Ajurweda to jeden z najstarszych systemów medycyny tradycyjnej na świecie, znany w Indiach od ponad kilku tysięcy lat. Opiera się na holistycznym podejściu do zdrowia, w którym ważne jest nie tylko leczenie objawów różnych chorób, ale przede wszystkim utrzymanie równowagi ciała, umysłu i ducha. I choć ajurweda różni się od współczesnej medycyny, to jednak coraz częściej znajduje zastosowanie jako uzupełnienie zdrowego stylu życia i profilaktyki schorzeń cywilizacyjnych.
W ajurwedzie każda osoba postrzegana jest jako unikalna kombinacja trzech głównych typów energii – vata, pitta i kapha. Wpływają one na funkcjonowanie organizmu, jego odporność oraz podatność na różnego rodzaju czynniki. Zaburzenie tej równowagi może prowadzić do rozwoju dolegliwości, dlatego tak ważne jest dbanie o pełną harmonię. Sprawdź, co to jest ajurweda, na czym polega i jakie zabiegi oferuje.
Z artykułu dowiesz się:
- Czym jest ajurweda?
- Na czym opiera się medycyna ajurwedyjska?
- Jak wygląda stosowanie medycyny ajurwedyjskiej w praktyce?
- Jakie są najpopularniejsze zabiegi ajurwedyjskie?
- Czy istnieje dieta oparta na ajurwedzie?
Ajurweda – co to?
Ajurweda to tradycyjna medycyna naturalna wywodząca się ze starożytnych Indii. Jej nazwa powstała z połączenia słów „ajur”, które oznacza „życie” oraz „veda”, czyli „nauka”. W wolnym tłumaczeniu jest to więc „nauka o życiu” lub „nauka o długowieczności”.
Ta starożytna sztuka leczenia obejmuje różne techniki, takie jak ziołolecznictwo, masaże, medytacja, joga oraz sposób żywienia. W połączeniu mają dbać o zachowanie równowagi pomiędzy sferą ciała, ducha i umysłu. Ajurweda uczy, że każdy człowiek ma indywidualną konstrukcję wynikającą z proporcji trzech dosz. Celem ajurwedyjskich działań terapeutycznych jest więc troska o ogólne dobre zdrowie i samopoczucie.
Najważniejsze teksty ajurwedyjskie, takie jak Ashtanga Hrudaya, powstawały już w pierwszym wieku naszej ery. To bardzo złożony system medyczny, który bazuje na holistycznym podejściu do zdrowia. Bierze pod uwagę zarówno fizyczną, jak i psychiczną kondycję organizmu człowieka.
Ajurweda – podstawowa zasada
Podstawą ajurwedyjskiej filozofii jest przekonanie, że organizm człowieka funkcjonuje w harmonii z naturą. Różne zaburzenia i choroby pojawiają się dopiero wtedy, gdy dochodzi do zakłócenia tej równowagi. Zgodnie z założeniami ajurwedy, wszechświat składa się z pięciu żywiołów (przestrzeń, powietrze, ziemia, woda i ogień), a organizm człowieka jest tego ucieleśnieniem. Cząsteczki energii poszczególnych żywiołów przenikają się i łączą, tworząc tzw. dosze:
- vata – połączenie powietrza i przestrzeni odpowiada za ruch, krążenie krwi i oddychanie,
- pitta – związek ognia i wody, który ma symbolizować procesy metaboliczne,
- kapha – ziemia i woda to w ajurwedzie odporność oraz regeneracja.
Ponadto według tej filozofii ludzie posiadają również witalną energię (prana), która często utożsamiana jest z oddechem. W ajurwedzie wyróżnia się różne formy prany, z których apana i prana odpowiadają odpowiednio za ruch oddechowy w dół (wydech) i w górę (wdech). Ważnym elementem medycyny ajurwedyjskiej jest tzw. pranayama czyli sztuka świadomego oddychania i kontroli oddechu.
Leczenie ajurwedyjskie – jak wygląda?
Warto wiedzieć, że ajurweda nie skupia się wyłącznie na objawach, lecz stara się dotrzeć do przyczyn występowania dolegliwości. Uwzględnia przy tym indywidualne potrzeby i styl życia każdego pacjenta. Właśnie dlatego formy terapii w ajurwedzie są zawsze dopasowywane do danej osoby.
W ajurwedzie wykorzystuje się zasadę, że diagnozować należy nie dolegliwości, a człowieka. Specjalista przeprowadza więc obszerny wywiad z pacjentem, aby zebrać odpowiednie informacje na temat samopoczucia, codziennej diety, schorzeń występujących u najbliższych, nawyków oraz aktywności i filozofii życiowej. Następnie dokładnie ogląda ciało pacjenta – problemy skórne mogą zwiastować różnego rodzaju stany zapalne i choroby wewnętrzne.
Filarem medycyny ajurwedyjskiej jest oczyszczanie organizmu (panchakarma). W procesie tym wykorzystuje się masaże z olejkami ziołowymi, fitoterapię, kąpiele lecznicze, spożywanie odpowiednio skomponowanych posiłków oraz aktywność fizyczną i pracę z oddechem. Dawniej stosowano także upuszczanie krwi, jednak obecnie w praktyce już się od tego odchodzi.
Czym są zabiegi ajurwedyjskie?
Zabiegi ajurwedyjskie są nieodłączną częścią terapii. Najczęściej stosowane są masaże ajurwedyjskie, takie jak:
- Abhyanga – to masaż całego ciała z użyciem ziołowych olejów, których rodzaj dobierany jest do doszy danego pacjenta. Jego celem jest poprawa krążenia krwi i limfy, detoksykacja organizmu i ukojenie układu nerwowego. Dodatkowo zabieg ten ma pozytywny wpływ na kondycję skóry.
- Shirodhara – polega na polewaniu czoła („trzeciego oka”) ciepłym olejem. Zabieg ma wyciszać, łagodzić stres, niepokój i problemy z zasypianiem. Bywa stosowany także w przypadku występowania migren i zaburzeń koncentracji.
- Udvartana – ten rodzaj masażu wykonuje się przy pomocy ziołowych past lub proszków. On również poprawia krążenie, rewitalizuje i pomaga redukować cellulit.
Z kolei zabieg o nazwie Nasya ma wykazywać wysoką skuteczność w schorzeniach zatok, bólach głowy oraz karku. Polega na zaaplikowaniu ziołowego oleju do nosa i inhalacji ziołowym dymem.
Warto jednak pamiętać, że jest to tylko kilka metod stosowanych w ajurwedzie. Ten starożytny system obejmuje także wiele innych technik, wykorzystywanych m. in. w chorobach skóry, narządów wewnętrznych czy bólach stawów.
