Obecność krwi w kale może wywoływać niepokój, ale nie zawsze świadczy o rozwoju poważnego schorzenia. Najczęściej związana jest chorobą hemoroidalną lub chorobami zapalnymi jelit. Tego objawu nie powinno się lekceważyć – krwawienie należy zawsze skonsultować z lekarzem, niezależnie od tego czy na papierze toaletowym widnieje świeża krew czy zauważalne są jej ciemniejsze nitki w stolcu.
Krew w kale może oznaczać krwawienie z górnego lub dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Żeby to ocenić, warto przyjrzeć się jej barwie oraz obserwować czy podczas wypróżniania pojawiają się także skrzepy krwi. Te informacje będą bardzo cenne dla lekarza podczas wizyty. Sprawdź, co może oznaczać obecność krwi w stolcu, czym jest krew utajona oraz jakie są główne czynniki wywołujące krwawienie z przewodu pokarmowego.
Z artykułu dowiesz się:
- Co oznacza krew w kale?
- Czym jest krew utajona w kale?
- Jakie są najczęstsze przyczyny obecności krwi utajonej w kale?
- Jak ustalić przyczyny krwawienia z przewodu pokarmowego?
- Jak leczyć przyczyny krwawienia z przewodu pokarmowego?
Krew w kale – co oznacza?
Kał, a inaczej stolec, to końcowy produkt trawienia, który formuje się w jelicie grubym i jest wydalany z organizmu przez odbytnicę. Składa się on głównie z niestrawionych resztek pokarmowych, bakterii jelitowych, wody, soli mineralnych oraz komórek złuszczonego nabłonka jelitowego. Prawidłowy kał ma brązowy lub ciemnobrązowy kolor, który zawdzięcza sterkobilinie – barwnikowi powstającemu w wyniku rozpadu hemoglobiny.
Choć oczywiście konsystencja, barwa i wygląd stolca mogą się różnić w zależności od diety, nawodnienia, trybu życia oraz stanu zdrowia, to jednak pojawienie się krwi powinno zaniepokoić. O czym świadczy najczęściej? Wszystko zależy od formy – obecność świeżej krwi sygnalizuje inne dolegliwości niż ledwo widoczna ciemna krew w kale. Jasna, czerwona krew zauważalna w stolcu, muszli klozetowej lub na papierze toaletowym po wypróżnieniu wskazuje, że do krwawienia dochodzi na odcinku odbytnica-odbyt. Z kolei smolista, ciemna krew sugeruje krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.
Warto więc obserwować oddawany stolec i zwracać uwagę na barwę krwi, jeśli podejrzewasz jej obecność. Nie należy jednak samodzielnie się diagnozować i rozpoczynać leczenia na własną rękę. W przypadku pojawienia się krwi w kale najlepiej skontaktować się ze swoim lekarzem rodzinnym.
Utajona krew w kale – co to takiego?
Jeśli u pacjenta pojawiają się dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego (ból brzucha, biegunki, wymioty) lekarz może zlecić badanie krwi utajonej w kale. Pozwala ono wykryć utajone krwawienie, czyli krew niewidoczną gołym okiem, która może być objawem poważnych chorób, takich jak nowotwory przewodu pokarmowego, stany zapalne jelit czy polipy okrężnicy.
Domieszka krwi w stolcu sygnalizuje, że na pewnym odcinku przewodu pokarmowego dochodzi do krwawienia – ta informacja pozwala lekarzowi pogłębić diagnostykę, aby odnaleźć źródło dolegliwości. W takich sytuacjach najczęściej pacjent kierowany jest na badania endoskopowe (kolonoskopia, gastroskopia).
Test na krew utajoną i regularne badania jelita grubego są szczególnie ważne u osób po 50. roku życia, ponieważ z wiekiem zwiększa się ryzyko rozwoju nowotworów dolnego i górnego odcinka układu pokarmowego.
Przyczyny krwi w kale
Z jakiego powodu może pojawić się krew w kale? Przyczyny mogą być bardzo różne – od błahych po wymagające natychmiastowego leczenia. Najczęściej źródłem krwawienia są:
- choroba hemoroidalna – powiększone guzki krwawnicze są najczęstszą przyczyną krwawienia z dolnego odcinka przewodu pokarmowego. Jeśli żylaki odbytu ulegną uszkodzeniu, np. podczas oddawania twardego stolca lub silnego parcia, dojdzie do pęknięcia błony śluzowej i pojawi się świeża czerwona krew.
- szczelina odbytu – to nic innego jak rana odbytu. Uszkodzona śluzówka w postaci podłużnego pęknięcia powoduje ból i krwawienie w czasie wypróżniania.
- polipy jelita grubego – często nie wywołują żadnych objawów, jednak czasami towarzyszy im krwawienie, bóle brzucha i obecność śluzu w kale.
- przewlekłe choroby zapalne jelit – choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego (często pojawiają się krwiste biegunki i silne bóle brzucha),
- uchyłki jelita grubego,
- infekcyjne zapalenie jelita grubego (salmonelloza, czerwonka),
- nowotwory jelita grubego,
- inne choroby układu pokarmowego (wrzody żołądka, marskość wątroby, uszkodzenia przełyku, żylaki przełyku),
- przyjmowanie niektórych farmaceutyków (niesteroidowych leków przeciwzapalnych, doustnych preparatów potasu, leków przeciwzakrzepowych) może także powodować uszkodzenia błony śluzowej i zwiększać ryzyko krwawienia.
U dziecka krew w kale często bywa objawem alergii lub nietolerancji pokarmowej, infekcji lub urazu odbytu spowodowanego zaparciami.
Krew w kale – diagnostyka
W przypadku zaobserwowania krwi w stolcu należy zgłosić się do lekarza. W czasie wizyty przeprowadzi on badanie fizykalne oraz wywiad medyczny z pacjentem. Internista zapyta o odcień oraz ilość krwi, a także o inne objawy (bóle brzucha, nudności, wymioty, biegunka), które mogą być istotne w procesie diagnostycznym.
Jeżeli dolegliwości wskazują na hemoroidy, specjalista wykonuje również badanie per rectum, czyli badanie odbytu i odbytnicy palcem. Proktolog może przeprowadzić także anoskopię, ponieważ posiada potrzebny sprzęt do obejrzenia tych okolic.
Jeśli jednak istnieje podejrzenie krwawienia z wyżej położonego odcinka przewodu pokarmowego, niezbędne będą: badanie krwi utajonej w kale, diagnostyka obrazowa (USG jamy brzusznej) lub endoskopowa (kolonoskopia, gastroskopia).
