Zdrowie intymne kobiet przestaje być tematem tabu. Coraz więcej mówi się adenomiozie i endometriozie, choć każda z chorób jest trudna do zdiagnozowania. Przypadłości te powodują nie tylko silny, przewlekły ból, ale także obfite krwawienia miesiączkowe. Najczęściej jednak pierwszym sygnałem, że w organizmie kobiety dochodzi do zaburzeń, są trudności z zajściem w ciążę oraz jej utrzymaniem. Jedną z możliwych przyczyn jest właśnie adenomioza.
Adenomioza to choroba ginekologiczna, o której wiele kobiet dowiaduje się dopiero w momencie diagnozy. Jej przyczyną jest nieprawidłowe wrastanie błony śluzowej macicy (endometrium) w głąb mięśnia macicy. Choć objawy adenomiozy bywają zróżnicowane i mogą mieć różne nasilenie, poważnie utrudniają codzienne funkcjonowanie. Choroba wpływa także na płodność kobiety, dlatego ważne jest jej szybkie rozpoznanie i otoczenie pacjentki właściwą opieką medyczną.
Z artykułu dowiesz się:
- Co to jest adenomioza?
- Jakie są typowe objawy adenomiozy?
- Czym różnią się adenomioza i endometrioza?
- Czy przy adenomiozie możliwe jest zajście w ciążę i jej utrzymanie?
- Na czym polega diagnostyka adenomiozy i jej leczenie?
Adenomioza – czym jest?
Adenomioza nie bez powodu nazywana jest endometriozą wewnętrzną. W jej przebiegu dochodzi do wrastania tkanki endometrium (komórek wyściełających jamę macicy) w głąb struktury mięśnia macicy. W trakcie cyklu menstruacyjnego u zdrowych kobiet endometrium co miesiąc narasta i złuszcza się podczas miesiączki. W przypadku adenomiozy ta sama tkanka zachowuje się identycznie, ale znajduje się w nieodpowiednim miejscu – wewnątrz mięśniówki macicy. To prowadzi do powiększania narządu i powoduje ból, obfite krwawienia oraz wydłużenie czasu trwania menstruacji.
Adenomiozie często towarzyszy też skłonność do powstawania torbieli w różnych częściach macicy. Mogą osiągać wielkość od kilku milimetrów do kilku centymetrów. Ich ściana jest wyścielona komórkami endometrium i otoczona tkanką mięśniową, a wewnątrz znajduje się krwista treść.
Choroba może występować zarówno u kobiet w wieku rozrodczym, jak i w okresie okołomenopauzalnym. Najczęściej jednak diagnozuje się ją u pań pomiędzy 35. a 50. rokiem życia.
Adenomioza macicy – rodzaje
Wyróżnia się dwie postaci adenomiozy:
- rozlaną – pojedyncze komórki wyścielające wnętrze macicy rozproszone są pomiędzy wiązkami mięśni macicy,
- ogniskową – w tym przypadku występuje jedno lub kilka oddzielnych ognisk wrastania komórek endometrium.
Adenomioza – przyczyny
Niestety, podobnie jak w przypadku endometriozy, przyczyny adenomiozy nie zostały jeszcze do końca poznane. Istnieje jednak kilka teorii, które próbują wyjaśnić, czemu komórki endometrium wrastają w tkankę mięśniową w obrębie macicy. Jedna z najczęściej przywoływanych hipotez mówi o mikrouszkodzeniach i urazach warstwy pomiędzy endometrium a myometrium. Powstają one w wyniku zabiegów ginekologicznych (np. łyżeczkowanie macicy), cięcia cesarskiego czy porodu naturalnego. Do czynników zwiększających ryzyko rozwoju choroby zalicza się także:
- przewlekłe stany zapalne w strukturze macicy,
- zaburzenia hormonalne,
- uwarunkowania genetyczne,
- wady rozwojowe w budowie macicy,
- zaburzenia immunologiczne.
Jakie są charakterystyczne objawy adenomiozy?
Adenomioza może rozwijać się przez długi czas, a wiele kobiet nie zdaje sobie sprawy z istnienia takiej choroby. Zdarza się, że słyszą od swoich lekarzy, że bolesne miesiączki to „taka uroda” lub „problem rozwiąże zajście w ciążę”. Niestety choroba może utrudniać implantację zarodka, zmniejszając zdolność macicy do stworzenia warunków niezbędnych do zagnieżdżenia. Problemy z poczęciem są najczęściej pierwszym krokiem do rozpoczęcia diagnostyki.
Typowe objawy adenomiozy:
- obfite krwawienia miesiączkowe,
- bardzo bolesne miesiączki (dysmenorrhea),
- dłuższy czas krwawienia miesiączkowego,
- przewlekły ból miednicy – nie tylko w trakcie menstruacji,
- bolesne współżycie płciowe,
- plamienia pomiędzy miesiączkami,
- niepłodność.
Stopień nasilenia objawów jest zazwyczaj kwestią indywidualną. U części pacjentek są one łagodne, a u innych znacznie obniżają komfort życia. Niezależnie od intensywności, nie należy lekceważyć dolegliwości i na każdej wizycie mówić o nich swojemu lekarzowi.
Czym się różni adenomioza od endometriozy?
Adenomioza często bywa mylona z endometriozą, ponieważ w obu przypadkach tkanka endometrium znajduje się poza swoim fizjologicznym miejscem występowania. Warto jednak wiedzieć, że adenomioza jest jednym z podtypów endometriozy. Różnica między nimi polega na lokalizacji zmian. W adenomiozie komórki endometrium wrastają w głąb mięśnia macicy (dlatego bywa nazywana endometriozą ściany macicy). Natomiast w klasycznej postaci endometriozy – ogniska pojawiają się poza macicą (w jajnikach, jajowodach, jamie otrzewnej).
Obydwa rodzaje schorzeń mają wspólne objawy – bolesne miesiączki, obfite krwawienia czy niepłodność. Mogą też współistnieć, co utrudnia diagnostykę i leczenie.
Adenomioza a ciąża
Już wiesz, że adenomioza może poważnie utrudniać zajście w ciążę. Dzieje się tak z kilku powodów. Przede wszystkim gruczoły adenomiotyczne produkują związki prozapalne. Przedostają się one do jamy macicy oraz jajowodów, utrudniając plemnikom dotarcie do komórki jajowej. Ponadto środowisko we wnętrzu jamy macicy nie sprzyja implantacji i rozwojowi zarodka.
Choć adenomioza nie wyklucza naturalnego zajścia w ciążę, wiele kobiet latami stara się o poczęcie i urodzenie dziecka. Należy pamiętać, że u pań z adenomiozą występuje zwiększone ryzyko poronień lub przedwczesnego porodu. Z tego względu powinny być pod stałą opieką lekarza ginekologa. W wielu przypadkach udaje się zajść w ciążę dopiero za sprawą zapłodnienia pozaustrojowego (in vitro).
