Wraz z rozwojem medycyny badania endoskopowe stają się coraz popularniejsze i częściej stosowane w diagnostyce. Jednym z takich badań jest histeroskopia, czyli mało inwazyjny zabieg diagnostyczno-leczniczy, który pozwala dokładnie obejrzeć wnętrze macicy. Przy pomocy cienkiej rurki zakończonej niewielką kamerą lekarz może zlokalizować polipy, mięśniaki czy zrosty. Warto wiedzieć, że histeroskopia ma na celu także leczenie. Większe endoskopy wyposażone są w mikronarzędzia chirurgiczne, dzięki którym można usunąć zmiany patologiczne.
Choć nazwa może brzmieć poważnie, sam zabieg jest mało inwazyjny i bezpieczny. Najczęściej wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym, jednak w niektórych przypadkach histeroskopię można przeprowadzić bez znieczulenia. Wśród wskazań do badania są m.in. nieregularne krwawienia, trudnościami z zajściem w ciążę lub podejrzenie zmian w macicy.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest histeroskopia i na czym polega zabieg?
- Kiedy nie należy wykonywać histeroskopii?
- Czym różni się histeroskopia od łyżeczkowania jamy macicy?
- Jak się przygotować do histeroskopii?
- Kiedy należy się zgłosić do lekarza po histeroskopii?
Na czym polega histeroskopia macicy?
Histeroskopia jest nieskomplikowanym i mało inwazyjnym zabiegiem, który można wykonać również ambulatoryjnie. Polega na wprowadzeniu do macicy cienkiego narzędzia – endoskopu zakończonego miniaturową kamerą i źródłem światła. Umożliwia to lekarzowi dokładne obejrzenie wnętrza jamy macicy, aby ocenić jej budowę i zauważyć wszelkie nieprawidłowości. W zależności od celu histeroskopia może mieć charakter diagnostyczny lub zabiegowy.
Jeśli celem jest uzyskanie obrazu, mówi się o histeroskopii diagnostycznej, podczas której można także pobrać próbki (wycinki) do badania histopatologicznego. Innym rodzajem zabiegu jest histeroskopia operacyjna, wykonywana na bloku operacyjnym w znieczuleniu ogólnym. W przypadku histeroskopii operacyjnej lekarz wykorzystuje endoskop o większej średnicy, wyposażony w kanał, przez który wprowadza się mikronarzędzia chirurgiczne. Pozwala to w szybki i skuteczny sposób usunąć polipy endometrialne, mięśniaki podśluzówkowe czy guzy nowotworowe.
Procedura diagnostyczna może być przeprowadzona w gabinecie ginekologicznym, jeżeli jest on odpowiednio wyposażony. Częściej jednak histeroskopię wykonuje się w szpitalach lub specjalistycznych ośrodkach.
Badanie histeroskopowe, czyli endoskopia jamy macicy – jak wygląda?
Pacjentka proszona jest o przyjęcie pozycji ginekologicznej, a następnie personel lub lekarz odkaża okolice wejścia do pochwy. Kolejny krok to założenie wziernika, aby uwidocznić kanał szyjki macicy i wprowadzić endoskop. Przez histeroskop podawany jest też płyn (najczęściej sól fizjologiczna) lub gaz, który rozszerza jamę macicy i poprawia widoczność. Obraz z kamery znajdującej się w obrębie jamy macicy lekarz może obserwować na monitorze w czasie rzeczywistym.
Jeśli histeroskopia jest diagnostyczna, lekarz ogląda wnętrze i może pobrać mały wycinek (biopsję). Przy histeroskopii zabiegowej przez kanał urządzenia wprowadza się narzędzia (np. pętlę elektrochirurgiczną, kleszczyki czy nożyki), by usunąć zmiany. Po zabiegu specjalista odsysa płyn i wyciąga urządzenie, a pacjentka pozostaje przez kilka godzin na obserwacji. Najczęściej jeszcze tego samego dnia może wrócić do domu.
Kiedy wskazane jest wykonanie histeroskopii?
Najczęściej na histeroskopię lekarze kierują pacjentki, u których występują:
- nieprawidłowe krwawienia maciczne,
- obfite krwawienia z dróg rodnych o nieznanej przyczynie,
- nieregularne miesiączki,
- nieprawidłowości w budowie macicy (podejrzenie zrostów wewnątrzmacicznych, przerwania ciągłości ściany macicy, przegroda macicy),
- niepłodność lub nawracające poronienia,
- zmiany rozrostowe endometrium.
Histeroskopia bywa również zalecana przy nieprawidłowych wynikach cytologii lub biopsji, gdy istnieje podejrzenie zmian nowotworowych. Badanie diagnostyczne wykonuje się także w ramach kontroli po wcześniejszych zabiegach w obrębie macicy.
Histeroskopia a łyżeczkowanie macicy – czym się różnią?
Na wstępie warto zaznaczyć, że są to dwie zupełnie odrębne procedury. Tradycyjne łyżeczkowanie (abrazja macicy) polega na mechanicznym usunięciu błony śluzowej macicy przy pomocy łyżeczki ginekologicznej bez kamery i monitora. Histeroskopia natomiast daje pełną kontrolę nad tym, co dzieje się w jamie macicy – ewentualne zmiany usuwa się miejscowo i bardziej precyzyjnie. Dzięki temu ryzyko wystąpienia powikłań jest znacznie mniejsze.
Powikłania po histeroskopii
Warto wiedzieć, że powikłania po zabiegu histeroskopii są bardzo rzadkie, zwłaszcza jeśli wykonuje ją doświadczony specjalista. Najczęściej pojawiające się objawy po badaniu mają łagodny i przejściowy charakter. Są to zwykle:
- reakcja na znieczulenie (np. nudności, zawroty głowy, krótkotrwałe osłabienie),
- drobne krwawienia z dróg rodnych lub plamienia,
- skurcze i ból podbrzusza (przypominający miesiączkowy).
Do tych poważniejszych (jednak bardzo rzadkich) zalicza się:
- infekcje pochwy lub macicy,
- uszkodzenie lub przebicie ściany macicy,
- zrosty wewnątrzmaciczne.
Jak się przygotować do zabiegu histeroskopii?
Histeroskopię najlepiej wykonywać w pierwszej fazie cyklu, zaraz po zakończeniu miesiączki. Wówczas błona śluzowa macicy jest cienka, a wnętrze całego narządu dobrze widoczne. Na zabieg pacjentka stawia się z wynikami badań laboratoryjnych (krew, mocz, cytologia), zleconych wcześniej przez lekarza. Nie powinna jeść ani pić na ok. 6 godzin przed histeroskopią w znieczuleniu ogólnym dożylnym. Należy również poinformować lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach, alergiach i przebytych chorobach.
Wśród zaleceń przedzabiegowych mogą znaleźć się także:
- unikanie stosunków seksualnych w dniach poprzedzających histeroskopię,
- unikanie stosowania tamponów i wykonywania irygacji na kilka dni przed badaniem.
