Regularne badania ginekologiczne odgrywają bardzo ważną rolę w dbaniu o kobiece zdrowie, szczególnie w profilaktyce raka szyjki macicy. Wczesne wykrycie zaburzeń, zwłaszcza po nieprawidłowych wynikach cytologii, pozwala zapobiec rozwojowi zmian przedrakowych. Jednym z zalecanych badań w takich przypadkach jest kolposkopia, czyli nieinwazyjna procedura, którą przeprowadza lekarz w gabinecie ginekologicznym. Ta bezbolesna i precyzyjna metoda umożliwia dokładną ocenę szyjki macicy oraz wychwycenie ewentualnych zmian.
Badanie kolposkopii wykonuje się za pomocą kolposkopu – specjalistycznego przyrządu optycznego. Dzięki niemu możliwe jest obejrzenie nabłonka szyjki macicy, pochwy oraz sromu, a w razie czego również pobranie wycinków do badania histopatologicznego. Na kolposkopię lekarze kierują pacjentki m.in. po uzyskaniu nieprawidłowych wyników cytologii, w celu wyjaśnienia przyczyny zmian.
Z artykułu dowiesz się:
- Jak wygląda badanie kolposkopowe?
- Dla kogo wskazana jest kolposkopia szyjki macicy?
- Jak przygotować się do kolposkopii?
- Jak interpretować wyniki otrzymane po zabiegu kolposkopii?
Kolposkopia – na czym polega badanie kolposkopowe?
Kolposkopia to nieinwazyjne badanie ginekologiczne, które pozwala na dokładne obejrzenie nabłonka dróg rodnych. Wykonuje je ginekolog przy pomocy specjalistycznego mikroskopu z wbudowanym źródłem światła, nazywanego kolposkopem. Dzięki kolposkopii lekarz może zobaczyć zmiany w obrębie:
- szyjki macicy (badanie obejmuje tarczę szyjki macicy oraz ujście zewnętrzne jej kanału),
- sromu,
- pochwy.
Lekarz przeprowadza szczegółową ocenę szyjki macicy oraz pozostałych elementów dolnych dróg rodnych. Jeśli istnieje podejrzenie istnienia zmian przednowotworowych, można pobrać wycinek tkanki do badań laboratoryjnych.
Jak przebiega badanie i czy kolposkopia boli?
Choć kolposkopia to specjalistyczne badanie ginekologiczne, niewiele różni się od standardowej wizyty w gabinecie. Pacjentka kładzie się na fotelu ginekologicznym, lekarz zakłada wziernik, a następnie kieruje obiektyw kolposkopu na badany obszar. Po wstępnym obejrzeniu szyjki usuwa wydzielinę przy pomocy soli fizjologicznej, aby poprawić widoczność. Na ostatnim etapie badania powierzchnię szyjki macicy zwilża się roztworem kwasu octowego lub mlekowego. Pozwala to lepiej uwidocznić zmienione chorobowo fragmenty nabłonka w kanale szyjki macicy, pochwie i obrębie sromu.
Całe badanie trwa od kilku do kilkunastu minut i z reguły jest bezbolesne. Niektóre kobiety odczuwają jedynie lekki dyskomfort w trakcie kolposkopii. W przypadku konieczności pobrania wycinków z ciała pacjentki może pojawić się delikatne pieczenie lub szczypanie. Jeżeli lekarz zdecyduje się wykonać kolposkopię z biopsją, może zastosować znieczulenie miejscowe. Kolposkopia jest nieinwazyjnym badaniem, jednak pobieranie wycinków z tarczy szyjki macicy może spowodować intensywne krwawienie i infekcje. W takich przypadkach konieczna jest ponowna wizyta u ginekologa.
Jakie są wskazania do wykonania kolposkopii?
Najczęściej kolposkopię wykonuje się w przypadku:
- nieprawidłowej cytologii płynnej (LBC – ang. Liquid Based Cytology),
- dodatniego wyniku wymazu na obecność wirusa HPV (nr 16, 18, 31),
- konieczności przeprowadzania regularnych kontroli po zabiegach na szyjce macicy.
Warto jednak wiedzieć, że lekarz może skierować pacjentkę na kolposkopię również w innych sytuacjach takich jak:
- krwawienia po współżyciu o nieznanej przyczynie,
- nadżerki szyjki macicy,
- pojawienie się kłykcin kończystych (jeden z objawów wirusa HPV),
- nawracające zakażenia pochwy i sromu,
- intensywne upławy, które trudno wyleczyć.
Kolposkopię można wykonać również u kobiet w ciąży, ponieważ nie jest ona przeciwwskazaniem. W Polsce w określonych przypadkach kolposkopia jest procedurą refundowaną przez Narodowy Fundusz Zdrowia.
Przygotowanie do kolposkopii – wszystko, co musisz wiedzieć
Kolposkopia nie wymaga skomplikowanego czy uciążliwego przygotowania. Należy jednak przestrzegać kilku zasad, żeby zwiększyć dokładność badania oraz własny komfort:
- Kolposkopię najlepiej wykonać w pierwszej połowie cyklu (ok. 10-20 dnia), poza dniami krwawienia miesiączkowego.
- Na 7 dni przed badaniem należy unikać stosunków pochwowych, stosowania tamponów, leków dopochwowych czy irygacji pochwy. Takie czynności zakłócają obraz błony śluzowej dróg rodnych i mogą zaburzać wyniki kolposkopii.
- Przed kolposkopią powinno się unikać innych badań ginekologicznych i zabiegów w tych okolicach.
- W dniu badania nie zaleca się używać kosmetyków do higieny intymnej. Wystarczy podmyć się czystą wodą.
Po badaniu kolposkopowym może wystąpić niewielkie plamienie z dróg rodnych, dlatego warto zabrać ze sobą wkładkę higieniczną. Wiele gabinetów posiada na stanie produkty higieniczne, jednak najlepiej mieć przy sobie swoje ulubione, aby czuć się pewniej.
Badanie kolposkopowe – powikłania
Kolposkopia to badanie ginekologiczne uznawane za bezpieczne i nieinwazyjne, jednak czasem mogą pojawić się po niej drobne powikłania. Najczęściej związane są z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego – niektóre kobiety zgłaszają bóle podbrzusza i plamienia. Dolegliwości te powinny jednak ustąpić w ciągu 1-2 dni.
