Jednym z fundamentów zdrowego stylu życia jest dbanie o odpowiednie nawodnienie organizmu. Bez właściwej podaży płynów dochodzi do zaburzeń w funkcjonowaniu większości narządów, co prowadzi do poważnych konsekwencji zdrowotnych. Szczególnie niebezpieczne jest ciężkie odwodnienie – jeśli ubytek wody wyniesie więcej niż 15-25% masy ciała danej osoby, może nastąpić zgon. Z tego względu bardzo ważne jest uzupełnianie wody w organizmie i świadomość tego, jak wyglądają pierwsze objawy odwodnienia.
Wzmożone pragnienie oraz utrata masy ciała bez stosowania diety czy aktywności fizycznej może wskazywać na obniżoną zawartość wody w organizmie. Jeśli poziom płynów nie zostanie w porę uzupełniony, pojawią się kolejne objawy odwodnienia, takie jak suchość w ustach, zawroty głowy czy uczucie osłabienia. Sprawdź, jak rozpoznać odwodnienie i co jest najczęstszą przyczyną takiego stanu. Podpowiadamy także, jak uzupełniać niedobory płynów i zapobiegać odwodnieniu - warto to wiedzieć szczególnie latem!
O czym warto pamiętać?
- Prawidłowe nawodnienie wpływa na pracę całego organizmu, w tym na temperaturę ciała, metabolizm czy układ hormonalny.
- Już niewielki ubytek płynów (ok. 3–4%) daje sygnały ostrzegawcze, głównie w postaci wzmożonego pragnienia.
- Najbardziej narażone grupy to dzieci i osoby starsze – u nich gospodarka wodna jest mniej stabilna, a reakcje organizmu mogą być opóźnione lub trudniejsze do zauważenia.
- Przyczyną odwodnienia mogą być nie tylko upały, ale także choroby (np. biegunki, wymioty), niektóre leki oraz intensywny wysiłek.
Z artykułu dowiesz się:
- Jakich objawów odwodnienia nie należy bagatelizować?
- Jakie są objawy niedoboru wody u dzieci?
- Jakie są przyczyny odwodnienia?
- Co zwiększa ryzyko odwodnienia?
- Jak zapobiec odwodnieniu?
Odwodnienie: objawy, których nie należy bagatelizować
Odwodnienie jest stanem, o którym mówi się, gdy w organizmie znajduje się zbyt mała zawartość wody. Wilgoć z komórek uwalniana jest podczas pocenia się, oddawania moczu, czy nawet oddychania, dlatego zawsze należy dbać o prawidłowe nawodnienie. Człowiek potrzebuje wody do prawidłowej termoregulacji, właściwego funkcjonowania gospodarki hormonalnej oraz pracy stawów (woda jest składnikiem płynu stawowego oraz mazi stawowej), a także do pozbywania się produktów metabolizmu.
Warto wiedzieć, że woda stanowi niemal 70-80% masy ciała u dzieci i ok. 65% masy ciała osoby dorosłej. Wraz z wiekiem rezerwa płynów w organizmie zmniejsza się i może wynosić do ok. 45%. Z tego względu największe ryzyko odwodnienia występuje u dzieci oraz osób starszych.
Lekkie odwodnienie dotyczy sytuacji, kiedy ubytek płynów wynosi ok. 3-4% płynów. Pojawia się wówczas wzmożone uczucie pragnienia, które zwykle ustępuje po spożyciu odpowiedniej ilości wody. Z kolei cięższe przypadki odwodnienia (zmniejszenie ilości wody w organizmie o 5-10%) wywołują dolegliwości, takie jak:
- bóle głowy,
- uczucie zmęczenia,
- suchość w ustach,
- przesuszona, pozbawiona elastyczności i zaczerwieniona skóra,
- brak potu,
- niewielkie ilości oddawanego moczu lub brak moczu,
- ciemny kolor moczu,
- tachykardia,
- spadek ciśnienia krwi,
- drżenie i skurcze mięśni,
- dezorientacja i apatia,
- omdlenia i utrata przytomności.
Intensywność oraz ilość występujących objawów zależna jest od stopnia odwodnienia - im mniejszy, tym mniej uciążliwe i niebezpieczne dolegliwości.
Odwodnienie – objawy niedoboru wody w organizmie u dzieci
Najszybciej odwodnienie postępuje u małych dzieci, dlatego rodzice powinni je uważnie obserwować, aby wyłapać wszelkie nieprawidłowości w zachowaniu, czy wyglądzie. Przy minimalnym odwodnieniu nie pojawiają się żadne objawy, poza drobną utratą masy ciała - maluch może stracić do ok. 3% swojej wagi.
Objawami większego niedoboru płynów (odwodnienie w stopniu umiarkowanym) są:
- spadek wagi na poziomie 3-9%;
- rozdrażnienie;
- osłabienie;
- przyspieszony oddech i tachykardia;
- suche błony śluzowe jamy ustnej oraz język.
Rodzic powinien zauważyć również zmniejszoną ilość oddawanego moczu i mniejszą elastyczność skóry. Ponadto dziecko może mieć chłodne dłonie oraz stopy.
O ciężkim stopniu odwodnienia u dziecka mówi się, gdy spadek masy ciała jest większy niż 9%, maluch jest senny lub traci przytomność, a ponadto nie odczuwa pragnienia i niechętnie pije. Dziecko płacze bez łez, ma zapadnięte oczy i często nie oddaje moczu lub wydala jedynie krople. Do objawów ciężkiego odwodnienia należą także pogłębiony oddech oraz przyspieszony rytm serca.
Jeśli zauważysz powyższe objawy u swojego dziecka, spróbuj podać mu wodę lub pierś, jeśli karmisz w ten sposób i jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem pediatrą. Odwodnienie organizmu u dzieci postępuje bardzo szybko, dlatego stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia malucha.
