Czym różni się dieta low FODMAP od FODMAP?
FODMAP to akronim (Fermentable Oligosaccharides, Disaccharides, Monosaccharides And Polyols), który odnosi się do grupy węglowodanów będących źródłem dolegliwości w niektórych schorzeniach. Z kolei „low FODMAP” to określenie planu żywieniowego polegającego na czasowym wykluczeniu z diety produktów bogatych w te substancje.
Mówiąc jednak o „diecie FODMAP”, mamy na myśli koncepcję żywienia opartą na identyfikacji tej grupy związków. W praktyce „dieta FODMAP” i „dieta low FODMAP” to terminy stosowane zamiennie, choć bardziej poprawne jest sformułowanie „low FODMAP”. Podkreśla ono eliminacyjny charakter diety – wykluczający produkty FODMAP.
Co można jeść na diecie low FODMAP?
Dieta low FODMAP polega na eliminacji pokarmów zawierających FODMAP. Żeby jej przestrzegać, należy mieć świadomość, które produkty zbożowe, produkty mleczne, warzywa i owoce można bezpiecznie spożywać. Pomoże w tym nasza lista – oto produkty low FODMAP, zalecane w tym modelu żywienia:
- warzywa low FODMAP: m.in. marchew, ogórek, cukinia, bakłażan, papryka, sałata, pomidory, szpinak,
- owoce low FODMAP: m.in. truskawki, winogrona, kiwi, cytrusy, zielone banany, jagody,
- produkty zbożowe: ryż, komosa ryżowa, tapioka, produkty kukurydziane, owsiane, jaglane, chleb orkiszowy na zakwasie, chleb bezglutenowy,
- białko: mięso, ryby, jaja, tofu naturalne,
- nabiał bez laktozy i sery dojrzewające,
- tłuszcze: oliwa z oliwek, olej rzepakowy, olej kokosowy, masło, margaryna miękka,
- orzechy i nasiona: chia, pestki dyni, siemię lniane, orzechy włoskie, ziemne, makadamia, brazylijskie, mak, nasiona słonecznika,
- inne produkty: m.in. masło orzechowe, kakao, ocet, substancje słodzące (cukier, stewia, syrop klonowy, glukoza), musztarda, majonez, sos sojowy, napoje roślinne (migdałowy, ryżowy, owsiany), galaretki owocowe, budynie na mleku bez laktozy lub napoju roślinnym.
Dieta low FODMAP – przykładowy jadłospis
Śniadanie – owsianka na mleku bez laktozy z borówkami i zielonym bananem, posypana orzechami włoskimi.
Drugie śniadanie – sałatka z jajkiem, sałatą, pomidorem i ogórkiem, polana oliwą z oliwek.
Obiad – grillowany filet z kurczaka z ryżem i pieczoną cukinią.
Podwieczorek – kiwi i garść migdałów.
Kolacja – omlet ze szpinakiem i papryką, podany z kromką chleba bezglutenowego.
Podsumowanie
Dieta low FODMAP została opracowana z myślą o chorych na zespół jelita drażliwego (IBS). Eliminacja produktów zawierających duże ilości fermentujących węglowodanów pozwala bowiem złagodzić dolegliwości towarzyszące chorobie – wzdęcia, nadmierną produkcję gazów czy bóle brzucha.
O czym warto pamiętać?
- Plan żywienia low FODMAP obejmuje 3 etapy diety: eliminację, reintrodukcję i personalizację.
- Dieta low FODMAP może być stosowana nie tylko przy IBS, ale także wspomagająco przy SIBO, stanach zapalnych jelit czy chorobie Leśniowskiego-Crohna.
- W czasie stosowania diety należy bacznie obserwować reakcje swojego organizmu zarówno przy eliminacji, jak i reintrodukcji.
Źródła:
- Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, Dieta low FODMAP – zasady i zastosowanie, https://ncez.pzh.gov.pl/choroba-a-dieta/dieta-low-fodmap-zasady-i-zastosowanie/ (dostęp: 26.08.2025 r.).
- Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia, Low FODMAP – dieta w jelicie nadwrażliwym, https://pacjent.gov.pl/diety/low-fodmap-dieta-w-jelicie-nadwrazliwym (dostęp: 26.08.2025 r.).
- P. Hill, J. G. Muir, P. R. Gibson, Controversies and Recent Developments of the Low-FODMAP Diet, „Gastroenterology & Hepatology” 2017, vol. 13, nr 1, s. 36-45.
- P. R. Gibson, Use of the low-FODMAP diet in inflammatory bowel disease, „Journal of Gastroenterology and Hepatology” 2017, vol. 32, nr S1, s. 40-42.
- K. Czajczyńska, Dieta FODMAP w zespole jelita drażliwego, https://dietetycy.org.pl/dieta-fodmap-w-zespole-jelita-drazliwego/ (dostęp: 26.08.2025 r.).
Autorka
Aleksandra Chojnowska – absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister filologii polskiej, copywriterka. Od lat zgłębia wiedzę na tematy związane ze zdrowiem oraz urodą i z pasją pisze o tym, jak każdego dnia dbać zarówno o siebie, jak i o bliskich. Prywatnie doświadczona mama.
