Cykl menstruacyjny jest jednym z najważniejszych wskaźników kobiecego zdrowia. Jego regularność odzwierciedla nie tylko równowagę hormonalną, ale również ogólny stan zdrowia. Choć pewne wahania w tym procesie są naturalne, zwłaszcza w okresie dojrzewania czy premenopauzy, to jednak nie należy ich ignorować. Warto zatem wiedzieć, co może wpływać na nieregularność miesiączki i kiedy warto zgłosić się do specjalisty.
Nieregularne miesiączkowanie to problem, który dotyka nie tylko młodych dziewczyn w okresie pokwitania. Wiele dorosłych kobiet również obserwuje zaburzenia cyklu – zbyt długie przerwy pomiędzy krwawieniami, nieregularną długość cyklu czy niespodziewane plamienia. Przyczyny takich zmian mogą być różne: od przewlekłego stresu, przez zaburzenia hormonalne, aż po różnego rodzaju schorzenia (zespół policystycznych jajników). Sprawdź, co oznacza nieregularna miesiączka i kiedy powinna wzbudzić niepokój.
Z artykułu dowiesz się:
- Kiedy miesiączki można uznać za nieregularne?
- U kogo najczęściej pojawiają się zaburzenia miesiączkowania?
- Jakie są najczęstsze przyczyny nieregularnych miesiączek?
- Dlaczego okres po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej może być nieregularny przez jakiś czas?
- Jakie są konsekwencje zaburzeń hormonalnych i nieregularnych cykli?
- Na czym polega leczenie nieregularnych miesiączek?
Co to znaczy „nieregularny okres”?
Prawidłowy cykl menstruacyjny trwa średnio 28 dni. Pierwszy dzień cyklu to początek krwawienia, natomiast ostatnim dniem jest ten poprzedzający kolejną miesiączkę. Za normę uznaje się krwawienia występujące co 21-35 dni, czyli (28 dni ± 7 dni). Jeśli okres pojawia się wcześniej niż co 21 dni lub cykl trwa dłużej niż 35 dni, można mówić o zaburzeniach miesiączkowania. W takim przypadku ciężko przewidzieć, kiedy wystąpi kolejne krwawienie – okres może się spóźniać, pojawiać częściej lub zanikać na jakiś czas.
Zaburzenia cyklu menstruacyjnego obejmują jednak nie tylko nieregularność występowania krwawień, ale również ich obfitość oraz pojawianie się tzw. krwawień śródcyklicznych. Pamiętaj, że jednorazowe odchylenie nie jest powodem do niepokoju. Z kolei powtarzające się nieregularności lub silne bóle menstruacyjne mogą świadczyć o zaburzeniach hormonalnych lub innych problemach zdrowotnych.
Kogo dotyczy nieregularna miesiączka?
Nieregularne miesiączkowanie najczęściej kojarzy się z okresem dojrzewania. Nie ma w tym nic dziwnego – młody kobiecy organizm potrzebuje czasu, aby ustabilizować gospodarkę hormonalną. Zaburzenia cyklu miesiączkowego mogą pojawić się jednak również u dorosłych kobiet, szczególnie:
- ok. 40-45 roku życia (premenopauza),
- po porodzie i w czasie karmienia piersią,
- przy dużych zmianach stylu życia (restrykcyjna dieta, silny stres, częste podróże),
- przy dużych wahaniach masy ciała (szybkie chudnięcie lub przybieranie na wadze),
- w wyniku chorób przewlekłych lub zaburzeń hormonalnych (choroby tarczycy, zespół policystycznych jajników (PCOS)),
Tak więc zbyt częste, zbyt rzadkie, zbyt skąpe czy zbyt obfite krwawienia mogą pojawić się w każdym wieku. Zaburzenia w tym obszarze mogą występować już od pierwszej miesiączki (menarche) aż do momentu menopauzy (ostatecznego ustąpienia miesiączkowania).
Nieregularny okres – przyczyny
Już wiesz, że regularny cykl menstruacyjny trwa od 21 do 35 dni. Jeśli krwawienia nie pojawiają się w tym okresie, należy znaleźć przyczynę zaburzeń. Warto wówczas obserwować swój organizm, a jednocześnie umówić się na wizytę w poradni ginekologicznej. Najczęściej krwawienia miesiączkowe przesuwają się w wyniku m.in.:
- zaburzeń funkcjonowania układu hormonalnego – problemy z tarczycą (niedoczynność i nadczynność), hiperprolaktynemia, zespół policystycznych jajników,
- silnego stresu – przewlekłe napięcie psychiczne może wpływać na przysadkę mózgową, a tym samym zaburzać wydzielanie hormonów,
- zakłóceń osi podwzgórze-przysadka-jajnik, odpowiadającej za prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego kobiety,
- intensywnej aktywności fizycznej – szczególnie w przypadku sportsmenek,
- regularnego sięgania po używki – palenie papierosów i picie alkoholu zaburzają owulację,
- chorób przewlekłych (np. cukrzycy, endometriozy),
- zmian hormonalnych w okresie okołomenopauzalnym,
- niedawno przebytych zabiegów operacyjnych narządu rodnego,
- osłabienia układu odpornościowego.
Nieregularny okres po odstawieniu tabletek antykoncepcyjnych
Po odstawieniu antykoncepcji hormonalnej (zwłaszcza po jej długim stosowaniu) wiele kobiet zauważa nieregularności w cyklu miesiączkowym. Preparaty te mają za zadanie m.in. zapobiegać owulacji i sztucznie regulować cykl. W okresie ich przyjmowania występują tzw. krwawienia z odstawienia w czasie 7-dniowej przerwy po 21 dniach zażywania tabletek. Nie są to jednak typowe miesiączki, a jedynie krwawienia pojawiające się w wyniku spadku hormonów w organizmie.
Po zakończeniu stosowania tabletek antykoncepcyjnych, jeśli np. kobieta chce zajść w ciążę lub zmienić formę zabezpieczenia, okres może być nieregularny. Dzieje się tak, ponieważ organizm potrzebuje czasu, by przywrócić naturalną równowagę hormonalną. U większości pań owulacja wraca po kilku tygodniach lub miesiącach, ale u niektórych regulacja cyklu może potrwać nawet pół roku. Jeśli po 6. miesiącach od odstawienia tabletek cykl nadal jest nieregularny lub miesiączka się nie pojawia, skonsultuj się z ginekologiem.
Czym skutkuje nieregularna miesiączka?
Problemu nieregularnych cykli nie powinno się lekceważyć. Może mieć on realny wpływa na zdrowie i codzienne funkcjonowanie kobiety. Skutkiem regularnych zaburzeń miesiączkowania są przede wszystkim trudności z zajściem w ciążę. Ciężko wówczas wyliczyć moment owulacji, a u niektórych kobiet brak miesiączki to sygnał, że jajeczkowanie nie występuje w ogóle.
Pozostałe skutki nieregularnych cykli menstruacyjnych to m.in.:
- zwiększone ryzyko przerostu endometrium,
- zmienne nastroje, uczucie rozdrażnienia i przemęczenia,
- nieprzewidywalność wystąpienia krwawień – wielu kobietom utrudnia to planowanie,
- ryzyko przeoczenia wczesnych objawów ciąży lub chorób układu rozrodczego.
