Częste oddawanie moczu jest objawem, który zwykle wzbudza niepokój i poważnie utrudnia codzienne funkcjonowanie. Dolegliwość ta może, ale nie musi wiązać się z poważnymi chorobami. Jednak nigdy nie powinno się jej bagatelizować. Jeśli odczuwasz częste parcie na mocz, warto udać się do lekarza i wykonać podstawowe badania, aby ustalić przyczynę częstomoczu, a w razie potrzeby rozpocząć odpowiednie leczenie.
Na częstość potrzeby korzystania z toalety wpływa wiele czynników. Dużo zależy od uwarunkowań anatomicznych, czyli pojemności pęcherza moczowego. Znaczenie ma także ilość wypijanych płynów, stosowanie leków diuretycznych (moczopędnych) oraz rodzaj spożywanych produktów – niektóre zioła, owoce i warzywa mogą wpływać na produkcję moczu. Zdarza się jednak, że częste oddawanie moczu ma związek z nieprawidłowościami zachodzącymi w organizmie. Konieczne jest ich rozpoznanie i wyleczenie.
O czym warto pamiętać?
- Zgodnie z wytycznymi za nieprawidłowe uznaje się oddawanie moczu częściej niż 7-8 razy w ciągu doby.
- Problem ten dotyczy pacjentów w każdym wieku: kobiet, mężczyzn oraz dzieci.
- Najczęstsze przyczyny częstomoczu to zakażenia układu moczowego, cukrzyca, łagodny rozrost prostaty, choroby pęcherza oraz zmiany hormonalne.
- Częstomocz może występować w dzień, ale także w nocy (zjawisko to nazywane jest nokturią).
- Pilna konsultacja medyczna jest niezbędna, gdy częstemu oddawaniu moczu towarzyszy gorączka, obecność krwi w moczu lub znaczne pogorszenie samopoczucia.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest częstomocz i kogo dotyczy?
- Jakie są przyczyny częstomoczu?
- Kiedy udać się do lekarza z powodu częstomoczu?
Częste oddawanie moczu – co to za problem i kogo dotyczy?
Częstomocz polega na zwiększeniu częstotliwości oddawania moczu. Zgodnie z wytycznymi za nieprawidłowe uznaje się korzystanie z toalety powyżej 7–8 razy w ciągu doby. Przy ocenie zaburzeń należy jednak uwzględnić również częstość, która dotychczas była typowa dla danej osoby oraz inne uwarunkowania (np. wypijanie większej ilości wody). U niektórych częste oddawanie moczu występuje tylko w ciągu dnia lub nocy (nokturia). Zjawisko to może pojawiać się w różnym stopniu nasilenia. W sytuacji, gdy oddawanie moczu jest niekontrolowane lub powoduje dyskomfort w codziennym życiu, konieczna jest konsultacja lekarska.
Przy częstym oddawaniu moczu zdarza się, że jest on wydalany małymi porcjami, a niekiedy zaburzeniu towarzyszą jeszcze inne dolegliwości. Mogą to być objawy ze strony układu moczowego (np. pieczenie podczas oddawania moczu, zaczerwienienie cewki moczowej, nieustanne uczucie parcia na pęcherz i oddawanie małych ilości moczu, ból brzucha) lub ogólne (np. gorączka, pogorszenie samopoczucia).
Warto wiedzieć, że częste oddawanie moczu to problem, który dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn. Może pojawić się w każdym wieku – także u dzieci. U najmłodszych częstomocz zwykle bywa związany z nietrzymaniem moczu, które jest powszechne na tym etapie rozwoju, ale może też wskazywać na infekcję dróg moczowych, cukrzycę typu I lub inne schorzenia. Z kolei u dorosłych częstomocz jest wynikiem problemów zdrowotnych, takich jak przerost gruczołu krokowego u mężczyzn, infekcje czy kamica nerkowa.
Jak widać, przyczyny tego stanu mogą być różne. Im wcześniej zostaną ustalone, tym mniejsze ryzyko powikłań i nasilenia dolegliwości.
Przyczyny częstego oddawania moczu
Powód zwiększonej ilości wizyt w toalecie może być stwierdzony tylko na podstawie wyników badań. Zwykle jednak lekarz podejrzewa przyczynę, opierając się na zgłoszonych przez pacjenta objawach towarzyszących, charakterystycznych dla niektórych schorzeń (zespół pęcherza nadreaktywnego, zapalenie cewki moczowej). Jednak postawić diagnozę i wdrożyć leczenie może on dopiero po analizie wyników zleconych badań. Najczęstsze przyczyny parcia na pęcherz i częstego oddawania moczu to:
Zakażenie układu moczowego
Zazwyczaj podejrzewaną przyczyną częstego oddawania moczu jest zakażenie układu moczowego. Dochodzi do niego, gdy w drogach moczowych pojawią się drobnoustroje chorobotwórcze. W większości przypadków (zarówno u dorosłych, jak i u dzieci) jest to pałeczka okrężnicy, czyli Escherichia coli. Do jej przeniesienia w kierunku dróg moczowych dochodzi w wyniku niewystarczającej higieny, nieprawidłowego podcierania się (od odbytu w stronę cewki moczowej) lub stosunku seksualnego. Na infekcję narażone są szczególnie te osoby, które mają wprowadzony cewnik do pęcherza moczowego.
Zakażenie układu moczowego znacznie częściej występuje u kobiet. Ma to związek z budową anatomiczną – kobieca cewka moczowa jest krótsza i znajduje się bliżej odbytu, co sprzyja przenoszeniu bakterii z tych okolic. Również drobnoustroje z pochwy mają do niej łatwiejszy dostęp. U mężczyzn cewka moczowa jest dłuższa i mniej narażona na tego typu zakażenia.
Zapalenie pęcherza moczowego, cewki lub nerek można podejrzewać, gdy poza częstomoczem pacjent odczuwa: bolesne parcie na pęcherz, ból brzucha, pieczenie cewki w trakcie oddawania moczu, ból w okolicy lędźwiowej, wzrost temperatury ciała, złe samopoczucie.
Cukrzyca
Częste oddawanie moczu może być jednym z pierwszych objawów cukrzycy. Najczęściej zwiększona potrzeba korzystania z toalety wynika ze wzmożonego pragnienia, a tym samym konieczności przyjmowania większej ilości płynów. Na skutek podwyższonego poziomu glukozy inaczej pracują także nerki. Cukrzyca może wystąpić zarówno u dorosłych, jak i u dzieci.
W przypadku cukrzycy pojawia się nie tylko częstomocz, ale również wielomocz, czyli wydalanie dużych objętości moczu.
Łagodny rozrost gruczołu krokowego
Częste oddawanie moczu u pacjentów płci męskiej wiąże się z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego, czyli prostaty. Jest to narząd występujący tylko u mężczyzn. U większości panów dochodzi do jego powiększania się wraz z wiekiem. Wówczas pojawiają się charakterystyczne objawy: trudności z utrzymaniem moczu, gwałtowne parcie na pęcherz, ból w czasie oddawania moczu, osłabienie strumienia moczu. Częstomocz występuje nie tylko w dzień, ale także w nocy (mężczyzna może wstawać z łóżka nawet kilka razy w ciągu nocy). To powoduje pojawienie się problemów ze snem, przemęczenie i niekorzystnie wpływa na samopoczucie w ciągu dnia.
