Najczęstsza choroba przewlekła dzieci oraz młodych dorosłych. Może jednak wystąpić w każdym wieku. Co dekadę zwiększa się liczba chorych. Na szczęście mamy dostęp do coraz lepszych terapii. Astmę można opanować.
Astma to przewlekła choroba zapalna układu oddechowego. Chorują na nią zarówno niemowlęta, jak i osoby starsze. Co sprzyja powstawaniu astmy? Przede wszystkim atopia, czyli wrodzona skłonność do wytwarzania nadmiernej ilości swoistych przeciwciał klasy IgE przeciwko powszechnie występującym alergenom. Najczęściej to: roztocza kurzu domowego, pyłki roślin, drzew, traw, chwastów, alergeny zwierząt domowych i alergeny pleśni.
O czym warto pamiętać?
- Według nowych wytycznych zaleca się stosowanie działających przyczynowo sterydów wziewnych już w początkowych etapach rozwoju choroby. Zapobiega to występowaniu zaostrzeń, przez co pacjent nie potrzebuje wysokich dawek leku i paradoksalnie zużywa go mniej.
- Nowoczesne leki rozszerzają oskrzela i jednocześnie działają przeciwzapalnie. Dlatego w nowym schemacie leczenia odchodzi się od nadużywania krótko działających leków doraźnych (sprzedawanych w niebieskim inhalatorze).
- Samowolne przerwanie terapii po odczuciu poprawy to błąd, który prowadzi do powrotu uciążliwych dolegliwości, zazwyczaj w ciągu kilku lub kilkunastu dni.
- Do działań profilaktycznych należy unikanie dymu tytoniowego w ciąży, rezygnacja ze sterylnego środowiska po narodzinach dziecka oraz skuteczne leczenie alergii. Niezwykle ważna jest również prawidłowa technika aerozoloterapii, o której naukę pacjent powinien poprosić lekarza lub farmaceutę.
- Pacjenci, u których występują zaostrzenia mimo właściwej terapii, powinni być kierowani do ośrodków leczenia astmy ciężkiej. Niestety w Polsce 90 proc. z nich przyjmuje obciążające sterydy doustne zamiast leczenia biologicznego, co wiąże się z ryzykiem m.in. osteoporozy, nadciśnienia czy cukrzycy typu 2.
Z artykułu dowiesz się:
- Jakie są objawy astmy?
- Na czym polegają zaostrzenia choroby?
- Co określamy przełomem w leczeniu astmy?
- Jak wygląda profilaktyka astmy?
- Czym objawia się groźna postać astmy?
Objawy astmy
Astma to zwykle kaszel, świszczący oddech, duszność, uczucie ucisku w klatce piersiowej. Przynajmniej dwa z tych objawów muszą występować u pacjenta jednoczasowo. Mogą pojawić się samoistnie i samoistnie zanikać – nasze nadnercza produkują bowiem sterydy, które zmniejszają stan zapalny w obrębie układu oddechowego. Jednak u większości pacjentów proces zapalny jest na tyle nasilony, że organizm trzeba wspomóc, dostarczając sterydów z zewnątrz, w postaci wziewnej.
Zaostrzenia choroby
Jest to stan, kiedy pacjent musi użyć więcej leków niż standardowo, nawet kilkukrotnie, by zmniejszyć poczucie duszności lub zmniejszyć nasilenie kaszlu. Takie zaostrzenia zdarzają się u osób, które wystawiają się na działanie alergenu ich uczulającego, kiedy np. sprzątają mieszkanie przed świętami, mając uczulenie na kurz, albo sprzątają piwnicę, a są uczulone na zarodniki grzybów pleśniowych, czy też w sezonie pylenia idą na spacer – wylicza dr Piotr Dąbrowiecki. Dodatkowo zaostrzeniom sprzyja nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich: po rozpoznaniu, dobraniu odpowiednich leków pacjent zaczyna czuć się lepiej i odstawia leki. To błąd, bo następuje powrót dolegliwości. Jednak nie od razu, lecz najczęściej w ciągu kilku, kilkunastu dni. Co bywa mylące.
Przełom w leczeniu astmy
Od połowy 2019 roku ogłoszono nowe wytyczne leczenia astmy. Mowa o sterydach wziewnych w początkowych etapach rozwoju choroby. – Przez ostatnie 30 lat leczenie polegało na tym, że gdy pacjent miewał objawy rzadko, duszność np. raz czy dwa na miesiąc, dostawał tylko lek rozszerzający oskrzela. Dopiero kiedy zaczynał mieć częste objawy, przepisywano steryd wziewny. Teraz już wiemy, że objawy, nawet rzadkie, są spowodowane stanem zapalnym w oskrzelach. A na niego lek rozszerzający oskrzela nie działa – mówi dr Piotr Dąbrowiecki. To zapalenie wywołuje skurcz oskrzeli, a chory oprócz leku objawowego powinien otrzymać działające przyczynowo sterydy wziewne. Paradoksalnie pacjent zużywa mniej sterydów dzięki bardzo wczesnej interwencji medycznej. Nie występują u niego zaostrzenia choroby i niepotrzebne są wysokie dawki leku. Im wcześniej rozpoczęto leczenie sterydami, tym mniej ich potrzeba!
