Dlaczego pełne mleko i MFGM zmieniają podejście do mleka modyfikowanego?

Autor artykułu

Ekspert Ziko autor artykułu Dodano: 21.11.2025

Dodano: 21.11.2025

Żywienie w pierwszym roku życia stanowi kluczowe „okno” programowania wzrostu oraz rozwoju mózgu, odporności i metabolizmu. Mleko matki jest uznawane za złoty standard i zalecane jako jedyne źródło pożywienia w pierwszych sześciu miesiącach życia. W ostatnich latach w literaturze naukowej obserwuje się rosnące zainteresowanie powrotem do pełnego mleka, wykorzystaniem tłuszczu mlecznego i błony tłuszczowej mleka (MFGM – Milk Fat Globule Membrane), które przybliżają mleko modyfikowane do mleka matki.

Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jakie są aktualne dane na temat znaczenia tłuszczu mlecznego i MFGM, w oparciu o dotychczasowe i najnowsze badania.

Z artykułu dowiesz się:

Jakie znaczenie w żywieniu niemowląt ma pełne mleko?
Jakie właściwości ma tłuszcz mleczny?
Czym jest MFGM i jakie spełnia funkcje?
Co mówią ostatnie wyniki badań na temat pełnego mleka i MFGM?

Pełne mleko i jego znaczenie w żywieniu niemowląt

Tradycyjny skład mleka modyfikowanego opierał się na odtłuszczonym mleku, a tłuszcz uzupełniano olejami roślinnymi (palmowym, rzepakowym, kokosowym, słonecznikowym), by uzyskać odpowiednią zawartość niezbędnych kwasów tłuszczowych. Nowsze badania pokazują, że pełne mleko naturalnie zawiera szereg bioaktywnych substancji, których nie można w pełni zastąpić olejami roślinnymi. Należą do nich lipidy bioaktywne, fosfolipidy, gangliozydy i sfingolipidy – istotne dla rozwoju mózgu i układu nerwowego. Spożycie pełnego mleka wiąże się z lepszym rozwojem funkcji poznawczych, wspiera rozwój metaboliczny i zmniejsza ryzyko reakcji alergicznych.

Najważniejsze ustalenia

pełne mleko lepiej wspiera rozwój mózgu dzięki zawartości długołańcuchowych kwasów tłuszczowych i lipidów błonowych,
obecność tłuszczu mlecznego zapewnia bardziej naturalny smak i lepszą strawność,
pełne mleko pozytywnie wpływa na mikrobiotę jelitową, zapewniając miękkie stolce, spokojny brzuch i dłuższy sen.

Tłuszcz mleczny

Tłuszcz mleczny jest nośnikiem wartości energetycznej, walorów smakowych i składników bioaktywnych. W porównaniu z olejami roślinnymi ma unikalną strukturę triacylogliceroli – kwasy tłuszczowe w pozycji sn-2 (zwłaszcza kwas palmitynowy) są związane w sposób, który wspiera wchłanianie wapnia i zmniejsza ryzyko zaparć. Tłuszcz mleczny ma trzy główne zalety:

jest naturalnym źródłem fosfolipidów wspierających rozwój mózgu,
zawiera bioaktywne lipidy o działaniu immunomodulującym,
zapewnia większą biodostępność wapnia.

MFGM (Milk Fat Globule Membrane)

MFGM to biologicznie aktywna błona otaczająca kroplę tłuszczu w mleku. Zawiera złożoną mieszaninę fosfolipidów, glikolipidów, białek i glikoprotein.

Funkcje MFGM

Rozwój układu nerwowego: gangliozydy i sfingomielina wspierają rozwój mózgu i mielinizację dróg nerwowych.
Odporność: MFGM zawiera bioaktywne białka o działaniu przeciwbakteryjnym, zmniejszając częstość zapaleń ucha środkowego i ograniczając stosowanie leków przeciwgorączkowych.
Mikrobiota jelitowa: działa prebiotycznie, wspierając wzrost bifidobakterii.

W przeszłości badania potwierdzały poprawę rozwoju poznawczego, niższy odsetek biegunek i zapaleń ucha środkowego oraz mniej problemów behawioralnych.

Nowe odkrycia z lat 2023–2025

Ostatnie lata przyniosły liczne badania kliniczne i metaanalizy, które znacząco poszerzają aktualny stan wiedzy, są to między innymi:

RCT – długoterminowy efekt kognitywny MFGM (2023): randomizowane badanie kontrolne śledziło dzieci do wieku 5,5 lat, które w pierwszym roku życia otrzymywały formułę wzbogaconą w MFGM i laktoferynę. W porównaniu ze standardową formułą, dzieci te osiągnęły wyższe wyniki w zakresie zdolności wzrokowo-przestrzennych, szybkości przetwarzania informacji oraz ogólnego IQ.
Metaanaliza – korzyści poznawcze MFGM (2024): przegląd ośmiu badań wykazał, że niemowlęta karmione formułą z MFGM osiągały wyższe wyniki poznawcze, bez istotnych różnic w porównaniu z mlekiem matki.
Przegląd – zastosowanie MFGM w żywieniu niemowląt (2024): MFGM zawiera substancje naturalnie występujące w mleku matki (lipidy bioaktywne, fosfolipidy, sfingomielinę, proteiny, glikany), które wspierają rozwój mózgu, odpowiedź immunologiczną, mikrobiom jelitowy i ochronę przed infekcjami. MFGM ma potencjał, by stać się kluczowym składnikiem nowoczesnych formuł dla niemowląt.
Badanie – lepsza mielinizacja mózgu (2025): porównano dzieci karmione formułą tej samej marki z MFGM i bez MFGM. Dzieci karmione formułą z MFGM wykazywały lepszy rozwój mielinizacji w kluczowych obszarach motorycznych mózgu, co przełożyło się na wyższe wyniki w testach motorycznych (MSEL).

Podsumowanie

Dowody naukowe z lat 2023–2025 potwierdzają trend powrotu do bardziej naturalnych składników mleka modyfikowanego, które lepiej naśladują mleko matki. Pełne mleko i tłuszcz mleczny dostarczają bioaktywnych substancji kluczowych dla zdrowego rozwoju dziecka. MFGM okazuje się być kluczowym składnikiem wspierającym funkcje poznawcze i odpornościowe niemowląt. Przyszłe badania powinny koncentrować się na długoterminowym monitorowaniu wpływu MFGM oraz optymalizacji jego połączenia z innymi bioaktywnymi składnikami.

Źródła

Quinlan PT, Lockton S, Irwin J, Lucas AL. The relationship between stool hardness and stool composition in breast- and formula-fed infants. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 1995;20(1):81–90.
Bongers ME, de Lorijn F, Reitsma JB, Groeneweg MI, Taminiau JAJM, Benninga MA. The clinical effect of new infant formula in term infants with constipation: a double-blind randomized cross-over trial. Nutr J. 2007;6(1):8. doi:10.1186/1475-2891-6-8.
Timby N, Hernell O, Vaarala O, Melin M, Lönnerdal B, Domellöf M. Infections in infants fed formula supplemented with bovine milk fat globule membranes. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2015;60(3):384–9. doi:10.1097/MPG.0000000000000624. PMID: 25714582.
Lee H, Slupsky CM, Heckmann AB, Christensen B, Peng Y, Li X, et al. Milk fat globule membrane as a modulator of infant metabolism and gut microbiota: a formula supplement narrowing the metabolic differences between breastfed and formula-fed infants. Mol Nutr Food Res. 2021;65(3):e2000603. doi:10.1002/mnfr.202000603. PMID: 33285021.
Gould JF, Gibson RA, Yelland LN, Colombo J, Makrides M. Infant formula supplemented with MFGM compared with standard formula: protocol for a randomised controlled trial. BMJ Open. 2024;14(6):e083399. Available from: https://bmjopen.bmj.com/content/14/6/e083399.
Timby N, Domellöf E, Hernell O, Lönnerdal B, Domellöf M. Neurodevelopment, nutrition, and growth until 12 months of age in infants fed a low-energy, low-protein formula supplemented with bovine milk fat globule membranes. Am J Clin Nutr. 2014;99(4):860–8. doi:10.3945/ajcn.113.064295.
Colombo J, Harris CL, Wampler JL, Zhuang W, Shaddy DJ, Liu BY, et al. Improved neurodevelopmental outcomes at 5.5 years of age in children who received bovine milk fat globule membrane and lactoferrin in infant formula through 12 months: a randomized controlled trial. J Pediatr. 2023;261:113483. doi:10.1016/j.jpeds.2023.113483. PMID: 37192722.
Thongseiratch T, Kittisakmontri K, Chandeying N. Bovine milk fat globule membrane supplementation and neurocognitive development: a systematic review and meta-analysis. Nutrients. 2024;16(14):2374. doi:10.3390/nu16142374.
France TC, Kennedy E, O’Regan J, Goulding DA. Current perspectives on the use of milk fat globule membrane in infant milk formula. Crit Rev Food Sci Nutr. 2024;1–16. doi:10.1080/10408398.2024.2417791.
Deoni SCL, Beauchemin J, D’Sa V, et al. Enhanced brain myelination and cognitive development in young children associated with milk fat globule membrane (MFGM) intake: a temporal cohort study. Brain Struct Funct. 2025;230:52. doi:10.1007/s00429-025-02907-7.

Autor

RNDr. Pavel Ježek Ph.D. – specjalista w dziedzinie żywienia niemowląt i małych dzieci. Absolwent Wydziału Nauk Przyrodniczych Uniwersytetu Masaryka w Brnie, swoją wiedzę pogłębiał m.in. na Boston University School of Medicine oraz The University of Western Australia. Zdobyte doświadczenie wykorzystywał jako doradca ds. żywienia w międzynarodowych firmach branży spożywczej, gdzie uczestniczył we wdrażaniu najnowszych osiągnięć naukowych w obszarze żywienia dzieci. Współpracował z wieloma wiodącymi czeskimi i słowackimi pediatrami, gastroenterologami, alergologami i neonatologami, a także występował na licznych konferencjach specjalistycznych. Obecnie pracuje jako konsultant ds. żywienia.

Artykuł sponsorowany

Powiązane kategorie

Mleko

Ostatnia aktualizacja [27.11.2025]