Hemoroidy – diagnostyka
Objawów hemoroidów nie powinno się lekceważyć, nawet jeśli nie są uciążliwe. W takiej sytuacji może rozwinąć się stan zapalny. Jeżeli dojdzie do jego nasilenia, leczenie choroby hemoroidalnej będzie znacznie trudniejsze i dłuższe. Ponadto należy pamiętać, że podobne dolegliwości mogą zwiastować także szereg innych chorób, dlatego warto skonsultować się ze swoim internistą.
W celu zdiagnozowania hemoroidów najlepiej udać się do lekarza pierwszego kontaktu, który zdecyduje o kolejnych krokach. Rozpoznanie hemoroidów polega na wywiadzie lekarskim, badaniu fizykalnym oraz badaniu palcem przez odbyt (tzw. badanie per rectum). Internista na pewno zapyta o objawy i okoliczności w jakich się nasilają. Jeśli są ku temu wskazania, przeprowadza także anoskopię (badanie wziernikowe pozwalające ocenić hemoroidy wewnętrzne w kanale odbytu).
Następnie – w zależności od potrzeby – lekarz może zlecić dalsze badania diagnostyczne. Należą do nich m.in. rektoskopia (badanie podobne do anoskopii, ale prowadzone przy pomocy dłuższego wziernika – pozwala ocenić stan odbytnicy), kolonoskopia (badanie endoskopowe jelita grubego) czy sigmoidoskopia (badanie o mniejszym zasięgu niż kolonoskopia – obejmuje dolny odcinek jelita grubego, czyli odbytnicę, esicę i część zstępnicy).
Hemoroidy – leczenie domowe
Wiele osób szuka w sieci informacji o tym, co pomaga na hemoroidy – forum, na którym wypowiadają się lekarze może być dobrym źródłem wiedzy. Specjaliści często podpowiadają pacjentom jakie metody mogą zastosować bez ryzyka nasilenia dolegliwości. Nie zastępuje to jednak wizyty u lekarza.
W początkowym stadium choroby hemoroidalnej leczenie polega na łagodzeniu objawów. Oto domowe sposoby na hemoroidy, dzięki którym uda Ci się zmniejszyć ból i dyskomfort:
- dbaj o higienę odbytu: po każdym wypróżnieniu myj okolice odbytu ciepłą wodą, bez mydła, ewentualnie z dodatkiem płynu do higieny intymnej. Następnie delikatnie osusz skórę czystym papierowym ręcznikiem. Pamiętaj, aby nie pocierać tego rejonu – takie postępowanie może spowodować podrażnienia i nasilić stan zapalny.
- rób nasiadówki i okłady: stosuj 10-minutowe nasiadówki z naparem z kory dębu lub oczaru wirginijskiego. Zamiast nasiadówek możesz również przykładać kompresy nasączone ostudzonym naparem. Ból towarzyszący hemoroidom złagodzisz także okładami z pokruszonego lodu owiniętego w bawełnianą ściereczkę.
- zastosuj leki: w chorobie hemoroidalnej zalecane są zarówno leki do stosowania miejscowego (w postaci maści, żeli czy czopków), jak i doustne. Zawierają one związki o właściwościach przeciwzapalnych, przeciwbólowych, ściągających oraz uszczelniających naczynia krwionośne. Wiele z nich kupisz w aptece bez recepty. Ponadto lekarz może przepisać Ci specjalne leki do zrobienia w aptece czy preparaty zawierające antybiotyki lub glikokortykosteroidy.
Bardzo ważne są również zmiany nawyków w toalecie, a więc unikanie długiego przesiadywania na sedesie, silnego parcia podczas wypróżniania oraz nieczekanie z oddaniem stolca. Wskazane jest regularne wypróżnianie, najlepiej o tej samej porze. Dbaj także o zdrową i dobrze zbilansowaną dietę, która pomoże Ci wyregulować rytm wypróżnień. Unikaj tłustej, bogatej w cukry oraz mocno przetworzonej żywności – tego typu produkty powodują wzdęcia i nasilają problemy z zaparciami.
Chorym z hemoroidami zaleca się także umiarkowaną aktywność fizyczną (np. szybkie spacery, pływanie) i wystrzeganie się dźwigania. Należy unikać siedzącego trybu życia, a jeśli ze względu na pracę nie masz takiej możliwości, warto robić regularne przerwy w trakcie długotrwałego siedzenia za biurkiem czy za kierownicą. Już kilkuminutowy spacer po korytarzu lub parkingu pobudzi krążenie krwi i zmniejszy ryzyko wystąpienia hemoroidów.
Sposób na hemoroidy – prawidłowa dieta
Przy leczeniu hemoroidów, a także w zapobieganiu ich nawrotom, rekomendowane jest stosowanie diety przeciw zaparciom, bogatej w błonnik pokarmowy. Do dobrych źródeł tego składnika zalicza się głównie:
- otręby,
- pieczywo pełnoziarniste,
- gruboziarniste kasze,
- brązowy ryż,
- nasiona roślin strączkowych,
- owoce (w tym suszone),
- warzywa.
Można również rozważyć uzupełnienie diety gotowym preparatem błonnikowym z apteki. Należy za to ograniczyć produkty sprzyjające zaparciom (czekolada, mocna herbata) i krwawieniom (ostre przyprawy, alkohol). Dziennie najlepiej jeść 4-5 posiłków w odstępach 3-4 godzin. Ponadto powinno się pić ok. 2 l niegazowanej wody dziennie. Warto również sięgać po mleczne napoje fermentowane, takie jak jogurt, kefir czy maślanka. Zawarte w nich probiotyki są cennym wsparciem dla mikroflory jelitowej i pomagają utrzymać prawidłową perystaltykę.
Inne sposoby na hemoroidy
W zaawansowanej chorobie hemoroidalnej, gdy domowe sposoby na hemoroidy nie wystarczają, specjaliści proponują leczenie zabiegowe. Do najczęściej stosowanych zabiegów należy metoda Barrona, czyli tzw. gumkowanie hemoroidów. Polega ono na założeniu specjalnych gumowych opasek u podstawy guzków krwawniczych, co odcina dopływ krwi i prowadzi do ich martwicy oraz samoistnego odpadnięcia po kilku dniach. Zabieg jest krótki, zazwyczaj przeprowadza się go w znieczuleniu miejscowym (lekarz nakłada specjalny żel) i może być wykonywany ambulatoryjnie.
Inną metodą jest skleroterapia, czyli wstrzyknięcie do wnętrza hemoroidów środka chemicznego powodującego ich obkurczenie i zwłóknienie. Dzięki temu guzki krwawnicze zaczynają się zmniejszać i wchłaniać, a krwawienie ustępuje. Tego rodzaju zabiegi stosuje się głównie przy hemoroidach I i II stopnia.
Popularna również jest fotokoagulacja podczerwienią. Metoda ta wykorzystuje światło podczerwone do zamknięcia naczyń krwionośnych doprowadzających krew do hemoroidów. Podobnie jak gumkowanie czy skleroterapia, fotokoagulacja także jest małoinwazyjna i nie wymaga długiej rekonwalescencji.
Lekarze swoim pacjentom często proponują też krioterapię, czyli leczenie zimnem. Zabiegi polegają na miejscowym wymrażaniu zmienionej chorobowo tkanki. Skutkuje to jej martwicą i stopniowym zanikiem.
W niektórych klinikach stosuje się także nowocześniejsze techniki, takie jak metoda Longo (hemoroidopeksja staplerowa). Przy pomocy specjalnego staplera wycina się fragment błony śluzowej odbytu, co sprawia, że możliwe jest „podciągnięcie” guzków krwawniczych na swoje miejsce.
Nie zawsze jednak można przeprowadzić zabieg małoinwazyjny. W najcięższych przypadkach wykonuje się chirurgiczne wycięcie hemoroidów (hemoroidektomia). Interwencja chirurgiczna jest zwykle wymagana w przypadku hemoroidów o niskim stopniu złośliwości opornych na leczenie niechirurgiczne, hemoroidów o wysokim stopniu nasilenia objawów oraz hemoroidów z powikłaniami (zakrzepica, krwawienie).
Operacja hemoroidów może być przeprowadzona, jeśli pacjent ma inne współistniejące schorzenia odbytu wymagające operacji lub gdy hemoroidy utrudniają mu codziennie funkcjonowanie.
Podsumowanie
Niewielkie krwawienia z odbytu, swędzenie, podrażnienie i ból okolic odbytu często informują o pierwszych objawach choroby hemoroidalnej. Możliwości jej leczenia zależą głównie od rodzaju i stopnia zaawansowania hemoroidów, preferencji pacjenta oraz wiedzy lekarzy i metod dostępnych w wybranej placówce.
Znane obecnie domowe sposoby na hemoroidy mogą być skutecznym sposobem na zniwelowanie nieprzyjemnych objawów. Warto więc dbać o higienę odbytu, stosować nasiadówki, okłady i ciepłe kąpiele. Jeśli naturalne metody nie pomagają, po konsultacji z lekarzem można wdrożyć również stosowanie leków w postaci żeli, maści, czopków czy leków doustnych. Przeważnie (poza farmakoterapią czy zabiegami) zalecane są też modyfikacje diety i stylu życia. Leczenie chirurgiczne wskazane jest zwykle w najpoważniejszych, bardziej złożonych przypadkach.
Źródła:
- https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/choroby/jelitogrube/68332,hemoroidy (dostęp 28.03.2019).
- https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/diagnostyka/86080,operacyjne-leczenie-zylakow-odbytu-hemoroidow (dostęp 28.03.2019).
- https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/wywiady/93055,hemoroidy-przyczyny-objawy-leczenie (dostęp 28.03.2019).
- https://www.mp.pl/pacjent/gastrologia/objawy/50651,krwawienie-z-odbytu (dostęp 28.03.2019).
- https://www.mp.pl/pacjent/dieta/diety/diety_w_chorobach/179495,dieta-wspomagajaca-leczenie-hemoroidow (dostęp 28.03.2019).
- https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/165393,badanie-kliniczne-w-proktologii (dostęp 28.03.2019).
- V. Lohsiriwat, Treatment of hemorrhoids: A coloproctologist’s view, „World J Gastroenterol” 2015; 21(31), s. 9245-9252.
Autorka
Małgorzata Skoczylas-Kouyoumdjian – o zdrowiu pisze od ponad 20 lat. Ukończyła kształcenie podyplomowe w Instytucie Żywności i Żywienia na kierunku dietetycznym. Jest mamą Rafała i żoną Krzysztofa. W wolnych chwilach czyta kryminały.
