Każdego dnia organizm ludzki narażony jest na kontakt z wysokoprzetworzoną żywnością, smogiem i zanieczyszczeniami środowiska. Stąd często bierze się przeświadczenie, że może potrzebować pomocy, aby pozbyć się szkodliwych substancji oraz zbędnych produktów przemiany materii. Czy jednak faktycznie organizmowi potrzebny jest detoks? Sprawdź, co mówią dietetycy i jakie metody oczyszczania organizmu są bezpieczne.
Obecnie bardzo dużo mówi się na temat odtruwania organizmu. Ma to być skuteczny sposób na pozbycie się przewlekłego zmęczenia, stresu oraz przyspieszenie procesu trawienia. Na detoks najczęściej decydują się osoby, które odczuwają różnego rodzaju dolegliwości ze strony układu pokarmowego lub chcą zrzucić zbędne kilogramy.
Z artykułu dowiesz się:
- Na czym polega oczyszczanie organizmu?
- Skąd wiadomo, że w organizmie zalegają szkodliwe substancje?
- Jakie zagrożenia może nieść proces usuwania toksyn?
- Jak bezpiecznie przeprowadzić oczyszczanie organizmu?
- Jakie produkty mogą wspierać proces oczyszczania organizmu?
Detoks organizmu – na czym polega?
Detoksykacja organizmu to w teorii eliminacja substancji uznawanych za toksyny, najczęściej pochodzące z pożywienia, środowiska czy przemiany materii. Zanim jednak znów przeczytasz gdzieś o usuwaniu z organizmu toksyn, dowiedz się, czym tak naprawdę one są. W medycynie toksynami nazywa się substancje produkowane przez organizmy żywe (np. bakterie) lub silnie trujące związki (jak alkohol czy nikotyna). Ich eliminacja zachodzi jednak naturalnie dzięki prawidłowej pracy m.in. wątroby, nerek czy skóry, czyli poprzez oddawanie moczu, wypróżnianie oraz pocenie się.
W popularnym ujęciu tzw. detoks ma usunąć toksyny z organizmu. Zazwyczaj ma się to odbywać poprzez diety niskokaloryczne (sokowe lub warzywno-owocowe) i stosowanie suplementów, przy ograniczaniu różnych grup produktów. Niestety często nie do końca wiadomo, jakie dokładnie substancje i w jaki sposób miałyby być usunięte z organizmu za ich sprawą.
Objawy zalegania toksyn w organizmie
W organizmie cały czas zachodzą naturalne procesy detoksykacyjne. Objawy, które przypisuje się zaleganiu toksyn, najczęściej są bardzo niespecyficzne i tak naprawdę mogą dotyczyć każdego. Zwykle z nadmiarem toksyn większość osób łączy dolegliwości takie jak:
Warto jednak pamiętać, że objawy te mogą odpowiadać wielu innym (często bardziej konkretnym) jednostkom chorobowym – niekoniecznie związanym z nadmiarem toksyn. Z tego względu ciężko jednoznacznie określić, jakie toksyny miałyby znajdować się w organizmie i jak prowadzi to do odczuwania wspomnianych dolegliwości.
Zagrożenia związane z detoksem organizmu
To prawda, że soki warzywne i owocowe mogą wspomagać trawienie i perystaltykę jelit. Należy jednak pamiętać, że dieta złożona tylko z takich produktów, jest bardzo niskokaloryczna i uboga w białko oraz niezbędne mikro‑ i makroskładniki. Nawet kilkudniowe jej stosowanie może doprowadzić do niedoborów witamin i minerałów. W dłuższej perspektywie także do zaburzeń równowagi elektrolitowej i wyniszczenia organizmu. Wśród pozostałych zagrożeń płynących z procesu detoksykacji dietetycy wskazują:
- zwiększone ryzyko nadmiernej suplementacji – wiele rodzajów detoksów wiąże się z suplementacją, często zbędną. Mnóstwo osób kupuje tego rodzaju preparaty wyłącznie na podstawie polecenia celebrytów lub influencerów. Zdarza się, że zalecają oni przyjmowanie wysokich dawek, co może przyczynić się do pogorszenia stanu zdrowia;
- rozregulowanie metabolizmu – długotrwałe i mocno restrykcyjne diety negatywnie wpływają na pracę układu pokarmowego. Sprzyjają wystąpieniu efektu jo-jo, co przekłada się na wzrost masy ciała po powrocie do dawnych nawyków żywieniowych;
- budowanie zaburzonej relacji z jedzeniem – detoksy mają zazwyczaj bardzo surowe zasady (np. tylko soki, mało kalorii, brak białka i tłuszczu), przez co organizm doświadcza głodu i niedoborów. Po zakończeniu takiej diety wiele osób rzuca się na „zakazane” jedzenie, co prowadzi do objadania się. To pierwszy krok do zaburzeń odżywiania i wejścia w błędne koło: detoks – objadanie się – poczucie winy – kolejny detoks.
Jak bezpiecznie oczyścić organizm z toksyn w domu?
Na szczęście istnieją bezpieczne sposoby na to, żeby wesprzeć układ trawienny, nerwowy i odpornościowy bez drakońskich diet oczyszczających. Najlepszym z nich jest zmiana stylu życia na zdrowszy. Co w tej kwestii radzą dietetycy? Oto kilka wskazówek:
- zadbaj o zdrową, zbilansowaną dietę – powinna obfitować w pełnowartościowe białko, tłuszcze roślinne, węglowodany złożone, warzywa i owoce. Sięgaj po produkty zawierające błonnik pokarmowy, który ułatwia trawienie i reguluje wypróżnienia. Unikaj za to produktów wysokoprzetworzonych bogatych w cukry proste, tłuszcze trans i dodatkowe substancje chemiczne.
- pij odpowiednią ilość wody – spożywanie od 1,5 do 2,5 l wody dziennie wspomaga funkcjonowanie nerek, transport substancji odżywczych i usuwanie produktów przemiany materii. Możesz wprowadzić też napary ziołowe działające moczopędnie – z pokrzywy, czystka lub zieloną herbatę.
- wprowadź regularną aktywność fizyczną do swojej rutyny – nie muszą to być intensywne treningi na siłowni. Wystarczą nawet półgodzinne spacery kilka razy w tygodniu. Aktywność fizyczna pobudza krążenie krwi i korzystnie wpływa na dotlenienie komórek.
- zatroszcz się o higienę snu – osoba dorosła powinna spać 7 – 9 godzin na dobę, żeby wszystkie procesy w organizmie mogły przebiegać prawidłowo. Co najmniej godzinę przed snem unikaj niebieskiego światła (ekran telefonu, monitora). Zadbaj o właściwe zaciemnienie i temperaturę (ok. 17 – 19 st. Celsjusza) w sypialni, a ułatwisz sobie zasypianie i utrzymasz ciągłość snu.
- zrezygnuj z palenia papierosów i picia alkoholu.
Dbanie o właściwy przebieg naturalnych procesów detoksykacji to najlepszy sposób na oczyszczanie organizmu z toksyn.
