Od wieków ceniona jest w medycynie naturalnej za swoje właściwości przeciwbakteryjne, przeciwzapalne i przeciwwirusowe. To jeden z najcenniejszych produktów pszczelich. Świetnie sprawdza się w leczeniu infekcji, łagodzeniu stanów zapalnych jamy ustnej oraz naturalnym wzmacnianiu odporności.
Z artykułu dowiesz się:
- Jaki jest skład propolisu i co to w ogóle jest?
- Jakie właściwości zdrowotne ma kit pszczeli?
- Jak szerokie zastosowanie ma propolis w medycynie naturalnej?
- Czy propolis można podawać dzieciom?
- Jak rozpuścić kit pszczeli i przygotować z nalewkę z propolisu?
Czym jest propolis?
Propolis, nazywany także kitem pszczelim, to naturalna kleista substancja wytwarzana przez pszczoły. W skład propolisu wchodzą głównie:
- żywice roślinne (50-80%),
- polifenole (14-16%),
- woski (8-30%)
- pyłek kwiatowy (ok. 5%),
- garbniki,
- polisacharydy,
- kwasy fenolowe,
- olejki eteryczne.
W ulu propolis pełni bardzo ważną funkcję – uszczelnia jego wnętrze, dezynfekuje powierzchnie oraz zapobiega rozwojowi bakterii, wirusów i grzybów. Pszczoły używają propolisu również do rozbudowy ula oraz odizolowania różnego rodzaju „drobnych intruzów”, których nie mogą usunąć z gniazda. Nic więc dziwnego, że substancja ta od wieków wzbudza zainteresowanie i ciekawość.
Współczesne badania laboratoryjne potwierdzają liczne właściwości prozdrowotne propolisu, znane w medycynie naturalnej od setek lat. To właśnie jego niepowtarzalny skład sprawia, że znajduje on zastosowanie zarówno w profilaktyce, jak i we wspieraniu leczenia wielu chorób. Kit pszczeli stanowi składnik preparatów farmakologicznych, jednak można też kupić go w czystej postaci. Bogactwo substancji aktywnych sprawia, że jest on ceniony przez lekarzy i miłośników leczenia naturalnego.
Propolis – właściwości
Propolis zawiera związki o silnym działaniu antybakteryjnym i antyoksydacyjnym – to właśnie z nich wynikają jego cenne właściwości zdrowotne. Wśród nich wymienia się m.in.:
- silne działanie przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe – propolis hamuje rozwój bakterii, wirusów i grzybów,
- właściwości przeciwzapalne – łagodzi stany zapalne m.in. w obrębie skóry, jamy ustnej i gardła,
- działanie antyoksydacyjne – neutralizuje wolne rodniki i chroni komórki przed stresem oksydacyjnym,
- przyspieszanie gojenia tkanek – wspomaga regenerację komórek skóry w przypadku ran, oparzeń czy podrażnień.
Na co pomaga propolis?
Już wiesz, że kit pszczeli ma wiele cennych właściwości zdrowotnych. Kiedy zatem stosować propolis? Najwięcej osób sięga po niego w czasie infekcji – świetnie sprawdza się w przypadku sezonowych przeziębień, bólu gardła czy zapalenia zatok. Dzięki właściwościom antybakteryjnym i przeciwzapalnym wspomaga organizm w walce z drobnoustrojami, które mogą wywoływać opryszczkę i różnego rodzaju infekcje skórne. Z tego względu jest składnikiem wielu maści, suplementów diety czy sprayów do pielęgnacji jamy ustnej i skóry.
Zawarte w kicie pszczelim antyoksydanty spowalniają procesy starzenia komórek i wspomagają regenerację. To właśnie dlatego propolis można znaleźć w wielu kosmetykach. Polecany jest zwłaszcza do pielęgnacji skóry tłustej, skłonnej do trądziku oraz łojotoku. Łagodzi objawy związane z łupieżem i nadmiernym przetłuszczaniem, dlatego cenią go również producenci szamponów i produktów do skóry głowy. Wchodzi też w skład wielu preparatów leczniczych polecanych przy zapaleniu mieszków włosowych, ropniach czy zakażeniach grzybiczych.
Propolis znajduje także zastosowanie w przypadku nadwrażliwości dziąseł i problemów stomatologicznych. Pomaga zwalczyć afty, stany zapalne jamy ustnej i koi dolegliwości towarzyszące zapaleniu dziąseł.
Warto jednak pamiętać, że choć substancja ta ma wiele korzystnych właściwości, nie zastępuje zaleconego leczenia farmakologicznego. Skuteczność propolisu jest potwierdzona badaniami, jednak jego stosowanie najlepiej skonsultować ze specjalistą, szczególnie w przypadku współistnienia chorób przewlekłych.
Czy propolis jest bezpieczny dla dzieci?
Propolis może być stosowany u dzieci, jednak wymaga zachowania ostrożności. Przede wszystkim należy pamiętać, że jest to produkt naturalny, ale jednocześnie niebezpieczny przy alergii. Kit pszczeli zawiera wiele składników roślinnych, które ciężko dokładnie określić – jego formuła zależy głównie od roślin, z jakich została pozyskana żywica.
Choć propolis jest stosowany najczęściej w celu wzmocnienia odporności, do pielęgnacji i przy chorobach układu pokarmowego, nie należy podawać go dzieciom poniżej 1. roku życia. Pamiętaj, że pierwsze zastosowanie zawsze należy skonsultować z pediatrą. Ważne jest także przestrzeganie zaleceń producenta – nigdy nie przekraczaj zaleconej dawki.
Jak rozpuścić propolis (kit pszczeli) i zrobić z niego domowy ekstrakt?
W domu można przygotować własny ekstrakt z propolisu, jednak należy to zrobić prawidłowo, aby zachować jego właściwości. Najczęściej rozpuszcza się go w alkoholu – do przygotowania roztworu potrzeba rozdrobnionego, oczyszczonego kitu pszczelego i alkoholu etylowego 70%. Standardowe proporcje to 20-50 g propolisu na 100 ml alkoholu – im większa ilość surowca, tym mocniejszy ekstrakt. Wszystkie składniki należy umieścić w szczelnym, ciemnym naczyniu i odstawić w zacienione miejsce na ok. 3 tygodnie.
Dojrzewającą nalewkę z propolisu powinno się przechowywać w temperaturze pokojowej. Po upływie 3 tygodni przelej ją przez gazę lub papierowy filtr i czysty płyn zlej do ciemnej butelki. Gotowy produkt najlepiej zużyć w przeciągu ok. 12 miesięcy – po tym czasie propolis zaczyna tracić swoje właściwości. Po nalewkę z propolisu możesz sięgać przy dolegliwościach lub profilaktycznie, jednak pamiętaj, że nie można podawać jej dzieciom. Produkt zawiera alkohol, dlatego nie jest wskazany do stosowania u osób poniżej 18. roku życia.
Podsumowanie
Propolis (inaczej kit pszczeli) to naturalny produkt, wytwarzany przez pszczoły do ochrony i zabezpieczania ula przed drobnoustrojami. Wiele zawartych w nim substancji wykazuje aktywność biologiczną, dlatego znajduje on zastosowanie jako składnik środków farmakologicznych i kosmetyków. Propolis pszczeli wykazuje cennych właściwości lecznicze i nie tylko – wspiera układ odpornościowy, działa antybakteryjnie i przeciwzapalnie.
O czym warto pamiętać?
- Propolis można stosować w przypadku różnego rodzaju infekcji (także skóry i błon śluzowych), do pielęgnacji ciała i włosów oraz profilaktycznie.
- Zarówno stosowany doustnie, jak i zewnętrznie, może wywoływać reakcje alergiczne u osób uczulonych na produkty pszczele.
- Z propolisu można przygotować nalewkę do picia oraz płukania jamy ustnej i gardła.
Źródła:
- B. Kędzia, E. Hołderna-Kędzia, Działanie propolisu na serce i naczynia krwionośne w świetle badań farmakologicznych. Część 1, „Borgis – Postępy Fitoterapii” 2018, nr 1, s. 46-57.
- B. Kędzia, E. Hołderna-Kędzia, Immunostymulujące działanie propolisu, „Borgis – Postępy Fitoterapii” 2019, nr 2, s. 126-135.
- B. Kędzia, E. Hołderna-Kędzia, Leczenie propolisem chorób skóry wywołanych przez drobnoustroje, „Borgis – Postępy Fitoterapii” 2007, nr 1, s. 23-30.
- B. Kędzia, Propolis w leczeniu próchnicy zębów, „Borgis – Postępy Fitoterapii” 2011, nr 2, s. 113-121.
- I. Przybyłek, T. M. Karpiński, Antibacterial Properties of Propolis, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6600457/ (dostęp: 25.11.2025 r.).
Autorka
Aleksandra Chojnowska – absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister filologii polskiej, copywriterka. Od lat zgłębia wiedzę na tematy związane ze zdrowiem oraz urodą i z pasją pisze o tym, jak każdego dnia dbać zarówno o siebie, jak i o bliskich. Prywatnie doświadczona mama.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [19.12.2025]