Badanie moczu i krwi a okres – o czym warto pamiętać?
Badania laboratoryjne to jeden z najlepszych sposobów na to, by zdiagnozować wiele zaburzeń oraz schorzeń. Pobranie krwi i moczu, a następnie poddanie ich analizie, dostarcza ważnych informacji o stanie zdrowia. Zarówno badanie ogólne moczu, jak i morfologię, wykonuje się nie tylko w przypadku podejrzenia choroby – można robić je również rutynowo, by monitorować kondycję swojego organizmu.
Wykonanie badania moczu w czasie miesiączki jest dosyć trudne. Wydzielina z dróg rodnych z domieszką krwi może zanieczyścić próbkę moczu, co wpłynie na wynik analizy. Inaczej wygląda kwestia pobrania krwi – samo krwawienie menstruacyjne nie ma wpływu na jakość próbki, jednak istnieje ryzyko, że zmiany hormonalne, jakie zachodzą w tym czasie w organizmie, mogą zaburzyć wynik. Sprawdź jak przygotować się do badania krwi i moczu w trakcie miesiączki.
Z artykułu dowiesz się:
- Czy ogólne badanie moczu można wykonywać w czasie okresu?
- O czym należy pamiętać podczas pobierania próbki moczu w czasie miesiączki?
- Czy badania krwi można wykonywać w czasie miesiączki?
Badanie moczu a okres – czy są jakieś przeciwwskazania?
Choć ogólnie większość specjalistów zaleca, aby badania laboratoryjne wykonywać poza terminem miesiączki, to jednak zdarzają się sytuacje, kiedy diagnostyka nie może czekać. Wiele kobiet zastanawia się wówczas, czy da się pobrać czystą próbkę moczu, by obecność krwi na okolicach zewnętrznych narządów płciowych nie zaburzyła wyniku analizy.
Wbrew pozorom, problem ten jest bardzo powszechny, szczególnie wśród kobiet z nieregularnymi cyklami miesiączkowymi. Jeśli trzeba wykonać badanie moczu przed planowanym zabiegiem, pobytem w szpitalu czy antybiotykoterapią, nie należy tego odkładać. Wystarczy zadbać o odpowiednie przygotowanie, żeby nie musieć czekać do zakończenia krwawienia.
Badanie ogólne moczu – dlaczego jest ważne?
Badanie ogólne moczu to element podstawowej diagnostyki, nie tylko w kierunku chorób układu moczowego, ale także wątroby. Narząd ten uczestniczy w usuwaniu toksyn z organizmu – wydalane są one wraz z moczem. Wynik badania ogólnego pozwala więc w pewnym stopniu ocenić też jej funkcjonowanie. Dodatkowo z pomocą tego rodzaju diagnostyki można wykryć także odwodnienie, zaburzenia elektrolitowe czy metaboliczne.
Obecność glukozy w pobranej próbce może wskazywać również na obecność cukrzycy – wówczas mówi się o tzw. cukromoczu. Z kolei białko często świadczy o zaburzeniach pracy i stanach zapalnych nerek (np. zapalenie kłębuszków nerkowych). Jeśli zachodzi podejrzenie schorzenia nerek, należy jak najszybciej robić badania krwi oraz moczu, także w trakcie okresu. Lekarz na pewno podpowie, jakie badania powinno się wykonać od razu.
Zazwyczaj jednak badanie ogólne moczu zlecane jest, by potwierdzić lub wykluczyć infekcje układu moczowego. Informacja o obecności krwi, czy bakterii najczęściej wskazuje na zakażenie, jednak zdarza się, że jest jedynie konsekwencją nieprawidłowego pobrania próbki moczu i jej zanieczyszczenia. Żeby więc badanie moczu zapewniło najbardziej wiarygodne wyniki, należy pobrać próbkę po odpowiednim przygotowaniu. Nie jest ono skomplikowanie ani trudne – wystarczy zadbać o higienę i nie dopuścić do zetknięcia moczu z krwią menstruacyjną.
Badanie ogólne moczu w czasie miesiączki – przeciwwskazania
Głównym powodem, dla którego w miarę możliwości warto przesunąć termin badania moczu, jest duże ryzyko zanieczyszczenia próbki w czasie miesiączki. Podczas okresu z pochwy wypływają komórki złuszczonego nabłonka macicy wraz z krwią. U kobiet ujście cewki moczowej znajduje się w tzw. przedsionku pochwy, pomiędzy łechtaczką a wejściem do pochwy. Bliska odległość między nimi sprawia, że podczas oddawania moczu, ma on kontakt z wydzieliną pochwową. Jeśli na skutek połączenia wydzielin, w moczu pojawi się krew lub białko, może to wpłynąć na niektóre parametry i wyniki badań.
Warto jednak wiedzieć, że poza ryzykiem zanieczyszczenia próbki, nie ma przeciwwskazań do wykonywania badania moczu w czasie miesiączki. Jeśli więc w danym przypadku istnieją wskazania do pilnej diagnostyki laboratoryjnej, należy ostrożnie pobrać próbkę moczu i oddać ją do analizy. Ważne jest, by pacjentka poinformowała lekarza, który zlecił wykonanie badania, że w danym dniu wystąpiło u niej krwawienie menstruacyjne.
Czy w czasie miesiączki można przeprowadzać badania ginekologiczne?
W tym przypadku wszystko zależy od rodzaju badania. Na pewno nic nie stoi na przeszkodzie, by lekarz ginekolog zbadał pacjentkę palpacyjnie lub wykonał przezpochwowe USG. Niezalecane jest jednak wykonywanie cytologii czy diagnostyka stanów zapalnych lub zakażeń dróg rodnych. Obecność krwi menstruacyjnej nie tylko utrudnia przeprowadzenie badań, ale również zaburza wyniki laboratoryjnej analizy pobranego wymazu.
Jeśli jednak występują u Ciebie niepokojące objawy, nie czekaj z wizytą w gabinecie ginekologicznym do zakończenia okresu. Poinformuj lekarza o krwawieniu i dokładnie opisz swoje dolegliwości.
Badanie moczu a okres – o czym należy pamiętać?
Już wiesz, że zanieczyszczenie krwią próbki pobranej w czasie okresu uniemożliwi wykrycie ewentualnych infekcji i rozwijających się chorób. To jednak nie jest przesłanką do przesunięcia daty badania, zwłaszcza jeżeli lekarz zlecił jak najszybszą diagnostykę. Jeśli będziesz pamiętać o higienie i zachowasz ostrożność, uda Ci się pobrać czysty mocz. W takim przypadku miesiączka nie powinna znacząco wpłynąć na wyniki.
Jak prawidłowo pobrać próbkę moczu w czasie okresu?
Na szczęście istnieją sposoby na to, by mocz pobierany w trakcie miesiączki nie uległ nadmiernemu zanieczyszczeniu. Żeby pobrać czystą próbkę, trzeba zwrócić szczególną uwagę na higienę intymną oraz zadbać o to, by mocz nie zetknął się z krwią menstruacyjną.
- W pierwszej kolejności należy dokładnie umyć zewnętrzne wargi sromowe i okolice ujścia cewki moczowej. Nie powinno się jednak używać do tego żadnych mydeł ani żeli. Delikatnie rozchyl wargi sromowe i umyj części intymne samą wodą.
- Żeby zminimalizować ryzyko kontaktu moczu z wydzieliną pochwową, można delikatnie zakryć ujście pochwy, używając do tego jałowego gazika. Niektórzy lekarze zalecają swoim pacjentkom włożenie do pochwy tamponu, który zatamuje wypływanie krwi menstruacyjnej.
- Kolejnym krokiem jest oddanie moczu do specjalnego pojemnika. Najlepiej pobierać pierwszy poranny mocz ze środkowego strumienia. Co to oznacza? Pierwszy strumień powinien trafić do toalety, by wypłukać drobnoustroje z okolic ujścia cewki moczowej. Dopiero drugą porcję należy umieścić w pojemniku – pobrana próbka powinna mieć ok. 50-100 ml.
- Pojemnik trzeba jak najszybciej dostarczyć do laboratorium, najlepiej w ciągu 1-2 godzin. Jeśli nie zdążysz tego zrobić, nie trzymaj próbki zbyt długo w temperaturze pokojowej. Umieść mocz w lodówce i oddaj do badania najpóźniej 4 godziny od momentu pobrania.
Może się okazać, że mimo podjęcia wszelkich środków ostrożności, do próbki trafi zanieczyszczony mocz, a wyniki badania będą zaburzone. W takiej sytuacji należy powtórzyć badanie po zakończeniu miesiączki.
Badanie krwi podczas okresu – co powinnaś wiedzieć?
Podstawowe badania krwi, takie jak morfologia, cukier czy cholesterol, można bez przeszkód wykonywać w czasie okresu. Jeśli nawet wystąpią jakiekolwiek wahania, będą nieznaczne. Wystarczy więc, że poinformujesz lekarza o tym, że pobranie krwi miało miejsce w trakcie miesiączki. Specjalista z pewnością weźmie to pod uwagę i prawidłowo zinterpretuje wyniki
Wyjątkiem są wyłącznie badania hormonalne pod kątem stężenia hormonów płciowych. W takich sytuacjach to lekarz powinien wyznaczyć termin, sugerując się Twoim cyklem menstruacyjnym. Warto wiedzieć, że niektóre badania wręcz należy wykonywać w czasie okresu. Na początku cyklu najczęściej oznacza się stężenie: prolaktyny, testosteronu, estradiolu, FT3, FT4, anty-TPO czy hormonu luteinizującego.
Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, związane z pobieraniem krwi czy oddawaniem próbki moczu do analizy w czasie okresu, skonsultuj się z lekarzem. Specjalista odpowie na Twoje pytania i podpowie, kiedy najlepiej udać się do punktu pobrań.
Podsumowanie
Badanie ogólne moczu może być wykonywane w czasie menstruacji, jednak istnieje wówczas duże ryzyko zanieczyszczenia próbki krwią i fragmentami nabłonka macicy. To wpływa na wiarygodność wyniku diagnostyki laboratoryjnej i znacząco utrudnia jego interpretację oraz postawienie prawidłowej diagnozy. Jeśli jednak wykonanie badania moczu w trakcie miesiączki jest niezbędne, należy pobrać próbkę z zachowaniem odpowiedniej ostrożności. Nie zapomnij poinformować lekarza o krwawieniu, które wystąpiło w dniu badania.
O czym warto pamiętać?
- Podczas okresu można wykonywać badanie moczu, krwi oraz niektóre badania ginekologiczne.
- Przed pobraniem próbki moczu w trakcie miesiączki należy dokładnie umyć zewnętrzne wargi sromowe i okolice cewki moczowej.
- Pojemnik z moczem powinno się dostarczyć do laboratorium w ciągu 1-2 godzin od pobrania próbki. Jeśli nie masz takiej możliwości – wstaw go do lodówki i zanieś do punktu nie później niż 4 godziny od pobrania.
Źródła:
- R. Drabczyk, Ogólne badanie moczu, https://www.mp.pl/pacjent/badania_zabiegi/51970,ogolne-badanie-moczu (dostęp 11.08.2023 r.).
- R. Drabczyk, Czy miesiączka ma wpływ na wynik badania moczu?, https://www.mp.pl/pacjent/nefrologia/lista/114184,czy-miesiaczka-ma-wplyw-na-wynik-badania-moczu (dostęp 11.08.2023 r.).
Autorka
Aleksandra Chojnowska – absolwentka Uniwersytetu Jagiellońskiego, magister filologii polskiej, copywriterka. Od lat zgłębia wiedzę na tematy związane ze zdrowiem oraz urodą i z pasją pisze o tym, jak każdego dnia dbać zarówno o siebie, jak i o bliskich. Prywatnie doświadczona mama.
Powiązane kategorie
Ostatnia aktualizacja [28.11.2025]