Monocyty – normy
Prawidłowa liczba monocytów we krwi zależy od wieku pacjenta. Badanie poziomu monocytów wykonuje się w ramach pełnej morfologii krwi (oznaczenie MON lub MONO). W wynikach badania podawane są zarówno wartości bezwzględne, jak i względne:
- liczba bezwzględna – ilość monocytów w jednostce objętości krwi,
- wartość względna (procentowa) – udział monocytów w całkowitej liczbie białych krwinek.
Norma monocytów we krwi kształtuje się następująco:
- 1-4 lata: 0,05-1,1x10⁹/l (2-7 proc. leukocytów);
- 4-18 lat: 0-0,8x10⁹/l (2-7 proc. leukocytów);
- 18 lat i więcej: 0-0,8x10⁹/l (1-8 proc. leukocytów).
W przypadku morfologii krwi oznaczanej w różnych laboratoriach, wartości referencyjne mogą się nieco różnić w zależności od zastosowanej metody. Pomocniczo wykonuje się także rozmaz krwi obwodowej, który pozwala ocenić zarówno ilość, jak i wygląd oraz stopień dojrzałości monocytów. Parametry te są bardzo ważne zwłaszcza w diagnostyce chorób hematologicznych.
Obniżenie poziomu monocytów może być wynikiem:
- stosowania niektórych leków (glikokortykosteroidów, leków immunosupresyjnych, chemioterapii),
- wrodzonych zaburzeń odporności,
- ciężkich zakażeń, w których dochodzi do wyczerpania puli komórek odpornościowych,
- chorób zanikowych szpiku i zaburzeń czynności szpiku (aplazja szpiku, zespoły mielodysplastyczne).
Monocyty podwyższone u dziecka
Nieznacznie podwyższony poziom monocytów u dziecka to dla większości pediatrów norma, dlatego nie zawsze oznacza poważny stan chorobowy. W wielu przypadkach jest on po prostu wynikiem fizjologicznej reakcji organizmu na drobną infekcję wirusową lub bakteryjną, które u dzieci zdarzają się dość często. Należy pamiętać, że u najmłodszych układ odpornościowy jest jeszcze w fazie intensywnego rozwoju. To właśnie dlatego wzrost liczby monocytów u dzieci obserwuje się częściej niż u dorosłych
Bardzo często dzieci ząbkujące mają podwyższone monocyty. To proces dość mocno obciążający organizm małego pacjenta i w wielu przypadkach wiąże się ze stanem zapalnym dziąseł, bólem oraz stanem podgorączkowym. W przebiegu stanu zapalnego uczestniczą również monocyty, dlatego przy oznaczaniu parametrów krwi można zaobserwować zmiany poziomu monocytów. Podobnie może być w przypadku szczepień, które również pobudzają układ odpornościowy do działania.
Po przebytej infekcji, zabiegach lub operacjach podwyższony stan monocytów u niektórych utrzymuje się nawet przez kilka tygodni. Jest to związane z regeneracją tkanek i oczyszczania organizmu z pozostałości po stanie zapalnym (martwych komórek, drobnoustrojów). W takich sytuacjach nie ma powodów do niepokoju, o ile stan zdrowia dziecka się poprawia i nie występują inne niepokojące objawy.
Jeżeli jednak trwa to powyżej miesiąca, a ponadto podwyższonym monocytom towarzyszą symptomy, takie jak powiększenie węzłów chłonnych, spadek masy ciała, gorączka niewiadomego pochodzenia, zmęczenie czy bladość skóry, należy zasięgnąć rady lekarza. Może to oznaczać początek ciężkiej choroby lub ostry stan zapalny u dziecka, np. chłoniaka lub białaczkę.
Wynik badania morfologii krwi obwodowej pozwala określić, w jakim stanie jest dziecko. Lekarz specjalista zleci dodatkowe badania, jeżeli u pacjenta występują niepokojące zaburzenia. Należy pamiętać, że monocyty poniżej normy również należy skonsultować z lekarzem, ponieważ mogą świadczyć o chorobach rozwijających się w organizmie dziecka. Przewlekła monocytoza często jest jednym z objawów poważniejszych schorzeń, takich jak białaczka, chłoniak czy inne choroby układu krwiotwórczego.
Równie niepokojące może być odchylenie w drugą stronę, czyli zbyt niski poziom monocytów. Obniżone monocyty, czyli monocytopenia w wielu przypadkach wskazuje na wrodzone niedobory odporności lub zaburzenia funkcji szpiku kostnego. Może być też wynikiem stosowania niektórych leków.
Podsumowanie
Podwyższony poziom monocytów może oznaczać, że organizm broni się przed różnego rodzaju zagrożeniami lub jest w stanie rekonwalescencji po urazie czy infekcji. Niemniej jednak badania krwi (badanie monocytów wykonuje się w ramach morfologii krwi) należy robić minimum raz w roku, aby wykluczyć ewentualne zaburzenia. Uwagę warto zwrócić także na mniejszą liczbę monocytów, ponieważ może być objawem równie niebezpiecznych chorób, co podwyższone monocyty. Z wynikami należy zgłosić się do lekarza, który skierował pacjenta na badanie. Specjalista przeanalizuje poziom poszczególnych parametrów krwi i podejmie decyzje w kwestii dalszego postępowania.
Źródła:
- S. Yona, S. Jung, Monocytes: subsets, origins, fates and functions, „Current Opinion in Hematology” 2010, nr 17(1), s. 53-59.
- K.R. Karlmark, F. Tacke, I.R. Dunay, Monocytes in health and disease – Minireview, „European Journal of Microbiology and Immunology” 2012, nr 2(2), s. 97-102.
- S. Chiu, A. Bharat, Role of monocytes and macrophages in regulating immune response following lung transplantation, „Current Opinion in Organ Transplantation” 2016, nr 21(3), s. 239-245.
Autor
Mateusz Jagielski-Szczypik – dyplomowany dietetyk, absolwent Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu na kierunku Żywienie Człowieka i Dietetyka. Również trener personalny piszący o zdrowiu, suplementacji i znaczeniu stylu życia w kontekście prawidłowej profilaktyki zdrowotnej. Edukator i copywriter w zakresie tematów związanych ze zdrowiem.
