O zdrowie jelit warto dbać, ponieważ ma ono ogromne znaczenie dla funkcjonowania całego organizmu. Wpływa nie tylko na pracę układu pokarmowego, ale także odporność i samopoczucie. Jednym z najważniejszych elementów profilaktyki raka jelita grubego są bez wątpienia regularne badania, szczególnie kolonoskopia. Jeśli lekarz w jelicie zauważy polipy lub inne groźne zmiany, może je od razu usunąć. Taki zabieg to polipektomia – sprawdź, na czym polega, kiedy się ją wykonuje i jak się do niej przygotować.
Polipektomia to nic innego jak usuwanie polipów jelita grubego metodą endoskopową. Polipy to niewielkie narośla, uwypuklające się ponad powierzchnię błony śluzowej, które mogą przekształcić się w zmiany nowotworowe. Zabieg ten wykonuje się najczęściej podczas kolonoskopii, w znieczuleniu miejscowym lub krótkim żylnym. Żeby cała procedura przebiegła prawidłowo, konieczne jest właściwe przygotowanie – oczyszczenie jelita, przestrzeganie diety i stosowanie się do zaleceń lekarza.
Z artykułu dowiesz się:
- Na czym polega zabieg polipektomii jelita grubego?
- W jakich przypadkach wykonuje się polipektomię jelita grubego?
- Jak przygotować się do zabiegu polipektomii?
- Jak przebiega zabieg polipektomii i czy jest bolesny?
Polipektomia jelita grubego – na czym polega ten zabieg?
Najlepszym sposobem na zbadanie jelita grubego i jednoczesne usunięcie polipów jest kolonoskopia połączona z polipektomią. To małoinwazyjny zabieg endoskopowy, który umożliwia leczenie polipów jelita grubego i pobranie próbek do badania histopatologicznego. Polipy jelita grubego mogą mieć charakter nienowotworowy, ale niektóre z nich z czasem przekształcają się w zmiany rakowe. Właśnie dlatego ważne jest ich wczesne wykrycie i usunięcie (jako element profilaktyki nowotworów jelita grubego).
Podczas kolonoskopii lekarz wykonujący badanie może dokładnie obejrzeć wnętrze jelita grubego przy pomocy endoskopu zakończonego niewielką kamerą. Jeśli zauważy polipy (jedne z najczęściej spotykanych zmian okrężnicy), zazwyczaj od razu je usuwa. Dzięki temu pacjent unika konieczności ponownego przygotowywania się do badania i przechodzenia dodatkowego zabiegu. Po usunięciu polipów pobrany materiał trafia do laboratorium, aby ocenić czy polip miał łagodny czy nowotworowy charakter. Nie da się tego określić bez badania histopatologicznego na podstawie samych oględzin.
Czym są polipy jelita grubego i czy mogą wywoływać raka jelita?
Polipy jelita grubego to niewielkie uwypuklenia tkanki ponad powierzchnię błony śluzowej jelita. Zazwyczaj mają charakter łagodny, jednak z czasem mogą ulec przekształceniu w zmiany nowotworowe, zwłaszcza jeśli są to tzw. polipy gruczolakowe (adenoma).
Najczęściej w jelicie grubym spotyka się następujące zmiany nienowotworowe:
- polipy hiperplastyczne – zazwyczaj niewielkie i łagodne, rzadko przekształcają się w nowotwór,
- polipy zapalne – zwykle występują u osób z chorobami zapalnymi jelit,
- polipy hamartomatyczne – występowanie polipów ma związek z chorobami genetycznymi.
Powodem do niepokoju są polipy nowotworowe – gruczolakowate (gruczolaki). Uznaje się je za przednowotworowe, dlatego zawsze wymagają usunięcia i zbadania histopatologicznego. W niektórych przypadkach komórki z dysplazją dużego stopnia nie są obecne jedynie w polipie, ale także w ścianie jelita. Jeśli przekraczają one blaszkę mięśniową błony śluzowej, naciekając tkankę podśluzową, mówi się o inwazyjnym raku jelita grubego.
Jakie są wskazania do wykonania polipektomii jelita grubego?
Polipektomia to zabieg, który najczęściej towarzyszy kolonoskopii. Jeśli podczas badania endoskopowego jelita grubego lekarz stwierdzi obecność polipów, po prostu je usuwa. Do pozostałych wskazań zalicza się także:
- dodatni wynik testu na krew utajoną w kale,
- dolegliwości, które wskazują zmiany w jelicie (np. przewlekłe biegunki, krwawienia z odbytu, niedokrwistość, niewyjaśnione bóle brzucha),
- predyspozycje genetyczne do rozwoju raka jelita grubego lub polipowatości,
- kontrola po wcześniejszym usuwaniu polipów, aby wykryć i usunąć ewentualne nawroty.
Warto jednak pamiętać, że wiele polipów nie daje żadnych objawów, dlatego bardzo ważna jest profilaktyka, szczególnie po 45. roku życia. Najlepszą metodą jest regularne wykonywanie kolonoskopii, zgodnie z zaleceniami lekarza.
O czym pamiętać podczas przygotowania do zabiegu polipektomii?
Przygotowanie do polipektomii w większości przypadków wygląda dokładnie tak samo jak do kolonoskopii. Wymaga to odpowiedniego postępowania pacjenta, głównie oczyszczenia jelita grubego, aby lekarz mógł dokładnie obejrzeć jego wnętrze. Jeśli nie zadbasz o to we właściwy sposób, widoczność będzie zaburzona, a specjalista nie zauważy wszystkich zmian.
Przygotowując się do kolonoskopii, pamiętaj o następujących zaleceniach:
- Stosuj odpowiednią dietę – na 3-5 dni przed kolonoskopią jedz lekkostrawne posiłki, unikając produktów bogatych w błonnik. Zrezygnuj z jedzenia warzyw surowych i pestkowych (np. pomidorów, ogórków), pieczywa pełnoziarnistego, a także orzechów i nasion. Dzień przed badaniem spożywaj jedynie klarowne płyny – wodę, herbatę czy bulion.
- Zażyj zalecone środki przeczyszczające – przygotuj roztwór zgodnie z instrukcją i wypij całą ilość.
- Skonsultuj z lekarzem, które leki możesz zażyć przed zabiegiem – poinformuj też specjalistę przeprowadzającego zabieg o tym, jakie preparaty przyjmujesz.
- W dniu zabiegu pozostań na czczo aż do zakończenia procedury – nie jedz i nie pij (chyba że lekarz zalecił przyjęcie leków z niewielką ilością wody).
- Zabierz ze sobą wyniki poprzednich badań przesiewowych.
- Jeśli zabieg odbywa się w sedacji, zorganizuj transport do domu – nie prowadź samochodu samodzielnie.
Choć u większości pacjentów usuwanie zmian odbywa się ambulatoryjnie, to w przypadku dużych polipów konieczna może być hospitalizacja.
